Schrijven over de Oudheid

Wanneer ik zie dat er weer ’ns een weerrecord is gebroken, lees ik niet verder. Niet dat ik me geen zorgen maak over de klimaatverandering waarvoor warmte- en neerslagrecords aanwijzingen zijn, maar ik heb dit soort stukjes al te vaak gezien. Inmiddels vervelen ze me. Terwijl de planeet afstevent op een klimaatramp, maken de mensen die de zaken aan ons uitleggen, het thema saai.

Dezelfde ervaring heb ik elk najaar: pletter toch op met die Nobelprijzen. Het is een vervelend geworden vorm om over wetenschap te schrijven. En laat ook die verwijzingen naar Albert Einstein nou eens achterwege. Weerrecords, Nobelprijzen en Einstein zijn als clichégebruik: de journalist die een voorspelbare invalshoek gebruikt, toont vooral dat de stof hem onvoldoende boeit om er even voor te gaan zitten. Waarom zouden wij het dan lezen?

Lees verder “Schrijven over de Oudheid”

De vroege Stoa (5): Logica

Dobbelstenen uit Oxyrhynchos (Chicago Oriental Institute)

[Tijdens het Hellenisme kregen de Academie van Plato en de Peripatetische school van Aristoteles gezelschap van nieuwe filosofische stromingen, zoals het Cynisme, de Cyreense School en het Epicurisme. De bekendste was de Stoa. Het eerste deel van deze vijfdelige reeks was hier.]

Als het gaat om logica en wetenschap verschilde de Stoa fundamenteel van insteek met eerdere filosofische scholen. Eerder waren de platoonse Academie en vooral het Lyceum van Aristoteles dé autoriteiten op het gebied van wetenschapsfilosofie en logica. Wat die beide scholen bindt, is dat zij geïnspireerd door hun voorganger Parmenides naar de essentie der dingen zochten, naar een onveranderlijke waarheid achter de veranderlijke verschijnselen.

Lees verder “De vroege Stoa (5): Logica”

Einstein is saai

Jaren, jaren geleden. Mijn beste vriend en ik zijn in het John Adams Institute, het Amerikaanse culturele centrum in Amsterdam. Degene die zal spreken is Bram Pais, de auteur van een veelgeprezen biografie van Albert Einstein, Subtle is the Lord. Het boek, zo hebben we begrepen, is vooral goed omdat het de puzzels uitlegt waarmee Einstein worstelde.

De avond wordt een ramp. Pais begint met wat anekdotes over de gebiografeerde, vervolgt met wat anekdotes over de gebiografeerde en rondt af met wat anekdotes over de gebiografeerde. Hij onderbreekt zijn betoog af en toe met wat anekdotes over de gebiografeerde. Over de relativiteitstheorie vernemen we precies niets. Interessanter dan Pais is deze avond het baltsgedrag van een bekende literatuurcriticus die meer oog heeft voor een boekverkoopster dan voor Pais.

Lees verder “Einstein is saai”