Israël verdeeld (synopsis)

Omslag

Hieronder de synopsis van Israël verdeeld; kort commentaar hier en enkele blogstukjes die ik tijdens het schrijven van dit boek publiceerde daar. Bestellen lukt met deze link.

Israël verdeeld

1. Joden en Romeinen

Het Judea dat de Romeinen aantroffen, verkeerde in een diepe crisis. De burgeroorlog waarin de Romeinse generaal Pompeius intervenieerde, is maar één uiting van die verdeeldheid. Nu is verdeeldheid tot op zekere hoogte een normaal verschijnsel: in elke samenleving zijn krachten werkzaam die groepen opzetten tegen andere groepen. Doorgaans worden deze destabiliserende krachten gecompenseerd door instellingen die de mensen juist met elkaar verbinden, zodat een samenleving doorgaans verkeert in een dynamisch evenwicht. In Judea was dit evenwicht echter zoek.

In dit hoofdstuk verder een overzicht van verouderde sjabloons (“het spirituele oosten” versus “het humanistische westen”) en enkele wetenschappelijke debatten, zoals de herinterpretatie van de Dode Zee-rollen, de “derde speurtocht” naar de historische Jezus, de nieuwe typering van het Palestijnse jodendom, nieuwe ideeën over Paulus, enz.

2. Verdeelde elite

Hoe Judea aansluiting vond bij de rest van het oostelijk Middellandse Zee-gebied, dat werd gedomineerd door twee koninkrijken: dat van de Ptolemaïsche dynastie in Egypte en dat van de Seleukiden in Syrië, Anatolië, Mesopotamië en Iran. De langzaam toenemende rijkdom leidde in Judea tot het ontstaan van een financiële elite die niet samenviel met het traditionele leiderschap, dat werd belichaamd door de hogepriesters. Dit was geen ongebruikelijk probleem, maar er waren meer tegenstellingen. Eén daarvan was die tussen de rijken, die aansluiting zochten en vonden bij de internationale elite, en de armen, die deze aansluiting misten en assimilatie afwezen. Het kwam tot opstand: de destabiliserende krachten hadden het gewonnen van de verbindende.

3. Hasmoneeën en Herodianen

De Joden herwonnen hun onafhankelijkheid, maar niet hun eenheid. De Hasmonese dynastie bouwde weliswaar een machtig koninkrijk op, maar kon steeds rekenen op verzet: de nieuwe leiders claimden het hogepriesterschap, waarop ze volgens menigeen geen recht hadden, en ontkwamen er niet aan zaken te doen met de internationale elite, hoewel deze dynastie ooit naar voren was gekomen omdat ze assimilatie afwees. Toen Rome de macht in 63 v.Chr. overnam, meende men aanvankelijk dat hogepriester Hyrkanos de eenheid zou kunnen herstellen, zodat het gebied makkelijker door de Romeinen kon worden bestuurd, maar dit bleek niet het geval. In 40 v.Chr. vervingen Rome de Hasmonese dynastie door een nieuwe bestuurder, koning Herodes. Ook hij slaagde er niet in de middelpuntvliedende krachten te overwinnen en enkele jaren na zijn dood lijfden de Romeinen Judea in als provincie.

4. Diversiteit

Dit hoofdstuk biedt een overzicht van de zaken waarover consensus bestond en waarover men van mening verschilde. Alle joden waren het erover eens dat de tempel in Jeruzalem belangrijk was, dat God de joden had uitverkoren en er een verbond mee had gesloten, dat joden alleen aan deze God mochten offeren en dat Hij zich aan hen had geopenbaard via een heilig boek. In de praktijk bestond echter onenigheid over de vraag of het tempelritueel wel door geschikte hogepriesters werd uitgevoerd, waren er diverse interpretaties van de joodse uitverkorenheid, en was men het grondig oneens over de teksten die behoorden tot de Bijbel, om over de wijze van interpretatie nog maar te zwijgen. Dit leidt tot uitvoerige discussies en ruzies over de juiste joodse levenswijze, de halacha.

5. Josephus’ vier scholen

Josephus systematiseert de chaotische halachische discussies en stelt dat er drie echte stromingen waren binnen het jodendom: de farizeeën, de sadduceeën en de essenen. Later ontstond nog een vierde stroming van mensen die meenden dat vooral de gewelddadige verdrijving van de Romeinen de prioriteit moest hebben. Zij worden in de moderne literatuur veelal aangeduid als ‘zeloten’. In dit hoofdstuk wordt gekeken of Josephus’ schetsen van deze stromingen correct zijn.

6. Toekomstvisies

Eén van de geschilpunten was de komst van de messias, een Joodse leider die volgens de voorspellingen Israël zou herstellen. Enkele theorieën komen aan de orde: oorlogsleider, hogepriester, profeet, het dubbele messiasschap in Qumran, de profeet als Mozes en andere messiaanse typen. De conclusie is dat er geen intern-joodse scheuringen bekend zijn m.b.t. het messianisme, terwijl halachische kwesties wel tot scheuringen leidden. Dit betekent dat de claim van Jezus de messias te zijn, in zijn tijd geen echt probleem kan zijn geweest. Wie wil weten waarom joden en christenen gescheiden wegen zijn gegaan, moet zich concentreren op halachische kwesties.

