Het Ptolemaïsche Rijk

Ptolemaios I Soter (Nationale Bibliotheek, Brussel)

Zo te zien heb ik op deze blog al achtenentwintig keer verwezen naar de Ptolemaiën en heb ik achtentachtig keer het woord “Ptolemaïsch” gebruikt. En ik zal weleens hebben verteld dat dat de hellenistische dynastie was die heerste over onder andere Egypte, maar eigenlijk kan ik daar ook weleens systematisch over schrijven. Voilà.

Alexander

In de eerste weken van 332 v.Chr. bereikte de Macedonische koning Alexander de Grote Egypte. Het lijkt een beetje vakantie te zijn geweest, want militair viel er weinig te doen. Het garnizoen dat de Perzen in Egypte hadden, was anderhalf jaar eerder uitgerukt om Alexander tegen te houden, maar ten onder gegaan in de slag bij Issos. Er waren nog altijd Perzische troepen in het land van de Nijl, maar die vormden geen bedreiging voor Macedonië of Griekenland. Alexander zou, na de inname van Tyrus en Gaza, hebben kunnen oprukken naar Mesopotamië. Maar Egypte was een land vol wonderen en had voor elke geletterde Griek of Macedoniër een zekere aantrekkingskracht.

Lees verder “Het Ptolemaïsche Rijk”

Een ere-inscriptie voor Ptolemaios V

Ptolemaios V Epifanes

Romeinse inscripties zijn vaak niet heel moeilijk om te lezen. Deze of gene keizer (er volgt een opsomming van namen), imperator voor de zoveelste keer, caesar, augustus, hogepriester en nog een hele batterij ambten, consul voor de zoveelste keer, in het zo-en-zoveelste jaar van zijn bevoegdheden als volkstribuun, vader des vaderlands, stichtte dit of dat gebouw, legde er dit bedrag voor opzij en voegde voor het onderhoud dat bedrag toe, en om die reden zegt de gemeenteraad dank je wel.

De titels van Ptolemaios V

De bewoners van het Ptolemaïsche Rijk in Egypte konden er ook wat van. Op 27 maart 196 v.Chr. kwamen priesters samen om een inscriptie op te stellen. Die is te lang om hier te vertalen, maar het begint met een datering ten tijde van “de jonge koning”. Dat het gaat om de vorst die wij Ptolemaios V noemen, wordt verderop duidelijk; hij was een jaar of veertien. Na de jonge koning te hebben genoemd, gaan de priesters helemaal los. Hij heeft de macht geërfd van z’n vader en verder was de jonge koning de heer der kronen, was zijn glorie groot, had hij Egypte georganiseerd, was hij vroom ten opzichte van de goden en was hij de overwinnaar van zijn vijanden …

Lees verder “Een ere-inscriptie voor Ptolemaios V”

Ptolemaïsche vaas

Kruikje (Württembergisches Landesmuseum, Stuttgart)
Kruikje (Württembergisches Landesmuseum, Stuttgart)

Het bovenstaande fayence-kruikje is te bewonderen in het Württembergisches Landesmuseum in Stuttgart. We zien hoe een vrouw op een altaar een plengoffer brengt. De inscriptie, links, luidt als volgt:

ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΥ
ΦΙΛΟΠΑΤΟΡΟΣ

Van koning Ptolemaios Philopator

Lees verder “Ptolemaïsche vaas”

De apotheose van Homeros

Apotheose van Homeros (British Museum)
Apotheose van Homeros (British Museum, Londen)

Mooi. Dat van Stonehenge, dat is er uit. Kan ik nu (dinsdagavond) gaan schrijven wat ik eigenlijk had willen schrijven.

Het bovenstaande reliëf is te zien in het British Museum en het staat bekend als de apotheose van Homeros. Dat is een vergoddelijking en misschien had het beter kunnen worden aangeduid als een eerbewijs, maar het is duidelijk wat er aan de hand is. De dichter zit, zoals u op dit plaatje ziet, linksonder op een troon en wordt gekroond en – vermoedelijk – bewierookt door twee mensen achter hem. Dat zijn de Ptolemaische vorsten Ptolemaios IV Filopator en zijn vrouw Arsinoe III, die de kroon en vleugels hebben die hen doen lijken op Oikoumene (“bewoonde wereld”) en Chronos (“tijd”). Het meisje met het zwaard voor Homeros’ troon representeert Homeros’ Ilias. De Odyssee zit, nauwelijks zichtbaar, achter de dichter.

Lees verder “De apotheose van Homeros”