De Europese canon (41-45)

De Eerste Balkanoorlog

Overmorgen zijn de Europese verkiezingen en met het oog daarop blog ik deze week over de Europese canon. Vandaag vijf onderwerpen vol geweld, met ergens op de achtergrond de doorbraak van het modernisme. De Eerste Wereldoorlog werd gewonnen door de partijen die het meeste innoveerden, en vernieuwing werd het toverwoord van de twintigste eeuw.

De instorting van het Europese systeem

Periode: 1911-1922

Alternatieven: Eerste Wereldoorlog, Vrede van Versailles

Tussen de Europese mogendheden waren altijd fricties en spanningen, maar zolang er koloniën te verdelen waren, was er een bliksemafleider. Toen het verkeerd begon te gaan, was dat dan ook op het laatste stukje wereld dat nog niet was verdeeld: op de Balkan. Het Ottomaanse Rijk was verzwakt, Italië viel het aan in Libië (1911) en in het jaar erop vielen ook Servië, Montenegro, Griekenland en Bulgarije aan. Dat was de Eerste Balkanoorlog. Die duurde bijna acht maanden; de Ottomanen verloren vrijwel al hun Europese bezittingen. De vrede duurde één maand. Toen brak de Tweede Balkanoorlog uit, waarin Servië, Montenegro, Griekenland en het Ottomaanse Rijk zich keerden tegen Bulgarije.

Lees verder “De Europese canon (41-45)”

Maus

In 1991 schreef striptekenaar Art Spiegelman een korte brief naar The New York Times, met het verzoek of de krant, die Spiegelmans stripverhaal Maus had opgenomen in een bestsellerlijst, het niet langer wilde classificeren als fictie. Het was namelijk non-fictie. Zo geschiedde, want Maus mag dan een bizarre vorm hebben, het is van de eerste tot de laatste bladzijde waar gebeurd.

In de twee delen, My Father Bleeds History en And Here My Troubles Began, vertelt Spiegelman drie verhalen tegelijk. In het eerste daarvan, dat zich afspeelt rond 1980, beschrijft hij hoe hij zijn vader Vladek interviewt: hoe heeft deze, als Poolse jood, de Holocaust overleefd? Vladeks verslag van de Tweede Wereldoorlog vormt, zoals u al vermoedde, het tweede verhaal. In het tweede deel komt daar als verhaallijn nog bij hoe Spiegelman, eind jaren tachtig, worstelt met de materie en het succes van het eerste deel. Zo toont hij zichzelf, zittend achter de tekentafel, boven een enorme stapel lijken.

Lees verder “Maus”

Een onzalig idee

Shirt voor de zaligverklaring van Johannes Paulus II

Een katholieke heilige is, simpel gezegd, iemand van wie we zeker weten dat die in de hemel is en die daarom navolging verdient. Nu kunnen we menselijkerwijs niet weten wie er in de hemel is, en daarom laat het Vaticaan niets aan het toeval over. Het is net een rechtszaak, zij het nog formeler en met nog striktere regels voor de bewijsvoering. Claims dat er wonderen op voorspraak van de heilige zijn gebeurd, worden serieus getoetst, want niemand wil dat een zieke een lichte verbetering in zijn gezondheid aangrijpt om zijn medicijnen te laten staan en alsnog doodziek wordt.

Gedevalueerde heiligheid

Bij het proces worden zowel de voor- als tegenstanders van de heiligverklaring gehoord, er zijn regels om te verhinderen dat besluiten ‘in the heat of the moment’ worden genomen, en tot voor kort was er zelfs een geestelijke, de advocatus diaboli, wiens taak het was argumenten aan te voeren tegen de heiligverklaring, en de argumenten vóór de heiligverklaring zo’n ‘spin’ te geven dat zelfs de duivel er blij mee kon zijn.

Lees verder “Een onzalig idee”