Categorie: Midden-Oosten

Ik reis wel eens door het Midden-Oosten. En zo nu en dan doe ik daarover verslag.

Geld voor Libanon

On door Jona LenderinginLibanon, Midden-Oosten
(Gevelsteen, Egelantiersstraat 116, Amsterdam)

Dit is een kort blogje. Ik wilde het inleiden met supergrappige redenen om niet over geld te praten, maar eigenlijk is het volgende niet grappig. Dus.

Het gaat over Libanon. Vijf jaar geleden was er de ontploffing die een fors deel van Beiroet verwoestte (persoonlijke herinnering: een pension waar ik weleens verbleef, is er niet meer). Daarvóór waren er al corrupte politici en een Palestijns en een Syrisch vluchtelingenprobleem, en ook gender-ongelijkheid, milieuschade, armoede en captagon. Plus buurlanden die zich veel te veel met Libanon bemoeiden. Ondanks alle moeilijkheden blijven de Libanezen altijd vriendelijk. Ik weet dat de oosterse gastvrijheid een cliché is, maar lieve lezer: probeer voor één moment u niet te storen aan die gemeenplaats. Libanezen hebben vele fouten – de corruptie doen ze echt zelf – maar ze hebben ook vele deugden.

Lees verder “Geld voor Libanon” →

Theodor Wiegand

On door Jona LenderinginArcheologie, Methodologie en theorie, Midden-Oosten, Musea, Ottomaanse Rijk2 reacties
Tijdvak: 1875 na Chr. - 1950 na Chr.
1875-1900 na Chr.1900-1925 na Chr.1925-1950 na Chr.
Theodor Wiegand

We moeten het eens hebben over archeoloog Theodor Wiegand (1864-1936). Zomaar, omdat het  maandag is en omdat hij gewoon interessant is.

Maar eerst even terug naar de late negentiende eeuw. Het Duitse keizerrijk legitimeert zich als voortzetting van het Romeinse Rijk, want de keizertitel is via Karel de Grote en het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie uiteindelijk beland bij Wilhelm II, die zich aandient als een moderne Antoninus Pius. In Constantinopel heerst sultan Abdulhamid II, die resideert in een oud-Romeinse keizerlijke hoofdstad. De twee gekroonde hoofden hebben een zekere belangstelling gemeen. En in hun landen zijn archeologische diensten.

Lees verder “Theodor Wiegand” →

Boekpresentatie

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Libanon, Midden-Oosten, Politiek8 reacties

Even een blogje in de categorie “ijdelheid der ijdelheden, alles is ijdelheid en het najagen van wind”. De wind die ik najaag is concreet aards slijk, maar daarover zo meteen meer.

Gisteren mocht ik in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden mijn boek over de geschiedenis van Libanon ten doop houden. Meestal bestaan dat soort ceremonies uit een toespraakje of een stukje voorlezen door de auteur, uit een vragenrondje, en uit de overhandiging van een “eerste exemplaar” aan iemand die dan eveneens een toespraakje houdt. Daarna gaat de auteur ergens zitten om verkochte exemplaren te signeren. Eerlijk gezegd houd ik er niet van. Die vorm had ooit zin, toen mensen nog goede feestredes wisten te houden, toen degene die het eerste exemplaar kreeg een Voornaam Persoon Die Het Beleid Kon Verbeteren was. Maar zo iemand ken ik niet. En het is wat raar om als auteur te vertellen wat mensen beter in je boek kunnen lezen. Wat mij betreft heeft de vorm zichzelf overleefd.

Lees verder “Boekpresentatie” →

Libanon met livestream

On door Jona LenderinginLibanon, Midden-Oosten4 reacties

Spoorwegstakingen zijn nooit leuk. Niet voor de reizigers, niet voor de stakers (die doorgaans gerechtvaardigde eisen hebben) en niet voor de directie. Maar soms zijn er leuke gevolgen. Zoals deze week.

Het kan u niet zijn ontgaan dat de vakbonden voor aanstaande donderdag een staking aankondigden in het oosten en noordwesten van Nederland. Eerlijk gezegd was ik danig uit mijn humeur, want ondanks al mijn sympathie voor de stakers (die immers doorgaans gerechtvaardigde eisen hebben) zou het moeilijk voor me zijn om naar Leiden te komen, waar donderdagavond de presentatie plaatsvindt van mijn boek over Libanon.

