[Vijftiende van zeventien blogjes over Constantijn de Grote (r.306-337). Het eerste was hier.]
Na de inwijding van Constantinopel regeerde Constantijn nog zeven jaar. Jaren waarin hij oorlogen voerde aan de grens, het muntstelsel herzag en wetten uitvaardigde. Die begunstigden het christendom, maar geen van zijn beslissingen was gericht tegen de oude culten. Ook begon hij zijn opvolgers in te werken. Uit zijn huwelijk met Fausta had hij drie zonen, die na zijn dood de macht zouden overnemen. Het feit dat ze christelijke leraren kregen zegt veel over de opvattingen van hun vader.
In juli 335 vierde Constantijn zijn tricennalia, het begin van zijn dertigste regeringsjaar. Alleen keizer Augustus had langer geregeerd. Aan het einde van dat jaar, in de zomer van 336, sprak bisschop Eusebios de traditionele feestrede uit – een andere aanwijzing dat de christenen niet langer slechts werden getolereerd, maar konden rekenen op belangrijke posities in het openbare leven.
In Eusebios’ Leven van Constantijn vertelt de auteur dat Constantijn enkele dagen voor zijn dood op 22 mei 337 het doopsel kreeg toegediend. Zo’n late doop was destijds niet ongebruikelijk maar bewijst niet dat de keizer stierf als christen. Een keizer onderwierp zich aan allerlei riten.
Meer betekenis heeft zijn mausoleum: de kerk van de heilige apostelen in het westen van Constantinopel, op de plaats waar nu de Fatih-moskee staat. Constantijns sarcofaag stond er opgesteld te midden van monumenten voor de twaalf apostelen, alsof hij een tweede Christus was. Een goede keizer werd na zijn dood immers vergoddelijkt en kreeg cultische eerbewijzen. Zoals Constantijn zijn vader Constantius I Chlorus onder de goden had opgenomen, zo vergoddelijkten Constantinus II, Constantius II en Constans hun vader. Hij had ze een christelijke opvoeding laten geven en dat zegt wel íets over zijn persoonlijke opvattingen.
Het was het einde van een zeldzaam succesvolle regering.
[Dit was een bewerking/bekorting van een deel van het boek Het visioen van Constantijn, dat ik in 2018 samen met Vincent Hunink maakte. U kunt het nog bestellen. Wordt vervolgd.]
Zelfde tijdvak
Een prijs voor Mischa Meierjanuari 24, 2021
Oxyrhynchos (1)februari 17, 2023
1700 jaar Nikaia (4): beraadslagingenmei 20, 2025
“Het was het einde van een zeldzaam succesvolle regering.”
En toen brak de pleuris uit.
Het leger executeerde een half dozijn familieleden waaronder twee de Constantijns neven (Hannibalianus en Dalmatius) die door hem een paar jaar eerder op hoge posten waren gezet (resp. Rex Regum et Ponticarum Gentium en Caesar over Thracia, Achaea en Macedonia) in een purge die mogelijk door Constantius II was georganiseerd ten gunste van hem en zijn twee broers.
Maar dat is ongetwijfeld stof voor een volgende blog! 🙂