Laatantiek Cyprus

De bruiloft van David en Mikal: een van de stukken uit de Lambousa-schat uit Lapethos (Cyprus Museum, Nicosia)

In de vierde eeuw n.Chr. werd Cyprus getroffen door twee aardbevingen (in 332 en 342). De schade was voldoende om de provinciale hoofdstad van Pafos te verplaatsen naar Salamis, dat werd omgedoopt tot Constantia (naar keizer Constantius II). Over het algemeen bleef het eiland echter floreren.

De geschiedenis van Cyprus was in deze tijd die van het oostelijke deel van het Romeinse Rijk. De bewoners volgden de religieuze mode en bekeerden zich tot het christendom. Naar verluidt heeft de moeder van keizer Constantijn de Grote, Helena, achter Larnaka het Stavrovouni-klooster gesticht. Christelijke basilieken verrezen in Nicosia, Salamis en Kourion. In 488 kreeg het eiland een speciale status binnen de kerk: het werd als autokefaal beschouwd, wat betekent dat de belangrijkste bisschop geen verantwoordelijkheid was verschuldigd aan een van de patriarchen. Dit is nog steeds het geval, al bevindt de bezoeker zich absoluut in de sfeer van de Griekse orthodoxie.

De bisschoppelijke basiliek van Kourion

Het eiland leed niet rechtstreeks onder de grote oorlogen van de vijfde en zesde eeuw, die immers plaatsvonden aan de buitengrens van de Romeinse wereld, maar in de zevende eeuw lag Cyprus ineens in vuurlinie. De Arabische expansie was begonnen en in 647 vielen de Arabieren het eiland voor het eerst aan. De strijd om het eiland zou duren tot 680, toen de Byzantijnse keizer en de Umayyadische kalief besloten de heerschappij én de belastingen te delen. Deze regeling werd door beide partijen gehandhaafd tot het eiland in 965 volledig Byzantijns werd. Niet veel later begonnen de Kruistochten – maar daarmee zijn we aanbeland in een heel ander deel van de geschiedenis van Cyprus.

[Het eerste deel van deze reeks, geïnspireerd door Frans Wendel, was hier. Gisteren ging de expositie “Cyprus, eiland in beweging” in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden open. Het is een bijzondere tentoonstelling, waarvoor het museum tot en met 15 maart zeven dagen per week geopend zal zijn, dus ook vandaag.]

Apsismozaïek in de Angeloktistos-kerk bij Larnaka

8 gedachtes over “Laatantiek Cyprus

    1. eduard

      Ik vond het kleine boekje van Henk Singor erg leuk, veelomvattend en vlot geschreven, maar het is vooral de Griekse geschiedenis.

  1. jan kroeze

    Je spreekt over Basilieken. Nu is de Nieuwe Bavo in Haarlem ook een basiliek, ook in Hengelo staat een kerk die tot basiliek is gepromoveerd. Oudere, middeleeuwse kerken heten kathedralen. Maar ook op Cyprus basilieken. Wat zijn de verschillen?

Reacties zijn gesloten.