Lees verder “Libanon met livestream” →

De Libanese burgeroorlog (6): Voetbal

On door Françoise HbeykainGeschiedenis, Libanon, Midden-Oosten10 reacties
Tijdvak: 1975 na Chr. - 2025 na Chr.
1975-2000 na Chr.2000-2025 na Chr.

[Dit is het laatste van zes blogjes van de hand van Françoise Hbeyka uit Beiroet over haar ervaringen tijdens de Libanese Burgeroorlog. Het eerste van haar blogjes was hier.]

Ondanks de moeilijke omstandigheden van de Libanese Burgeroorlog brachten momenten als het wereldkampioenschap voetbal mensen samen. Het creëerde een gevoel van eenheid en bood een kans op ontsnapping. Ik herinner me hoe de voetbalwedstrijden uit de jaren tachtig geliefde momenten van korte adempauze waren. Te midden van oorlog, ontberingen en black-outs vonden Libanezen nog steeds manieren om het leven te vieren en zich als gemeenschap te verbinden. Voetbal was een gedeelde passie die politiek, religie en angst oversteeg.

Tv’s naar de straat slepen om ze met autoaccu’s van stroom te voorzien, alleen maar om naar een wedstrijd te kijken, is een bijna heroïsche daad en zeer menselijk. Het spreekt boekdelen over het Libanese volk: over hun creativiteit, over hun verlangen naar vreugde en over hun weigering om zich over te geven aan wanhoop.

Lees verder “De Libanese burgeroorlog (6): Voetbal” →

De Libanese burgeroorlog (5): Emoties

On door Françoise HbeykainGeschiedenis, Libanon, Midden-Oosten
Tijdvak: 1975 na Chr. - 2000 na Chr.
1975-2000 na Chr.
Beit Beirut, museum voor de Libanese burgeroorlog

[Dit is het vijfde van zes blogjes van de hand van Françoise Hbeyka uit Beiroet over haar ervaringen tijdens de Libanese Burgeroorlog. Het eerste van haar blogjes was hier.]

Ik vertelde al hoe we tijdens gevechten naar het binnenste van een huis gingen, vaak naar de wasruimte. Het was claustrofobisch. Steeds als er een staakt-het-vuren was, haastten we ons naar buiten – naar de straat, naar het balkon of naar het trappenhuis, van waaruit je in een Libanees huis op de straat uitkijkt. We verlangden naar zonlicht en lucht.

Na dagen in het donker, bang en slapeloos, hadden we geen idee van hoe we eruit zagen. Gekleed in dezelfde trainingspakken en tennisschoenen keken we elkaar aan en barstten in lachen uit: bleek, moe, met slordig haar en donkere kringen onder onze ogen. Maar we waren samen. En op de een of andere manier waren dat, ondanks alles, momenten van vreugde en levenslust.

Lees verder “De Libanese burgeroorlog (5): Emoties” →

De Libanese burgeroorlog (4): Veerkracht

On door Françoise HbeykainGeschiedenis, Libanon, Midden-Oosten2 reacties
Tijdvak: 1975 na Chr. - 2000 na Chr.
1975-2000 na Chr.
Beiroet (geen diepere betekenis)

[Dit is het vierde van zes blogjes van de hand van Françoise Hbeyka uit Beiroet over haar ervaringen tijdens de Libanese Burgeroorlog. Het eerste van haar blogjes was hier.]

De sluipschutters werden vaak de “vijfde colonne” genoemd. Hun doel was het laten voortbestaan van onrust, om zo elk teken van nationale verzoening te saboteren. Ze moesten de wonden open houden en verdeeldheid aanwakkeren. Nog gruwelijker waren de autobommen, strategisch geparkeerd voor supermarkten, op drukke pleinen of bij openbare bijeenkomsten. Deze wrede aanvallen eisten het leven van talloze onschuldige burgers en zaaiden angst en chaos op allerlei plaatsen waar mensen normaalgesproken hun dagelijkse leven leidden.

Want afgezien van de gebieden bij de Groene Lijn en andere frontlijnen, en afgezien van tijden van beschieting en bombardement, ging het dagelijks leven voor veel Libanezen, hoewel ze verschillende facties steunden, gewoon door. De meeste mensen waren niet betrokken bij de gevechten.

Lees verder “De Libanese burgeroorlog (4): Veerkracht” →

De Libanese burgeroorlog (3): Slachtoffers

On door Françoise HbeykainGeschiedenis, Libanon, Midden-Oosten1 reactie
Tijdvak: 1975 na Chr. - 2000 na Chr.
1975-2000 na Chr.
Sluipschutterstelling uit de Libanese burgeroorlog (Beit Beirut)

[Dit is het derde van zes blogjes van de hand van Françoise Hbeyka uit Beiroet over haar ervaringen tijdens de Libanese Burgeroorlog. Het eerste van haar blogjes was hier.]

