Efedrismos

Efedrismos (Allard Pierson-museum, Amsterdam)

Nu we anderhalve meter afstand moeten houden, nauwelijks kunnen reizen en niet naar musea kunnen, geef ik u wat u niet krijgen kunt: twee dames uit het verre Griekenland in een museum, en ze houden zeker geen anderhalve meter afstand.

Ze spelen efedrismos, een spelletje dat een beetje lijkt op pétanque in de zin dat er eerst een kleine bal of steen werd weggeworpen en dat de spelers die vervolgens met een steentje of een bal moesten zien te raken. Daarna moest de verliezer de winnaar op de rug nemen en naar de doelsteen dragen.

Soms werd de lol verhoogd doordat de winnaar de ogen van de verliezer bedekte, zodat die aanwijzingen moest volgen om ter plekke te komen. Dat lijkt hier het geval te gaan zijn – en de maker heeft precies het moment gekozen vóór de handen voor de ogen geslagen zullen worden.

Dit beeldje, bijna een halve meter hoog en ooit beschilderd, is normaal gesproken te zien in het Allard Pierson-museum. Het is in de eerste helft van de derde eeuw v.Chr. gemaakt in Tarente. Ik verbeeld me dat de choroplast even van zijn werk opkeek toen Pyrrhos van Epirus de stad kwam binnenrijden, maar zijn hoofd schudde, even dacht aan de dingen die weer voorbij gaan, en zich vervolgens weer toelegde op het maken van een beeldje dat tweeëntwintig, drieëntwintig eeuwen later nog altijd adembenemend mooi is.

[Dit was het 357e voorwerp in mijn reeks museumstukken.]

6 gedachtes over “Efedrismos

  1. Martin

    Het ziet er mechanisch wel onrealistisch uit. Normaal gesproken ziet zoiets er niet zo elegant uit.

  2. FrankB

    De verliezer moet wel geweldig sterk zijn geweest om de winnaar op deze manier vast te kunnen houden.

  3. Marcel meijer Hof

    Martin & Frank; in de Kunst is alles mogelijk, daarom noemen we dat ook zo :-]

    De link naar Pyrrhos ontsluiert maar weer eens een stuk geschiedenis dat heel vaak onderbelicht bleef. Dank, Jona.

    1. FrankB

      Ja, die Pyrrhos is een heel interessant figuur en verdient een uitgebreide biografie, dwz. inclusief sociale, culturele en politieke context en zo.
      Na Hannibal was hij de enige met een behoorlijke kans de opkomst van het Romeinse Rijk te verhinderen. Dit is niet chronologisch bedoeld – Pyrrhos leefde eerder. Pyrrhos kwam niet zo dicht bij succes als Hannibal.

    2. @marcel: helemaal eens. In de kunst gaat het om goed en vooral niet om mooi.Als iemand plaatjes wil kijken koop je een stripboek bv.
      Tanguely was met mechanica in de weer.

Reacties zijn gesloten.