Soms zie je iets dat je nooit eerder zag. Dat maakte ik vandaag mee in het nieuwe museum van Pafos, in het zuidwesten van Cyprus. Zie bovenstaande vitrine. Op de tekening van een menselijk lichaam zijn bruine terracotta’s gelegd: op de oren, op de borstkas, op een elleboog, op de genitalia, op de handen, op een bovenbeen, op een knie, op een scheen, op de voeten. Het zijn wat vreemd gevormde waterflessen.
Ze dateren uit de Romeinse tijd en zijn gevonden in het plaatselijke heiligdom van de genezende godheid Asklepios. De archeologen die ze opgroeven, denken dat er heet water of warme olie in werd gedaan. Ze werden dan gelegd op de corresponderende lichaamsdelen. Misschien hielp zo’n warme kruik om pijn te verlichten. Althans, dat is de interpretatie die het museum eraan geeft.
Ik weet weinig van geneeskunde en nog minder van antieke geneeskunde. Ik kan u dus niet vertellen bij welke aandoeningen artsen warme kruiken voorschrijven. En ik kan u evenmin vertellen bij welke aandoeningen antieke artsen warme kruiken voorschreven. Maar heel onwaarschijnlijk lijkt deze interpretatie me niet: dit zijn dus medische instrumenten. Ik zou me kunnen voorstellen dat reumapatiënten er voordeel van kunnen hebben. Als u een ander idee heeft: de reageerpanelen staan voor u open.
Misschien zijn voorwerpen als deze ook elders gevonden, maar ik had ze in elk geval nog nooit ergens gezien en had er ook nog nooit over gehoord of gelezen. Kortom, dit was een leuke ontdekking. Het nieuwe museum van Pafos is niet bij de opgraving, maar in het stadscentrum. En het is, zoals u begrijpt, de moeite van een bezoek meer dan waard. Ik heb er een prettige middag doorgebracht en dat was niet, of niet alleen, omdat het hier ongebruikelijk heet is en het museum beschikt over goed werkende airconditioning.
[Dit was het 467e voorwerp in mijn reeks museumstukken.]
Zelfde tijdvak
Een zilveren schaal uit Tabriz (1)september 19, 2017
Messias (2)november 29, 2020
Antinoösfebruari 18, 2017
Lijkt wel of al die terracotta’s uit dezelfde kleibakkerij komen, in elk geval zien alle vulopeningen er exact hetzelfde uit. Alsof daar één heelmeester zat (tegenwoordig zouden we het misschien een kwakzalver noemen maar in die tijd was er nog niks wetenschappelijkers beschikbaar) die een slaatje hoopte te slaan uit warmtetherapie?
Medische instrumenten is best mogelijk. Maar ik zie ook een relatie met ex-voto’s (támata heten die tegenwoordig in het Grieks), waarbij je een godheid probeeert over te halen een bepaald, afgebeeld, lichaamsdeel te genezen door hem iets te beloven. Geneeskunde en religie waren natuurlijk geen gescheiden compartimenten.