Willem Bilderdijk
Die d’aard van Neêrlands volk in eens wil door zien steken,
En weten, wat bij elk het hoogst in achting staat,
Noem’ mij op markt, op beurs, bij kinders op de straat,
Hij zal ze van mijn buit, de Zilvervloot, doen spreken.
Maar wat ik meer bedreef, mijn’ wezendlijken lof!
“O!” zegt heel Amsterdam, “daar wete wij niet of,
Daar het de wisselbank gien oortje van gestreken.”
[De slag in de Baai van Matanzas vond plaats op 7/8 september 1628.]
Een paar maanden geleden moest ik even bij de KNAW zijn, de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen, gevestigd in het Trippenhuis aan de Amsterdamse Kloveniersburgwal. Een bezoek aan dat bolwerk van geleerdheid is voor mij geen routine. De zes of zeven keer dat ik er ben geweest, was ik altijd beduusd. Niet om de ruimte zelf, maar omdat hier het bureau van Lorentz staat, omdat daar een afgietsel van de hand van Bilderdijk ligt en omdat je overal in het gezelschap bent van degenen die onze wereld hebben helpen vormen. Ik ben hier eens stotterend aan een lezing begonnen omdat ik werd aangestaard door de buste van Brouwer.
Wie geen last hadden van beduusdheid, waren de twee heren die tegelijk met me binnen kwamen lopen. Terwijl ze in de hal wachtten om te worden afgehaald, becommentarieerden ze de locatie: “Op een onpraktisch punt in de Grachtengordel,” bromde de een, en de ander vulde hem aan, “opdat de burger niet op het idee komt dat er geen geld wordt verspild.”
Ik heb net De gefnuikte arend gelezen, de biografie van Willem Bilderdijk die Rick Honings en Peter van Zonneveld hebben geschreven. Het is een wat stroef boek, dat wel een beeld geeft van de mens Bilderdijk, maar waarin zijn ideeënwereld er wat bekaaid vanaf komt. Dat laatste is de opzet van de auteurs: ze zijn er niet op uit zijn intellectuele prestaties uit te meten maar willen het verhaal van zijn leven vertellen.
En dat doen ze, in groot detail, doorspekt met leuke citaten en strikt chronologisch. Na zijn moeizame jeugd, zijn succesvolle debuut als dichter en zijn studententijd komt het verhaal pas echt op gang als Bilderdijk werkzaam is als advocaat. Het is de patriottentijd, waarin de Verlichtingsideeën doorbraken en stadhouder Willem V terrein verloor, tot hij door de Pruisen werd hersteld. Bilderdijk bleef – en dat was ongebruikelijk voor iemand met zijn opleiding – een echte Oranjeklant, die de stadhouder volgde toen deze in Engeland in ballingschap ging.
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.