Trouwe lezers van deze blog kennen Lauren van Zoonen van de blogs die ik weleens mag publiceren. Ze attendeerde gisteren op het bovenstaande schilderijtje, dat ze vorig jaar fotografeerde in het British Museum in Londen. Het voorwerpje meet negentien bij zeven centimeter en is gevonden in Saqqara. Een importstuk: het is immers Grieks in stijl en valt te dateren tussen 420 en 380 v.Chr. We weten dat in 404 v.Chr. het Perzische gezag over Egypte instortte en het is best mogelijk dat de eerste koning van het opnieuw onafhankelijke rijk, Amyrtaios (eigenlijk Amenirdisu), Griekse huurlingen in dienst heeft genomen. Na het einde van de Dekeleïsche Oorlog (414-404 v.Chr.) waren er nogal wat werkloze Griekse broodsoldaten. Zo iemand kan het beschilderde plankje hebben meegenomen.

De Griekse letters linksboven spellen “…odkles” of misschien “…oakles”. Ze worden onvoldoende begrepen om te weten wie de afgebeelde mevrouw is. Ze zit op een troon, maar of ze een voorname dame is of een godin, dat weten we niet. We herkennen echter een halssnoer, een armband, oorbellen en een haarnetje. En hoewel de kleuren wat verbleekt zijn, durf ik te gokken dat het van goud was. Hier is zo’n haarnetje. Het dateert uit de derde eeuw v.Chr. en ik fotografeerde het in het museum van Agrigento op Sicilië.

En hieronder is een ander gouden haarnetje, te zien in het Nationaal Archeologisch Museum in Athene. Als de vindplaats bekend is, ben ik vergeten die te noteren. De afgebeelde godin is Artemis en ook dit dateert uit de derde eeuw v.Chr.

Sieraden waren in de jaren zeventig cruciaal bewijsmateriaal in het articulatiedebat. Ik heb er in de jaren tachtig nog college over gehad, maar de bezuinigingen hadden toen al gezorgd voor kaalslag en niet veel later verdween het thema nog verder naar de achtergrond. Eigenlijk zou ik die oude materie moeten afstoffen, want archeologie is een sociale wetenschap, maar vandaag beperk ik me tot een enkele constatering: deze sieraden zijn verschrikkelijk mooi.

[Dit was het 463e voorwerp in mijn reeks museumstukken.]