Tag: Johannes Calvijn

Johannes Calvijn

Het Ware Kruis (2)

On door Jona LenderinginByzantijnse Rijk, Christendom, Geschiedenis, Middeleeuwen
Tijdvak: 600 na Chr. - 650 na Chr.
0600-0625 na Chr.0625-0650 na Chr.
Herakleios verslaat de Perzische koning Khusrau II (Louvre, Parijs)

[Tweede en laatste blogje over de geschiedenis van het Ware Kruis in Jeruzalem. Het eerste was hier.]

In het jaar 602 brak een enorme oorlog uit tussen het Byzantijnse Rijk en het rijk van de Sassanidische Perzen. Het kruisfragment in Jeruzalem, dat blijkbaar niet groter was dan het kistje waarin het paste, werd in 614 meegenomen toen de legers van de Sasanidische koning Khusrau II de Overwinnaar, aangevoerd door generaal Shahrbaraz, Jeruzalem bezetten. De vele nestoriaanse christenen in het Perzische Rijk, met hun nadruk op het menselijke aspect van Christus’ bestaan, zullen het hebben gewaardeerd. Veertien jaar en enkele nederlagen later, moesten de Perzen het teruggeven aan de Byzantijnse keizer Herakleios.

De nieuwe plaatsing van het reliek in Jeruzalem op 14 september 628 is sindsdien herdacht als het feest van Kruisverheffing. De teruggave van het kruisfragment is een historisch feit, maar ook hier ging de legendevorming ermee aan de haal: omdat het toch wat gênant was dat men het Ware Kruis ooit kwijt was geweest, bedacht men dat het feest herdacht dat het kruisfragment voor het eerst tentoon was gesteld na de inwijding van de door Constantijn ingewijde basiliek.

Lees verder “Het Ware Kruis (2)” →

De erfenis van Johannes Calvijn

On door Jona LenderinginDagelijks leven
Hier is echt iemand verantwoordelijk voor.

Een vriend van me – u moet zijn blog lezen – heeft nogal wat banen gehad voor hij definitief de juiste betrekking vond. Hij is dus ervaringsdeskundige op het gebied van bazen. Eén daarvan had een opmerkelijke visie, die hij zelf aanduidde als “helderheid”. (Dit speelt dus enige tijd geleden, want dat heet inmiddels “transparantie”.) Als er een probleem was, zocht hij vooral naar de verantwoordelijke, die de kwestie in eerste instantie ook moest zien op te lossen.

Dat is inderdaad helder. Maar het is niet altijd praktisch. In veel gevallen is er geen verantwoordelijke. Dat de verkoop tegenvalt, ligt niet aan de verkoper, maar ook aan de teruglopende economie. Wie dan toch de verkoper aanspreekt, bemoeilijkt de oplossing. Hoewel er soms wel degelijk mensen aanspreekbaar zijn op concrete problemen – Mark Rutte is echt persoonlijk verantwoordelijk voor de keuze tegen Paars-plus en voor de keuze Nederland uit te leveren aan de PVV – denk ik dat een goede manager minder zoekt naar verantwoordelijken dan naar oplossingen.

Lees verder “De erfenis van Johannes Calvijn” →

Kapitalisme

On door Jona LenderinginChristendom, Cultuur, Filosofie, Geschiedenis, Politiek
Tijdvak: 1550 na Chr. - 1800 na Chr.
1550-1575 na Chr.1575-1600 na Chr.1600-1625 na Chr.1625-1650 na Chr.1650-1675 na Chr.1675-1700 na Chr.1700-1725 na Chr.1725-1750 na Chr.1750-1775 na Chr.1775-1800 na Chr.
Een zestiende-eeuwse munt als gevelsteen (Zandhoek 14, Amsterdam)

In de Middeleeuwen gold het maken van winst als zondig. De scholastieke filosofen wezen erop dat het niet te rechtvaardigen is dat iemand die bijvoorbeeld een brood over heeft, aan een hongerende voor dat brood geld vraagt. (Vandaar dat de kerk leerde dat het armen was toegestaan brood te stelen.) Hoe de koopman, die toch weinig kwaads in de zin had, in de hemel kon komen, was een berucht filosofisch probleem.

De grote reformator Johannes Calvijn (1509-1564) negeerde het in zijn moraaltheologische geschriften: hij ging er niet van uit dat handel gerechtvaardigd moest worden, maar zocht naar wegen om de schadelijke effecten te beperken. Dit maakte de weg vrij voor het kapitalisme. Toen het Calvinisme tegen het einde van de zestiende eeuw voet aan de grond kreeg in de Lage Landen, ontstond daar de eerste zuiver kapitalistische economie.

Lees verder “Kapitalisme” →