Oorlog in Sicilië (3)

[Dit is het laatste van drie stukjes over de Geallieerde verovering van Sicilië. In het eerste deel vertelde ik over de planning  en in het tweede beschreef ik hoe de opmars vastliep, maar hoe in Italië desondanks Mussolini werd afgezet.]

De oorlog op Sicilië kwam nu steeds meer in handen van de Duitsers, die zich ingroeven rond de Etna (zie de rode lijn op het landkaartje hiernaast), en de Amerikanen, die aan de noordkust van Sicilië door middel van een reeks landingen steeds achter de Duitse linies wisten te komen. Het bleek te werken, beter dan verwacht: niet alleen naderden de Amerikanen nu Messina, maar de Duitsers, die rond Centuripe (ten zuidwesten van de Etna) nog een sterke positie hadden, raakten nu geïsoleerd tussen de Amerikanen in het noorden, westen en zuidwesten, en de Britten in het zuiden. De Britten konden de druk op dit punt opvoeren en kwamen zo dan toch over de Gornalunga.

Ze konden nu langs de westelijke hellingen van de Etna naar het noorden oprukken, wisten ten oosten van de Etna door de Duitse verdedigingslinie te breken en passeerden op 12 augustus de oostelijke hellingen van de Etna. Vervolgens dreigde de Britse opmars richting Messina vast te lopen bij Taormina, waar de bergen dicht bij de zee komen, maar de Britten voerden op 16 augustus een landing uit ten noorden van Taormina, waarna de Duitsers de positie ontruimden. Twee dagen later bereikten stonden de Britten dan toch in Messina.

Het was de dag ervoor door de Amerikanen ingenomen. Hoe generaal Patton, glunderend, de Britten welkom heet, is een van de meest memorabele scènes in de gelijknamige speelfilm, maar de betrokkenen zélf wisten in 1943 dat het geen echte overwinning was. De Duitse maarschalk Kesselring was erin geslaagd de Geallieerden eindeloos te vertragen, de Italianen – althans voorlopig – in de strijd te houden en de Duitse troepen vrijwel ongeschonden te evacueren. De Geallieerden wisten bovendien dat het Europese Tweede Front niet in het zuiden kon worden geopend, maar dat Frankrijk vanuit het westen moest worden bevrijd, zoals het ook is gegaan.

Helaas konden de Geallieerden, nu er onderhandelingen waren met de Italiaanse regering, het Italiaanse front niet meer laten wat het was: ze moesten hun potentiële bondgenoot helpen. Die trok zich inderdaad uit de oorlog terug, maar het geallieerde offensief liep desondanks compleet vast. De Geallieerden zouden hun krachten moeten verdelen over twee fronten, en dan hebben we het nog niet gehad over de last die ze op zich namen om de bezette gebieden te besturen. Samenwerking met de mafia bood een oplossing, maar het lijkt erop dat het middel erger was dan de kwaal.

De geallieerde leiders trokken ook conclusies over het generaalschap van Montgomery. Zoals Robert Vermaat gisteren in een van de comments schreef:

Waar Patton alles op snelheid gooide en zich niet druk maakte om de flanken (en gezien de zwakte van de verdediging kwam hij daarmee weg) hield Montgomery zich aan een strikt patroon van 100% voorbereiding, samentrekken, artilleriebombardement, gevolgd door een aanval. Dat laatste gaf de Duitsers vaak de tijd om zich voor te bereiden, waarna de Britse aanval vastliep.

De invasie die in Normandië zou plaatsvinden, zou onder Amerikaanse leiding komen staan, en iedereen verwachtte dat dit Patton zou zijn. Het werd Eisenhower, nadat in de Amerikaanse pers duidelijk was geworden dat Patton tijdens de Siciliaanse oorlog soldaten, die in een shock verkeerden, in het gezicht had geslagen.

Maar als er één conclusie kan worden verbonden aan Operatie Husky, dan is het wel dat de Britten als grote mogendheid hun tijd hadden gehad. De Amerikanen hadden hun op alle punten het nakijken gegeven. Na de Siciliaanse oorlog, en na de gelijktijdige slag bij Kursk, kon iedereen de contouren ontwaren van de toekomst: Amerika en de Sovjet-Unie zouden de twee supermogendheden zijn, en landen als Groot-Brittannië zouden blij mogen zijn met een bijrol.

3 gedachtes over “Oorlog in Sicilië (3)

  1. MNb

    “dat de Britten als grote mogendheid hun tijd hadden gehad.”
    Ik geef meteen toe dat het wijsheid achteraf is, maar dat was bij Operatie Toorts en zelfs bij de Slagen om El Alamein al duidelijk.
    Operatie Toorts was evenzeer afhankelijk van de Amerikaanse inbreng.
    Bij de Tweede Slag om El Alamein had Rommel 116 000 man en ruim 500 tanks. Dat was dus het gehele Noord-Afrikaanse front; Hitler beschouwde de Noord-Afrika campagne als een verdedigende actie.
    Bij de Slag om Stalingrad waren 850 000 Duitsers betrokken. Dat was nog maar een deel van Legergroep Zuid. Tegelijkertijd werd bij Rzjev door Legergroep Midden een vergelijkbare slag uitgevochten.
    Stalin en Molotov kregen er al hoogte van in de zomer van 1939, toen ze een Engels/Franse onderhandelingsdelegatie op bezoek hadden.

    1. De Britten wisten dat ze hun beste tijd gehad hadden op het moment dat Churchill er niet in slaagde de Balkan tot aandachtsgebied te maken. Vanaf dat moment bepaalden de Britten niet meer de agenda, maar de Amerikanen en (toen nog) de Russen.

  2. Jona, ik mis een beetje de politieke strijd tussen de geallieerden. De race naar Messina was vooral de race tussen Patton en Montgomery, en werd niet op de grond maar in de kranten uitgevochten. Vandaar die scene uit de film, ook toen al was Hollywood er graag mee bezig de Britten een loer te draaien (en nog steeds: The Patriot met de Britse neonazis, of U-571, of elke film waarin Amerikanen de helden en Britten de slechterikken spelen – iets voor een stukje?). Soms leek het alsof de Duitsers al verslagen waren en de pers alleen aandacht voor het duel Patton-Monty had. De personages van beide heren was ook al totaal verschillend. Kesselring was natuurlijk de ‘derde hond’ en liep er met het been vandoor.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s