7. Leven in de Eindtijd

Levend in wat hij beschouwde als de Eindtijd, combineerde Jezus van Nazaret uiteenlopende halachische opvattingen en creëerde zo een nieuwe, vijfde stroming, waarin centraal stond dat God de wereld zou komen besturen en dat Israël zou herstellen. Dit hoofdstuk bevat ook een korte geschiedenis van het Christendom tot het jaar 70 en een beschrijving van de bronnenproblematiek. Het eindigt met een korte typering van het vroege Christendom.

8. De val van Jeruzalem

De ondergang van de pluriforme wereld in de Joodse Oorlog van 66-70.

9. Gescheiden wegen

Hoe de rabbi’s in Javne de grondslagen legden voor een nieuw Jodendom, waarom de Christenen dat niet aanvaardden, waarom de Romeinen juridisch onderscheid begonnen te maken tussen Joden en Christenen, hoe sommige synagogen voor Christenen werden gesloten, hoe sommige Christenen de Joden beschouwden als duivelskinderen en hoe de twee religies in de tweede eeuw langzaam maar zeker uiteen groeiden, hoewel er nog tot eind vierde eeuw “cross-overs” waren.

Hierna volgt nog een appendix, gewijd aan de hermeneutische methode en een geschiedenis van de Joodse literatuur. Een lijstje met boeken voor wie meer wil weten, een verklarende woordenlijst en een register vormen het obligate nawerk.

9 gedachtes over “Israël verdeeld (synopsis)

  1. Henk van Straten

    Heb het al eerder aangegeven, maar nogmaals, ik kijk enorm uit naar dit boek!!!
    Groet,
    Henk

  2. Joris

    De titel doet me denken aan een oude Sovjetmop: “Heeft Rabinovitsj een nieuwe auto gewonnen in de staatsloterij?” “In principe wel, ja. Alleen was het geen auto maar een fiets, hij was niet nieuw maar oud en hij heeft de fiets niet gewonnen, maar hij is van hem gestolen.” Is Israël hersteld? In principe wel, alleen…

  3. Bonne Rook

    Israël verdeeld.
    De verdeling begon al met de scheuring van het Rijk onder Rehabeam, waarbij men twee koninkrijken krijgt: Het huis Juda en het huis Israel. Het laatste huis werd in ballingschap gevoerd en is niet meer teruggekeerd [de Tien Verloren Stammen]. Het huis Juda [Joden en Benjaminieten en een deel van Levi] ging 120 jaar later in ballingschap, maar mocht terugkeren. Een klein gedeelte is toen teruggekeerd, omdat de Tempel herbouwd moest worden.
    In het jaar 70 CE werd dit gedeelte van de Joden ook weer in ballingschap gevoerd en is nooit meer terug gekomen.
    Rond 750 CE is een Turkse stam, de Khazaren, afkomstig uit de steppen van Azië, die de godsdienst van de slang hadden, tot het Judaïsme overgegaan, en is bekend geworden als de Ashknazi Joden. Na hun verdrijving enkele eeuwen later naar de Palen, waren zij bekend als de Oost-europeese Joden. Zij zijn geen Joden, maar zeggen dat ze het zijn…..[Openbaring 2 en 3]
    Deze vormen nu deels de “Joodse” bevolking van de staat Israël, maar zijn eigenlijk de dertiende [niet-Joodse] stam [Artur Koestler].
    De naam Israël is onrechtmatig door hen geclaimed, want deze behoort de Tien Verloren Stammen toe, en de Ashkenazi zijn niet eens verwant. De Palestijnen zijn etnisch veel meer verwant aan de oude Israëlieten dan de huidige Israëliërs. DNA onderzoek bevestigt dit.
    Over verdeling gesproken.

    1. jisrael

      BONNE je moet geen nonsens gaan praten. er zijn inderdaad palestijnen met joods dna, zelfs priester dna, maar dat is een minderheid. en dat khazaren onzin is allang weerlegt met dna. de meeste asjkenaziem hebben joods dna. dus stop met je antisemitische leugens. trouwens als de khazaren werkelijk de voorouders van de asjkenaziem zijn, dan impliceerd dat, dat er in die tijd alleen asjkenaziem in het khazaren rijk woonden, anders kan je niet van hun afstammen. maar in die tijd waren de asjkenaziem wijd verspreid, die maken toch ook kindjes, of niet. dus hoe dom kun je zijn om in die khazaren truc te vallen

      1. Ahum. Ik treed even op als gastheer van deze kleine blog. De bovenstaande reactie vind ik nog net toelaatbaar. Toch hoop ik dat dit de laatste keer was dat we elkaar in de schoenen schuiven dat iemand zich bezondigt aan “antisemitische leugens”. Ik ga er hier van uit dat mensen te goeder trouw zijn, wat van opvattingen ze ook hebben.

Reacties zijn gesloten.