[Vandaag bestaat de Mainzer Beobachter vijftien jaar, en ik plaats vijftien blogjes over vijftien voorwerpen uit de vijftien Nederlandssprekende provincies. Ik weet dat Anderlecht niet ligt in Vlaams-Brabant maar in het Hoofdstedelijk Gewest, maar Brussel had natuurlijk gewoon Vlaams moeten blijven.]
Anderlecht
Net als medaillon van Honorius die ik een uur geleden besprak, vind ik bovenstaande drinkhoorn vooral heel erg mooi. Hij is gevonden in Anderlecht, niet ver van de Romeinse weg die de Noordzee, Kortrijk en Velzeke verbond met Tienen, Tongeren en het Rijnland. Deze weg, ooit aangelegd toen de Romeinen net vat begonnen te krijgen op de Lage Landen, is nog eeuwen in gebruik gebleven. In de Late Middeleeuwen was het onderdeel van de landweg van Brugge helemaal naar Nowgorod.
Omdat die weg altijd in gebruik is gebleven, is het dus niet zo vreemd dat er in de zesde eeuw een nederzetting was, waar iemand leefde die rijk genoeg was om zich deze prachtige glazen drinkhoorn te kunnen permitteren. Het kan een afstammeling zijn geweest van een late Romeinse aristocraat die hier een paleisvilla bezat, maar ook een legercommandant met Germaanse voorouders. In het koninkrijk-in-wording van de Franken was er overigens niet zo veel verschil tussen laat-Romeinse aristocraten en officieren van Germaanse komaf.
Het blijft een wonderlijk voorwerp. Ooit, eeuwen eerder, hadden mensen gedronken uit de hoorns van een rund. Later hadden ze bekers van metaal en van glas leren maken, waaruit je wat makkelijker kon drinken. Zo’n hoorn heeft namelijk het nadeel dat als je eruit drinkt, in de punt een vacuüm kan ontstaan, waardoor je, als er toch lucht bij komt, ineens een hele golf wijn, bier of mede in je gezicht krijgt. Geinig natuurlijk als drinkspelletje, maar verder vooral heel erg onpraktisch. Bekers zijn veel makkelijker. En toch: hoewel er dus iets was dat praktische in gebruik was, heeft iemand een glasblazer opdracht gegeven een hoorn te vervaardigen.
Onhandig, zeker, maar laten we niet onderschatten hoe mooi het moet zijn geweest als deze hoorn vol zat met rode wijn, fonkelend in het licht van de toortsen. En wat zullen de mensen gelachen hebben als een onhandige drinker een plens rood druivensap in zijn gezicht kreeg.
[Dit was het 546e voorwerp in onze reeks museumstukken. Als u deze blog waardeert en wat geld kunt missen voor het dekken van de kosten, dan wordt uw bijdrage gewaardeerd.]
Tongeren
Gouden Vrouwen in Rhenen
Henri Pirenne
Ik vraag mij al de hele tijd af hoe je ‘maar’ aan 15 provincies komt. Of neem je Vlaanderen voor Oost- én West-Vlaanderen en Holland voor Noord- én Zuid-Holland?
Georges Vande Winkel
Precies, en het Hoofdstedelijk Gewest dat is weer Vlaams.
Wie dapper genoeg is de hedendaagse hoorn te proberen, bestelt in een Belgisch café maar een Pauwel Kwak in bijpassend glas.
Moest je daar je schoen niet voor inleveren? Of geldt dat alleen maar voor Nederlanders 😀
Die mening zal alvast niet gedeeld worden door de Fédération Wallonie-Bruxelles. 🙂 Brussel is dan weer wél de hoofdstad van de deelstaat Vlaanderen. Wij zijn een complex landje!