In de onregelmatig verschijnende reeks faits divers deze keer van alles en nog wat. De reeks heet natuurlijk niet voor niets faits divers.

Nieuwe exposities

Eerst maar even drie nieuwe exposities. Over de Paestum-expositie in het Rijksmuseum van Oudheden heb ik het al enkele keren gehad (een, twee, drie, vier, vijf). Ook de villa-expositie in hetzelfde museum, die ik nog een tweede keer wil zien voor ik er over ga schrijven, is al aan de orde geweest (een, twee, drie). Beide zijn nog tot en met eind augustus, dus u heeft nog een zomer lang de tijd.

Dat geldt echter niet voor de expositie “Bronsschat van Nistelrode” in het voormalige parochiehuis in – u raadt het al – Nistelrode (ten oosten van Den Bosch). De Romeinse schat, die twintig jaar geleden is ontdekt, is slechts zes dagen te zien: van zaterdag 18 tot en met donderdag 23 mei. Dat is dus volgende week. Hoewel er vanzelfsprekend dranghekken staan bij de ingang en de Brabantse bereden politie de verwachte menigte in bedwang zal houden, is het verstandig een tijdslot te reserveren om museale gekte te vermijden.

Nieuwe boeken

Oei, een nieuw boek van Catherine Nixey. In het vorige, The Darkening Age, gaf ze het christendom de schuld van alles wat lelijk was, door op z’n TomHollands extreme voorbeelden te presenteren alsof ze representatief waren. Een bespreking die niet door kritiekloze bewondering voor of afkeer van het hedendaagse christendom is vertekend, leest u hier. Nu publiceert Nixey een nieuw boek, over de kerkelijke twisten in het Romeinse Rijk: Heresy. Jesus Christ and Other Sons of God. Advies: kijk met deze recensie of het iets voor u is, en overweeg ook Uit de diepten van de hel van Marcel Hulspas te lezen.

Het Epos van Gilgameš, dat u het beste leest in de voorbeeldige vertaling van Herman Vanstiphout, is al verschillende keren bewerkt als stripverhaal. Omdat het Mesopotamische heldendicht niet kapot te krijgen valt, zijn die versies allemaal uitstekend, maar een wel heel mooie uitgave is die van Hugo de Reede, die u hier bestelt. Geen stripverhaal, maar meer à la Bommel een boek waarin tekst en beeld hand in hand gaan.

Ik heb weleens eerder de aandacht gevestigd op de boeken van de Leidse archeologe/egyptologe Sigrid van Roode, die alles weet over sieraden in het Midden-Oosten. Ze promoveert binnenkort op de sieraden die een rol speelden bij het zar-ritueel, waarbij Egyptische vrouwen die door geesten worden bezeten, in trance worden gebracht, contact maken met de geestenwereld en ontdekken wat ze moeten doen om met hun geesten om te gaan. Het boek heet Silver of the Possessed en verschijnt in juni.

Slecht wetenschapsnieuws

De verzameling “gemakzuchtige journalistieke frames om archeologie oninteressant te laten lijken” is heel uitgebreid. Zo is er het frame “voorbijganger doet vondst”, dat u meteen herkent aan vier aspecten:

• Een niet-archeoloog vindt iets
• De niet-archeoloog meldt het bij een erfgoedinstelling
• De erfgoedinstelling jokt dat het belangrijk is
• We vernemen niet waarom het belangrijk is

De NU.nl, overigens helemaal geen slechte nieuwsbron, vertelt dat een aardrijkskundeleraar (niet-archeoloog ✅) een steen met een mogelijk Keltische inscriptie heeft gevonden, een vertegenwoordiger van een archeologische stichting (erfgoedinstelling ✅) noemt het een “geweldige vondst” (jokken ✅). We vernemen niet (✅) dat zo’n tekst helpt om inzicht te verwerven in de antieke Keltische talen, die we veel minder goed kennen dan we zouden willen. Door het wetenschappelijk proces niet uit te leggen, blijft de indruk bestaan dat archeologen geen wetenschappers zijn maar vondsten bergen.

Los daarvan: data zijn slechts data. Ze zijn een voorwaarde voor wetenschap maar geen wetenschap. Het doel van het onderliggende persbericht is dan ook niet om u te informeren, maar het is een vorm van “nudging”: de burger aansporen archeologische vondsten te melden. Ik weet niet of dat de taak is van de journalistiek. Indien ja, dan had NU.nl beter de aandacht kunnen vestigen op de ArcheoHotspots: dan was hetzelfde bereikt, ja zelfs meer, want dan was het bericht toegesneden geweest op wat Nederlanders voor archeologie kunnen doen.

Tot slot

Aan het einde van deze aflevering uit de onregelmatig verschijnende reeks faits divers nog een lief stuk over Latijnse les in Vlaanderen. Lees het maar even. Je wordt er blij van.

Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.