Vlaams-Brabant: Anderlecht

Drinkhoorn uit Anderlecht (Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis, Brussel)

[Vandaag bestaat de Mainzer Beobachter vijftien jaar, en ik plaats vijftien blogjes over vijftien voorwerpen uit de vijftien Nederlandssprekende provincies. Ik weet dat Anderlecht niet ligt in Vlaams-Brabant maar in het Hoofdstedelijk Gewest, maar Brussel had natuurlijk gewoon Vlaams moeten blijven.]

Anderlecht

Net als medaillon van Honorius die ik een uur geleden besprak, vind ik bovenstaande drinkhoorn vooral heel erg mooi. Hij is gevonden in Anderlecht, niet ver van de Romeinse weg die de Noordzee, Kortrijk en Velzeke verbond met Tienen, Tongeren en het Rijnland. Deze weg, ooit aangelegd toen de Romeinen net vat begonnen te krijgen op de Lage Landen, is nog eeuwen in gebruik gebleven. In de Late Middeleeuwen was het onderdeel van de landweg van Brugge helemaal naar Nowgorod.

Lees verder “Vlaams-Brabant: Anderlecht” →

Mede

Alle Germaanse clichés bij elkaar: bij een stukje over Germaanse mede mag een drinkhoorn niet ontbreken - zoals deze uit het Deense Nydam. Het voorwerp dateert uit de derde eeuw na Chr.
Bij een stukje over mede mag een drinkhoorn niet ontbreken – zoals deze uit het Deense Nydam. Het voorwerp dateert uit de derde eeuw na Chr.

Ik moest zaterdagavond even iets met iemand bespreken en na twee koppen koffie bracht die een fles wijn binnen. Althans, ik dacht aan wijn, maar mijn gastheer vertelde dat het mede was. Dat is een drank die wordt gemaakt van honing, die met water aan de kook wordt gebracht en daarna mag gisten. (U leest er hier meer over.) Mede was populair bij de oude Germanen.

Het alcoholpercentage van onze fles lag rond de 10%, dus ruwweg even sterk als een glas wijn. Het spul bleek echter verdraaid koppig en na twee bekers – mijn gastheer schonk de mede in historisch verantwoord aardewerk – vond ik het wel genoeg. Gelukkig hadden we toen het belangrijkste wel besproken. Nadat we hadden besloten dat we deze week nog even wat puntjes op de i zouden zetten, namen we afscheid en fietste ik weg.

Lees verder “Mede” →

Parthische drinkhoorn

Een kentaur op een Parthische drinkhoorn (Metropolitan Museum, New York)

Wat u hierboven ziet is het uiteinde van een rhyton, een drinkhoorn. Het stelt een kentaur voor, zo’n diergeworden stuk natuurkracht dat lijkt op een paard met een menselijk bovenlijf en soms, zoals in dit geval, vleugels. Op zijn schouder neemt hij een jonge vrouw mee.

Het was in de Oudheid nooit geheel zonder gevaar om je door een kentaur te laten transporteren. Het bleven natuurwezens die dierlijke dingen deden. Een beroemde sage vertelt hoe een kentaur aanbood de echtgenote van Herakles een rivier over te zetten. (Waarom de krachtpatser zijn vrouw niet zelf op de schouders nam, wordt er niet bij verteld.) Halverwege de stroom vergreep de kentaur zich aan zijn passagier, waarop Herakles zich genoodzaakt zag het mythologisch schepsel met een pijlschot te doden.

Lees verder “Parthische drinkhoorn” →