De Odyssee, trauma en mythologie

Odysseus en Polyfemos (Eleusis)

The Guardian wilde inhaken op de aandacht voor de Griekse mythologie die momenteel wordt opgestookt door Christopher Nolans verfilming van de Odyssee. Daarom publiceerde de Britse krant een lijst van twintig verfilmingen van mythen. Ik heb er redelijk wat van gezien en de simpele waarheid is: driekwart van die films is onverdraaglijke kitsch.

Dat geldt ook voor boeken die de aloude verhalen navertellen. Het eindresultaat is eigenlijk altijd een mislukking. De reden is, vermoedelijk, dat de verhalen worden aangepast aan onze eigen tijd. In de woordkeuze wordt een uitleg gesuggereerd,  inconsistenties worden weggemoffeld, details weggelaten. Ik bladerde laatst door Stephen Frys navertelling van de Odyssee en ik kan, omdat het me weinig interesseerde, slordig hebben gekeken, maar volgens mij sloeg Fry Telemachos’ mensonterende – dus: moedwillig een mens onterende – executie van twaalf krijgsgevangen vrouwen over. Nu is dat naar onze smaak inderdaad een weerzinwekkende scène, maar het is vermoedelijk wel de beknoptste samenvatting van het ethos dat Homeros wilde schetsen.

Benieuwd hoe Nolan die bungelende vrouwen verfilmt.

Lees verder “De Odyssee, trauma en mythologie”

De V2 op cinema Rex (2)

Cinema Rex na de inslag van de V2

[Tweede deel van Dirk Zwysens artikel over de V2-aanvallen op Antwerpen. Het eerste was hier.]

Op 16 december 1944 werden de geallieerden in de Ardennen compleet verrast door operatie Wacht Am Rhein, Hitlers laatste wanhopige offensief in het westen. Ook hier was Antwerpen het doel. Het onrealistische plan zou de stad geen moment bedreigen. Toch werd die zestiende ecember een gitzwarte dag in de Antwerpse geschiedenis.

De V2 op de cinema Rex

Die middag zaten heel wat burgers en militairen in cinema Rex (vandaag cinema UGC op de De Keyserlei) te genieten van The Plainsman, een western met Gary Cooper. Om 15u23 werd de zaal opgeschrikt door een felle lichtflits. Onmiddellijk daarna kwam onder hels lawaai het plafond naar beneden. Muren stortten in en het balkon belandde op de toeschouwers eronder.

Lees verder “De V2 op cinema Rex (2)”

Maus

In 1991 schreef striptekenaar Art Spiegelman een korte brief naar The New York Times, met het verzoek of de krant, die Spiegelmans stripverhaal Maus had opgenomen in een bestsellerlijst, het niet langer wilde classificeren als fictie. Het was namelijk non-fictie. Zo geschiedde, want Maus mag dan een bizarre vorm hebben, het is van de eerste tot de laatste bladzijde waar gebeurd.

In de twee delen, My Father Bleeds History en And Here My Troubles Began, vertelt Spiegelman drie verhalen tegelijk. In het eerste daarvan, dat zich afspeelt rond 1980, beschrijft hij hoe hij zijn vader Vladek interviewt: hoe heeft deze, als Poolse jood, de Holocaust overleefd? Vladeks verslag van de Tweede Wereldoorlog vormt, zoals u al vermoedde, het tweede verhaal. In het tweede deel komt daar als verhaallijn nog bij hoe Spiegelman, eind jaren tachtig, worstelt met de materie en het succes van het eerste deel. Zo toont hij zichzelf, zittend achter de tekentafel, boven een enorme stapel lijken.

Lees verder “Maus”