MoM | Koolstofdateringen: Pseudoscepsis

Het Evangelie van de Vrouw van Jezus: veel te vérgaande conclusies aan de hand van een koolstofdatering

Nu we de wetenschappelijke zelfkritiek hebben gehad, komen we als vanzelf bij de pseudosceptici, waaronder er zijn die de koolstofmethode niet zien zitten. Ik heb al enkele valkuilen vermeld: nog levende schelpen die duizend jaar oud dateren en andere afwijkingen van de oorspronkelijke aannames die aan de koolstofdatering ten grondslag lagen. Wie twijfel wil zaaien aan oudheidkundige dateringen, kan zulke voorbeelden op indrukwekkende wijze presenteren.

Dat kan met cijfers, want de afwijkingen als gevolg van bijvoorbeeld het mariene reservoireffect bedragen honderden jaren. Ook taalkundige massage is dienstig. Er zijn reële problemen, stuk voor stuk oplosbaar, maar je kunt natuurlijk zeggen dat het “wemelt van de problemen”, dat er “schokkende verschillen” zijn, dat “ongerijmdheden de methode plagen”, dat de verschillen “niet onbetekenend” zijn en dat er sprake is van “onkwantificeerbare variabelen”.

Wanneer een pseudoscepticus de oplossingen bespreekt, dan rept hij over methoden waarvan “wordt verondersteld” dat ze helpen of van “wetenschappers die claimen” dat iets werkt. En uiteraard zijn er “geen garanties”. Pas je zulke retorische trucjes goed toe, dan kun je liegen met de waarheid: alle feiten die je je publiek voorlegt, kloppen. Presentaties van pseudosceptici bevatten dan vaak opvallend veel feitelijk correcte informatie.

Cruciaal is dat een koolstofdatering in essentie een statistisch proces is met een statistische uitkomst: het geeft een periode aan waarbinnen de datering met een bepaalde zekerheidsmarge valt. In taal kun je wat wetenschappelijk is presenteren met begrippen als ”schatting” en “foutenmarge” terwijl je eist dat iets “buiten redelijke twijfel” is, of “precies”, “accuraat” of “betrouwbaar”.

Tenslotte zijn er gevallen waarbij inderdaad iets is misgegaan. Het Evangelie van de Vrouw van Jezus en de Artemidorospapyrus zijn op deze blog behandelde voorbeelden waar de wetenschap is ontspoord. Nadat oudheidkundigen eerst een koolstofdatering van het papyrusblad ten onrechte hadden gepresenteerd als datering van het moment van schrijven, volhardden ze in hun dwaling tot het bittere einde (de identificatie van de vervalser). In elke mand zitten rotte appels.

De koolstofmethode is bovendien zó vaak toegepast dat er uit de honderdduizenden verrichte dateringen wereldwijd met gemak enkele tientallen onverklaarde missers zijn te halen. Wetenschap is nu eenmaal slechts een methode om de waarheid te benaderen. Wie haar resultaten presenteert als onweerlegbare waarheid of afmeet aan absolute zekerheid, heeft gewoon niet begrepen wat wetenschap is.

[Oorspronkelijk hier te vinden op de blog van Richard Kroes]

9 gedachtes over “MoM | Koolstofdateringen: Pseudoscepsis

  1. Q Wie haar resultaten presenteert als onweerlegbare waarheid of afmeet aan absolute zekerheid, heeft gewoon niet begrepen wat wetenschap is. UQ

    Wetenschap=Toepassing wetenschappelijke methode

    Simpel.

    1. FrankB

      Als Platte Aarde Klanten zich dat nou eens ter harte zouden nemen, zoals die Amerikaan uit uw video, die beslist geen wetenschappelijke methode toepaste …..

  2. jan kroeze

    Ik wil me graag aansluiten bij hen die lovend schrijven over je blogs!
    Ze zijn erg interessant!

  3. Schitterend heldere blog, dank aan Richard Kroes! Ik heb op de Engelse Wikipedia gekeken naar andere dateringsmethoden, daar zijn er ontzettend veel van. Het maakt me nieuwschierig. Is C14 datering nog steeds het meest betrouwbaar in de archeologie van de antieke wereld? Of zijn er andere methodieken in ontwikkeling die C14 gaan inhalen?

    1. FrankB

      U stelt de verkeerde vragen. Dateringsmethoden houden geen wedstrijdje en halen elkaar dus niet in.

    2. Dat hangt af van wat je wil. Jaarringdateringen zijn preciezer maar je moet een jaarringcurve hebben. En een voldoende groot stuk hout. Zolang je dat niet hebt, is C14 een heel goed alternatief. Het voornaamste om te onthouden is niet dat het moeilijk is, maar dat de moeilijkheden kunnen worden overwonnen.

Reacties zijn gesloten.