De eerste keer dat Karl Grossschmidt en Fabian Kanz opperden dat de gladiatoren dik waren geweest, was in de tentoonstellingscatalogus Tod am Nachmittag – Gladiatoren in Ephesos (2002). Om precies op pagina 64 van het hoofdstuk “Leben, Leid und Tod der Gladiatoren. Texte und Bilder der Ausstellung”. In hun latere rapport “Stand der Anthopologischen Forschungen zum Gladiatorenfriedhof in Ephesos” (2005) reppen de twee onderzoekers er echter niet meer over.
Het dieet van de gladiator
Wel vergelijken Grossschmidt en Kanz gladiatoren met moderne vecht- en krachtsporters. Een gladiator van tussen de negentien en vijfentwintig jaar oud, met een gemiddeld gewicht van zeventig kilo, zo schrijven ze, had een dagelijkse energiebehoefte van 4800 kcal, voor 19% bestaand uit eiwitten, voor 30% uit vetten en voor 51% uit koolhydraten. Dat zou dan neerkomen op een rantsoen van 450 gram witte bonen, 280 gram gerst en 290 gram olijfolie per dag. Om in de dagelijkse calciumbehoefte te voorzien, dronk een gladiator de in het vorige stukje al genoemde as-drank.
In 2014 publiceerden Kanz en Grossschmidt (samen met enkele andere wetenschappers) de resultaten van het isotopenonderzoek van de botten. Een en ander is beschikbaar als een open access paper. Gladiatoren en niet-gladiatoren, zo luidde dit keer de conclusie, bleken niet bijster veel te verschillen. De koolstofwaarden in het botmateriaal leidden tot de conclusie dat de antieke gladiatoren voornamelijk planten aten zoals tarwe of gerst, wat overeenkomt met de in het vorige stukje aangehaalde geschreven bronnen uit de Oudheid, zoals Plinius de Oudere.
De stikstofwaarde was echter lager dan we zouden verwachten in een kustplaats, waar de bevolking doorgaans vis en zeevruchten zou hebben gegeten. De onderzoekers concludeerden daarom dat de gladiatoren weinig dierlijke eiwitten aten, dus weinig vlees en zuivelproducten. De veelvuldige consumptie van peulvruchten zou leiden tot de geconstateerde lage stikstofwaarde. Dat de vechters hoogstwaarschijnlijk weinig vis aten, blijkt ook uit een laag zwavelgehalte. Kortom, het onderzoek bevestigde het hoofdzakelijk vegetarische dieet.
Dik?
Opvallend is nu dat Grossschmidt en Kanz in latere publicaties nergens meer beweren dat gladiatoren dik waren. De enige uitzondering op dit stilzwijgen is het al genoemde artikel in Archaeology Magazine. Dit blijkt echter een Engelse vertaling van de Duitse tekst uit de tentoonstellingscatalogus. De twee onderzoekers vermeldden beperken zich in hun recentere publicaties tot de conclusie dat de gladiatoren maar weinig dierlijke eiwitten hebben gegeten.
[Wordt morgenochtend vervolgd]
[Svenja Fabian-Grosser is lid van re-enactmentgroep Ludus Nemesis en publiceerde dit oorspronkelijk op de beëindigde website Grondslagen.net.]
Zelfde tijdvak
Farizeeër: een lelijk scheldwoordseptember 22, 2024
Troje is nooit veroverd!maart 7, 2023
Grieks gedichtjejuni 19, 2015
Ik vind die simplistische functionalistische benaderingen van voedselconsumptie altijd hilarisch. Denken die onderzoekers nou echt dat mensen 290 gram olijfolie per dag naar binnen werkten? Dan kom je niet van de wc af vermoed ik, en het was ook toen al onbetaalbaar. En mensen, zelfs armen, aten natuurlijk heel wat meer dan gerst en bonen.
Een asdrank? Dit klinkt toch helemaal niet zo gezond? (En smerig ook?)
Hoe wisten ze trouwens dat as botverstekend zou werken?
botversterkend
In houtas zit veel calciumcarbonaat. Misschien vies maar er was nog geen Davitamon.
Maar hoe hadden ze dat ontdekt dan?