De klucht van het Nationaal Historisch Museum

Waarom de foto hierboven betekent dat het maar goed is dat het Nationaal Historisch Museum verdwijnt, leg ik u zo uit. Maar eerst een simpele vraag. Waarom zou de tweede van de hieronder genoemde onderwijzers moeten worden ontslagen?

  • Een onderwijzer heeft op een schoolreisje een klas van twintig kinderen mee. Als ze in de bus zitten, telt hij er negentien. Bij controle zijn er toch twintig. Gerustgesteld laat hij de chauffeur vertrekken.
  • Nog een onderwijzer, nog een schoolreisje, nog eens twintig kinderen. Deze onderwijzer telt meteen twintig kinderen en laat de buschauffeur vertrekken.

U weet het antwoord. De eerste onderwijzer telde ten onrechte 19 kinderen en controleerde zijn informatie. De kans dat de tweede een telfout heeft gemaakt is precies even groot, maar hij controleerde zijn informatie niet. Iedereen die wel eens een groep op sleeptouw heeft gehad, kent dit probleem, en daarom tellen onderwijzers, toerleiders en kleuterjuffrouwen hun groepen altijd twee keer. Ze weten namelijk dat de kans op een fout bij ‘onmiddellijk het juiste aantal’ net zo groot is als bij ‘de eerste keer het verkeerde aantal’.

Controle is het wezen van kennis. Of informatie je vreemd of vertrouwd voorkomt maakt niet uit: in beide gevallen kan de informatie onjuist zijn en dus moet je haar in beide gevallen controleren. Wie alleen vreemde informatie aan een controle onderwerpt en dit nalaat bij vertrouwde informatie, is dom. Dit is een bepaald soort domheid, die niets zegt over intelligentie of opleiding. Misschien komt deze vorm zelfs wel vaker voor bij intelligente mensen die eraan gewend zijn de feiten goed te kennen; de laagopgeleide is er meer aan gewend dat hij fouten kan maken, en is meer op zijn hoede.

Terug naar de foto. De fout is dat de Romeinen pas in 19 v.Chr. de Beneden-Rijn bereikten. De limes kan onmogelijk achtentwintig jaar daarvóór zijn aangelegd. (Wie het precies wil weten: de limes behoort vermoedelijk bij de Claudiaanse legerhervormingen, 41-42 n.Chr.)

Het is weliswaar geen heel grote fout – en dit zeg ik met enige nadruk – maar ze is wél verschrikkelijk erg, wat iets anders is. Deze fout verraadt namelijk dat de directie van het Nationaal Historisch Museum de geboden informatie niet heeft laten controleren. Elke eerstejaarsstudent geschiedenis kan je uitleggen waarom je informatie nooit, maar dan ook nooit, mag vertrouwen, en dat je alles, maar dan ook alles, moet controleren, niet slechts als je aarzelt maar vooral als je het zeker denkt te weten. Deze fout verraadt dat men bij het museuem het historisch ambacht niet beheerst.

Goed dat er een einde komt aan deze klucht.

5 gedachtes over “De klucht van het Nationaal Historisch Museum

  1. Net naar Kunstuur zitten kijken, aflevering over Macedonië en Alexander. Die, volgens de bn-er (weet even niet wie) die zijn tekst niet goed onthouden had, de phalanx had uitgevonden (“voorheen vochten ze alleen met zwaarden”) en volgens wie de slag bij Issos 2 jaar duurde. Huh????

  2. Van een museum mag je een wetenschappelijke houding verwachten waar het de uitgangspunten voor zijn tentoonstellingen betreft; Wetenschap betekent controleren of iets klopt en dan nog eens en dan nog eens vergelijken bij anderen: bronnen of literatuur. Als je, zoals het NHM inhoud voor je lemmata op de website ongecontroleerd van ANNO overneemt en er blijken allerlei van dit soort fouten in te zetten, ben je niet wetenschappelijk bezig en sla je een plee-figuur. Dat is het enige wat erop zit: opstappen en je opdracht teruggeven.

  3. zolang de bus mag vertrekken bij 1x verwachte uitkomst en 1x andere uitkomst (docent 1), lijkt het mij weinig zinvol voor docent 2 om nog een keer te tellen.
    als de controle verder gaat dan nogmaals tellen, dan had het tellen achterwege kunnen blijven (lijkt mij).

Reacties zijn gesloten.