Tag: Pieter Willem de Neeve

Pieter Willem de Neeve

Grieks proza

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Klassieken, Literatuur, Oude Griekenland, Romeinse Keizerrijk6 reacties
Tijdvak: 125 na Chr. - 250 na Chr.
0125-0150 na Chr.0150-0175 na Chr.0175-0200 na Chr.0200-0225 na Chr.0225-0250 na Chr.
Portret van een Griekse letterkundige uit Izmir

Zoals de trouwe lezers van deze kleine blog weten, beheer ik al sinds de eerste dagen van het internet een grote website over de oude wereld, die op een gegeven moment de naam Livius.org kreeg. Ooit is ze de in zijn soort grootste site ter wereld geweest maar ze is overvleugeld door de Wikipedia. De grote fout is dat ik te laat ben overgeschakeld van oude html naar een hedendaags content management systeem, al ben ik al twee jaar bezig met de migratie en is inmiddels twee derde gedaan. (Nee, het kan niet geautomatiseerd, zoals u denkt. Zo oud en rommelig is de site.)

Er zitten ook andere beginnersfouten in van de soort die werden gemaakt toen het internet net aan het doorbreken was. Op verzoek van enkele universiteiten heb ik er geen literatuuropgaven in gedaan; men realiseerde zich onvoldoende hoe belangrijk het web zou gaan worden maar had al in de gaten dat studenten er driftig uit overschreven. Ik weet niet wie dwazer is: de professores doctores die me vroegen geen literatuur te vermelden of de Lendering die aan dat verzoek gehoor gaf.

Lees verder “Grieks proza” →

Dode slaaf

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Romeinse Keizerrijk7 reacties
Tijdvak: 200 na Chr. - 250 na Chr.
0200-0225 na Chr.0225-0250 na Chr.
Enkele Romeinse juristen op een reliëf uit het Palazzo Massimoin Rome. Het hoofd van de man links van het midden is vervangen door het portret van keizer Gordianus III.

Op het vorige Romeinenfestival in Nijmegen ontmoette ik Rick Verhagen, hoogleraar Romeins Recht aan de Radbouduniversiteit. Ik heb, sinds mijn eigen leermeester Pieter Willem de Neeve me in enkele geheimen inwijdde, altijd plezier beleefd aan de oude juridische teksten, die behoren tot de grootste schatten van informatie over de Romeinse wereld.

Op die zomerse dag vertelde Verhagen me dat hij inzichten uit de systeemtheorie wilde gebruiken om de ontwikkeling van het Romeins Recht te beschrijven. Dat trof me, want systeemtheorie is vermoedelijk de enige manier om én het verleden te beschrijven als proces van voortdurende verandering én onderscheid te maken tussen belangrijk en onbelangrijk. Daar wilde ik meer van weten en we spraken af dat we een afspraak zouden maken. Een paar weken geleden werd dat een echte afspraak en zo zat ik gistermiddag in het nieuwe gebouw van de Nijmeegse rechtenfaculteit om beter kennis te maken.

Lees verder “Dode slaaf” →

Inflatie en oude geschiedenis

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Italië, Karthago, Klassieken, Romeinse Republiek, Tunesië19 reacties
Tijdvak: 225 v.Chr. - 200 v.Chr.
0225-0200 v.Chr.
Een Romeins zilverstuk van voor de inflatie

Geen consument ligt wakker van de dagelijkse berichten dat de euro ten opzichte van de dollar of de pond, wéér in waarde gedaald is. Ze merken er niets van. Het karretje boodschappen bij de supermarkt kost precies hetzelfde als voorheen, het salaris is niet minder waard dan in de jaren dat we een sterke euro hadden.

Zo simpel als de NU.nl het uitlegde, zo simpel zou geldontwaarding kunnen zijn als onze economie een gesloten geheel was. En soms is het ook zo simpel. Bijvoorbeeld in de Romeinse Republiek tijdens de Tweede Punische Oorlog. Rome was onverwacht in Italië aangevallen door de Karthaagse veldheer Hannibal en had enkele schokkende nederlagen geleden: op de Po-vlakte (218 v.Chr.), bij het Trasimeense Meer (217), te Cannae (216). Om de oorlog verder voort te zetten, waren extra troepen en middelen nodig; om die te betalen was geld nodig; om extra geld te scheppen, verdeelden de Romeinse muntmeesters het beschikbare zilver over meer munten – het zilvergehalte nam dus af en er was sprake van geldontwaarding.

Lees verder “Inflatie en oude geschiedenis” →

Slicher van Bath

On door Jona LenderinginGeschiedenis7 reacties
Tijdvak: 1950 na Chr. - 1975 na Chr.
1950-1975 na Chr.
Ploeger (Gevelsteen, Stoofsteeg, Amsterdam)

Ik weet dat het volgende voor menigeen grenst aan complete waanzin, maar ik ben de laatste dagen bezig met een boek met de titel De agrarische geschiedenis van West-Europa (500-1850). Het is geschreven door Bernard Slicher van Bath, het is alweer een halve eeuw oud (gepubliceerd in 1960) en het vormt geweldige lectuur.

Wie nu twijfelt aan mijn verstandelijke vermogens heeft grosso modo vermoedelijk wel gelijk, maar eventuele gekte kan niet worden afgeleid uit mijn boekenkeuze. Agrarische geschiedenis is namelijk interessanter dan je zou denken, al helpt het wel als je geschiedenislerares op de middelbare school mw Van der Woude was, wier echtgenote Ad een bekende economisch historicus is geweest; en het helpt ook al als je aan de universiteit een docent heb gehad als de te jong overleden Pieter Willem de Neeve, die zijn fascinatie met de antieke agrarische geschiedenis (die Slicher van Bath niet behandelt) uitstekend aan zijn studenten wist over te dragen. Niet aan zijn collega’s overigens: ik herinner me hoe Henk Versnel bij de herdenking van zijn overlijden een borrel achteroversloeg met de woorden dat hij even wat boeren moest wegspoelen.

Lees verder “Slicher van Bath” →

Een andere “ander”

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Jodendom, Klassieken, Oude Griekenland, Oudheid, Romeinse Keizerrijk
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.
Griekse afbeelding van een Ethiopiër in het Perzische leger (British Museum, Londen)

Rethinking the Other in Antiquity is een boeiend boek. En dat is opvallend, want de Amerikaanse oudhistoricus Erich Gruen stelt de verkeerde vraag en geeft daarop vervolgens een incompleet antwoord. De behandelde materie is echter zo rijk dat het boek toch geslaagd mag heten.

Eerst de verkeerde vraag. Het analyseren van De Ander is al jaren een oudheidkundige gimmick. De onderzoekers nemen dan de portretten van de buurvolken van de Grieken of Romeinen, zoals de Perzen en de Skythen of de Karthagers en de Germanen, en kijken dan hoe de Griekse en Romeinse schrijvers hun materiaal presenteren. Zo’n literaire Karthager blijkt dan nogal eens een Anti-Romein te zijn, die alle ondeugden bezit die de Romein in zichzelf het meeste haat. In een aardig hoofdstuk in zijn Carthage Must Be Destroyed (2010) toont Richard Miles bijvoorbeeld hoe de ondeugden die Karthager moest bezitten, zich ontwikkelden met het zich eveneens ontwikkelende zelfbeeld van de Romeinen.

Lees verder “Een andere “ander”” →