Een jeugd zonder Kuifje is net een tikje minder leuk dan een jeugd met de jonge reporter, en ik vermoed dat althans de oudere lezers van deze blog het bovenstaande plaatje wel herkennen. Inderdaad, het komt uit Kuifje en de Zonnetempel.
De titelheld en zijn vrienden Haddock en Zonnebloem zijn gevangen genomen door Inka’s en zullen levend worden verbrand, maar Kuifje weet dat er een zonsverduistering zal zijn, en speldt de Inka’s op de mouw dat de Zon de executies verbiedt. Het morbide verhaal wordt nergens te zwaar op de hand doordat professor Zonnebloem in de veronderstelling verkeert dat hij figurant is in een filmopname. Zijn van alle realiteitszin gespeende commentaar houdt het verhaal prettig verteerbaar.
De grap is echter nog leuker dan hij lijkt. De eerste lezers van de strip, die meteen na de Tweede Wereldoorlog als vervolgverhaal werd gepubliceerd, moeten namelijk hebben geweten wélke film was bedoeld. In de tijd na de Bevrijding toonden de bioscopen namelijk allerlei vooroorlogse Britse films, die nog nooit in de door de Duitsers bezette gebieden te zien waren geweest. Ik heb geen keihard bewijs in de vorm van de filmladder uit 1946, maar het lijkt me zeer aannemelijk dat King Solomon’s Mines in deze tijd werd vertoond.
De lezers van het vervolgverhaal moeten hebben geweten dat in die film exact dezelfde scène zit, en erom hebben gelachen dat Zonnebloem meende te zijn beland in de opnames van een werkelijk bestaande film. Het is alsof in een hedendaagse soapserie een van de hoofdpersonen meedoet aan het filmen van een bekend ander TV-programma (een grap die Wim T. Schippers inderdaad maakte in We zijn weer thuis).
De Britse speelfilm is overigens op zijn beurt gebaseerd op de roman met dezelfde titel, die in 1885 werd gepubliceerd door H. Rider Haggard. Hij kwam op het idee van de redding-door-een-zonsverduistering. Hergé is niet de enige die het heeft overgenomen: ook Mark Twain heeft het benut, en wel in zijn A Connecticut Yankee in King Arthur’s Court, dat vier jaar na King Solomon’s Mines is verschenen.
[Als u dacht dat u dit eens eerder had gelezen, dan heeft u het bij het rechte eind. Ik publiceerde dit eerder, en wel op 20 mei 2012.]
Jodenbekering
De Libanese burgeroorlogen (3)
Sanchouniathon
Apart dat toen kennelijk nog niemand had gehoord van eclipsbrilletjes… hoe déden die Inka’s dat?
Echte astronomen kijken niet naar de zon tijdens de eclips, ( op tv of film zie je het beter) maar naar de reactie van de mensen op de onverwachte( behalve voor de astronomen van toen) verduistering….en zeker in astronomen met een beetje gevoel voor astrologie, zoals de INCA’s…
De zon was de belangrijkste god van de Inca’s- een verduistering betekende dat die god vreselijk boos was, wat tot dagen vasten en offers aanleiding gaf. Fascinerend om even rond te struinen op www op dit onderwerp.( sowieso is de cultuur van voor 1492 in de amerika’s fasinerend, en ook hun vaardigheid met klei, metalen en textiel….)
Bij de zonsverduistering van de jaren vijftig hadden wij ook de luxe van eclipsbrillen niet. Ik weet niet of ze toen wel bestonden, maar de krant ried iedereen aan om een stapeltje van tenminste drie zwartwitnegatieven te gebruiken. Die hadden toen meestal het formaat van 6×9 cm. Zo heb ik die inderdaad gezien.
Ik was 10 toen ik het stripverhaal in 1950 voor het eerst las, en later opnieuw en opnieuw en opnieuw. Dankjewel Hergé !
Ik was 31 jaar later 10. Voor de rest hetzelfde. Mijn voorliefde voor Zuid-Amerika is daar begonnen. Wat ik wel altijd een minpuntje heb gevonden, is dat de strip niet erg diervriendelijk is. Vooral de scène waar ze al die kaaimannen doodschieten heb ik nooit leuk gevonden.
Dat was nog een heerlijk onschuldige tijd, waarin iemand nog geloofwaardig kon schrijven over onbekende valleien, waarin zich nog restanten bevonden van reeds eeuwen verdwenen beschavingen.. of dino’s.
Conan Doyle’s “The Lost Word” is een heerlijk boek, vooral dankzij de geweldige professor Challenger.