Aan het begin van een nieuwe golf van gevechten – die altijd onverwacht uitbrak – waren er meedogenloze bombardementen en beschietingen. Die gingen vierentwintig uur per dag door. Soms hadden we het geluk om thuis te kunnen komen; bij andere gelegenheden was dat onmogelijk. De scholen waren gedwongen te verklaren dat ze niet langer verantwoordelijk konden zijn voor de veiligheid van de leerlingen en vroegen ouders om hun kinderen zelf te komen halen.

Hoe zou ik de tweeling kunnen vergeten, die op school was toen de chaos uitbrak? Ze wachtten niet op hun ouders, maar renden in paniek, alleen, terug naar hun huis. Toen ze een rotonde bereikten, waren ze getuige van een bloedbad: een vrouw was door granaatscherven getroffen en gedood, haar lichaam lag daar, doorboord, recht voor hun ogen doorboord. Even verderop had een man zijn benen verloren. Projectielen en bommen vielen overal om hen heen neer.

Lees verder “De Libanese burgeroorlog (3): Slachtoffers” →

De Libanese burgeroorlog (2): Thuis in Beiroet

On door Françoise HbeykainGeschiedenis, Libanon, Midden-Oosten
Tijdvak: 1975 na Chr. - 2000 na Chr.
1975-2000 na Chr.
In de Libanese burgeroorlog beschadigde woonhuizen (2012)

[Tweede deel van zes blogjes van de hand van Françoise Hbeyka uit Beiroet over haar ervaringen tijdens de Libanese Burgeroorlog. Het eerste van haar blogjes was hier.]

In Beiroet hadden de meeste gebouwen geen schuilkelders. Mensen zochten hun toevlucht op de eerste of tweede verdieping. De begane grond en de bovenste verdiepingen golden als gevaarlijk. Ons appartement bevond zich op een tweede verdieping en hoewel het klein was, werd het een toevluchtsoord voor gezinnen uit zowel ons eigen gebouw als de aangrenzende gebouwen.

We kozen bij elke gelegenheid zorgvuldig de kamer waarvan we dan dachten dat die het veiligst was. Als de beschietingen uit de ene richting kwamen, konden we naar de andere kant van het gebouw; die ontruimden we weer als de beschietingen plaatsvonden van die zijde. Wonderlijk genoeg waren het vaak de badkamers die het veiligst aanvoelden. In zowel ons appartement als dat onder ons verdrongen mensen zich in de kleine doucheruimte, die niet meer dan een paar vierkante meter mat, en in de kleine gang.

Lees verder “De Libanese burgeroorlog (2): Thuis in Beiroet” →

De Libanese burgeroorlog (1): Dagelijks leven

On door Françoise HbeykainGeschiedenis, Libanon, Midden-Oosten4 reacties
Tijdvak: 1975 na Chr. - 2000 na Chr.
1975-2000 na Chr.
Muurschildering uit Beiroet

[Dit is het eerste van zes gastblogjes over de Libanese burgeroorlogen van de hand van mijn Libanese vriendin Françoise Hbeyka.]

Zo nu en dan komen de herinneringen weer boven aan de Libanese Burgeroorlog of – beter gezegd – “de oorlog van de anderen”. Die brak uit in 1975 en trok diepe groeven in het land. De krijgsdoelen verschoven van politiek naar religieus en weer terug, om uiteindelijk te verworden tot volslagen absurditeit. De vijand veranderde verschillende keren van gedaante: de bondgenoot van vandaag was de vijand van morgen, de vijand van gisteren kon morgen een vriend zijn. Niet zelden volgden de leden van dezelfde groep, soms zelfs broers, verschillende leiders, waarbij ze uit loyaliteit aan die figuren de wapens opnamen tegen elkaar.

Hoewel de burgeroorlog officieel duurde van 1975 tot 1990, was het geweld niet continu. Er waren perioden van relatieve rust, behalve langs de fronten (zoals de Groene Lijn die Beiroet verdeelde). De strijders, die in tijdens de gevechten rücksichtslos te werk gingen, hielden zich rustig tijdens de gevechtspauzes, maar sloegen soms toe als om te waarschuwen dat de oorlog nog niet voorbij was.

Lees verder “De Libanese burgeroorlog (1): Dagelijks leven” →