Eind 2022 nodigde ik u uit u voor het eerst “Vragen rond de jaarwisseling” te stellen. Vragen over de Oudheid dus, die ik dan rond de jaarwisseling zou beantwoorden. Die uitnodiging bleek niet aan dovemansoren gericht want ik had al snel kopij voor zes blogjes (één, twee, drie, vier, vijf, zes). Ik voegde destijds aan mijn uitnodiging toe dat ik hoopte dat uw vragen het begin zouden zijn van een leuke oudejaarstraditie. Eind 2023 en eind 2024 stelde ik de vraag dus opnieuw en toen was er opnieuw een hoop te doen (zeven, acht, negen, tien, elf, twaalf, dertien, veertien).
Zo ook nu, eind 2025. Het dubbele voorbehoud is ook dit keer dat ik niet onbeperkt in mijn tijd zit en dat een vraag wel binnen mijn expertise moet vallen. Het moet dus gaan over de Oudheid, ofwel de tijd tussen pakweg 3000 v.Chr. en 650 na Chr., en de regio tussen de rivier de Indus en de Atlantische Oceaan, tussen de Sahara en de Centraal-Euraziatische steppe. Maar dat had u al begrepen.
Ik heb ook dit jaar het blogje van 31 december gereserveerd om antwoord op de voorgelegde kwesties te geven. Bovendien kunnen we, net als de vorige keer, natuurlijk doorgaan in het nieuwe jaar. Dat hangt af van het aantal beantwoordbare vragen dat u de komende dagen zult insturen. U kunt uw vragen, prangend of anders, stellen in de commentaarsectie hieronder of via deze pagina.
Wat vond je zelf de belangrijkste ontdekking?
Waar zou je dit jaar de Kasteel van Amstelprijs voor geven?
Wat weten we over het voor-Bijbelse Israel?
Het West-Romeinse staatsapparaat was na de afzetting van de laatste West-Romeinse keizer grotendeels intact gebleven: de Romeinse administratie bleef functioneren. de Romeinse wetgeving en ambtenaren bleven in gebruik, de Senaat van Rome bleef actief en invloedrijk.
Klopt het dat het beleid van keizer Justinianus I, die nochtans grote gebieden van het voormalige West-Romeinse Rijk wist te heroveren, destructief is geweest voor dat West-Romeins staatsapparaat?
Misschien net buiten je vakgebied, maar vooruit dan. Op mijn omzwervingen door Spanje heb ik enorm genoten van de Arabische kunst met zijn abstracte vlakverdelingen in bijvoorbeeld het Alhambra en het Alcazar in Sevilla. Wat mij opviel is dat je in Visigothische (en dus eerdere?) kunst deze abstractie met vlakverdelingen ook al ziet. Hoe verhouden die twee zich? Is de Arabische kunst geïnspireerd door de Visigotische? Of andersom, en loopt wat wij Visigotisch noemen gewoon door tot ver in de Arabische tijd? Of is dit toeval? Of is er voorgaande kunst (Byzantijns, Pre-Arabisch, Romeins?) die beide ge:inspireerd heeft?
Ik zou in het algemeen meer willen weten over geschreven bronnen.
Kan je nog eens de definities herhalen/bevestigen van een geschreven bron
– door een tijdgenoot (primair) of een latere persoon (secundair?), en hoe groot moet het gat zijn?
– waarvan het origineel fysiek bewaard gebleven is of enkel een kopie
– die niet bewaard is maar waarnaar verwezen wordt in een andere bron, die al dan niet origineel bewaard gebleven is;
Waar worden die fysieke kopieën bewaard? Worden er nog fysieke kopieën gemaakt? Wordt er intussen gewerkt aan digitalisering? Zijn er vermoedens van geschreven bronnen die ergens opgeslagen liggen maar niet bekend zijn?
Vast al eerder aan jou gesteld, maar toch nog een keer de vraag: Waarom de Oudheid?
Onze tijd heeft weliswaar parallellen/overeenkomsten, maar die zijn vaak indirect (Ons rechtsysteem is niet Romeins). Evenzo is de overgang van de (niet zo donkere) Middeleeuwen naar de Verlichting een interessante periode. En wat te denken van de 19e eeuw met al die uitvindingen. Dus nogmaals, waarom heb jij voor de Oudheid gekozen?