Het was nieuws over de Oudheid, eind december, en dus overdreven of op een andere manier twijfelachtig. Het is immers oudheidkunde. En ja hoor. De archeologen die eind december bekend maakten dat ze de plek hadden gevonden waar Alexander de Grote zijn eerste overwinning op de Perzen had behaald, hadden niets te melden dat we niet al heel, heel lang wisten. Het riviertje, de Granikos van toen ofwel de huidige Biga, is allang geïdentificeerd, Alexanders route eveneens, net als de vlakte waar is gevochten.
We hadden, kortom, weer eens een gevalletje oudheidkundige desinformatie bij de hand: archeologen die, op het moment dat journalisten hun aandacht hadden bij kerstmis en niet kritisch waren, zaten te hengelen naar aandacht. Dat getuigt niet alleen van een abnormaal lage professionele standaard, maar is in dit geval bovendien gewoon ronduit dom. Er zijn namelijk nogal wat mensen die weleens een boek over Alexander hebben gelezen. Als je de kluit belazeren wil, doe het dan niet waar iedereen (behalve journalisten) het herkent. De archeologen schoten dus weer eens fijn in hun eigen voet.
Macedonische krijgsdoelen
Hoe zat het ook alweer, met die slag aan de Granikos? Het Macedonische leger was al met een voorhoede in Azië, en Alexander sloot zich daar in Troje bij aan. Van verkenners wisten de Macedoniërs dat de Perzische generaals hun troepenmacht verder naar het oosten hadden geconcentreerd. Dat was een lelijke tegenvaller, want het eerste Macedonische aanvalsdoel was het gebied in het zuiden, waar Griekse steden lagen die er, zoals we al zagen, blijk van hadden gegeven te sympathiseren met de Macedonische zaak.
Het veroveren of (als men waarde hecht aan de propaganda die de Macedoniërs serveerden voor consumptie in Griekenland) “bevrijden” van deze steden had als voordeel dat de Perzische vloot de toegang tot enkele havens verloor, zodat een overzeese aanval op Macedonië werd bemoeilijkt. Nu het Perzische leger zich ten oosten van Troje bevond, was een rechtstreekse Macedonische opmars naar het zuiden uitgesloten. De Perzen zouden dan het gebied rond Troje bezetten en het Macedonische leger van zijn basis afsnijden. De Macedoniërs waren gedwongen eerst op te rukken naar het oosten. Zugzwang. Zonder er veel moeite voor te hebben hoeven doen, hadden de Perzen hun tegenstanders gedwongen tot actie op Perzische voorwaarden.
De Macedoniërs hadden nog een probleem. Hun voedselvoorraden waren toereikend voor een maand. Het Perzische leger moest niet alleen onder ongunstige omstandigheden worden bestreden, het moest ook snel gebeuren om op weg te kunnen gaan naar het graanrijke zuiden. Veel keus was er niet en dus rukten de soldaten zo snel als ze konden naar het oosten.
Perzische discussies
Ondertussen discussieerden de Perzische commandanten over de wijze waarop ze de strijd zouden voortzetten. Arrianus weet wat er zoal werd gezegd:
[Huurlingenleider] Memnon van Rhodos waarschuwde hen geen risico te nemen met de Macedoniërs. Hun infanterie was immers veel talrijker en Alexander was er zelf bij, terwijl [de Perzische koning] Darius dat aan hun kant niet was. Hij adviseerde hen om bij het verder trekken alle groenvoer voor de paarden te laten plattrappen door de ruiterij, het gewas op de velden te verbranden en zelfs de steden niet te sparen, want bij gebrek aan de nodige levensmiddelen zou Alexander niet in het land blijven. Maar Arsites [een gouverneur] heeft volgens het verhaal in de vergadering van de Perzen gezegd dat hij niet zou dulden dat ook maar één huis van zijn onderdanen in brand gestoken zou worden.noot
Memnons voorstel werd verworpen en de Perzen zochten een voor hen gunstig gelegen strijdtoneel uit bij de Granikos. En dat is dus de huidige Biga, zoals we al jaren weten maar wat archeologen graag claimen als een nieuwe ontdekking. Begin juni 334 kwam het daar tot een veldslag.
[wordt vervolgd; een overzicht van alle Alexanderblogs is hier.]
Zelfde tijdvak
Alexander de bedrieger (1)juli 26, 2011
Na de slag bij Issosnovember 7, 2022
Celtic Fieldsjuli 1, 2021
https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_the_Granicus (hedendaags: Biga r.)
Oudheidkundige wijsheid: ik heb een tijd geleden bedacht bij een boek over militaire & politieke geschiedenis dat minder dan één landkaart per hoofdstuk bevat: voorlopig niet aan beginnen, niet aanschaffen. Niet alleen vanwege het extra huiswerk bij het lezen (namelijk, zelf kaartwerk destilleren & reconstrueren), maar het geeft ook de insteek aan van het betoog.
Zo. En dan ga ik nu mijn Dante openslaan.
De logistiek van dergelijke veldtochten – hoeveel eten, hoe te vervoeren, hoeveel trekdieren of muilezels nodig aijn, wat plaatselijk verkrijgbaar is – is een heel interessant verhaal op zich.
Daar is ook een boek over.
https://archive.org/details/alexandergreatlo0000enge
Dank je. Dat boek is nog steeds verkrijgbaar, zie ik.
Heeft de Turkse professor archeologie Korpe uit het stuk van december dan geen hoon gehad van zijn (internationale) collega’s?
Heeft hij dan echt niets nieuws ontdekt? Het stuk zegt dat hij wetenschappelijk adviseur is voor het ”Alexander the Great Cultural Route-project”. Slaat dat dan ook nergens op?
Is hij misschien verkeerd begrepen door Archaeology News Online Magazine?
Ik vind het maar vreemd.