De kunst van de Franken

Frankische spangenhelm (© Burg Linn, Krefeld)
Spangenhelm, zoals gedragen door de Franken (© Burg Linn, Krefeld)

Ik toonde vorige week zondag vier kunstvoorwerpen die illustreerden dat de Lage Landen een economische en politieke krachtcentrale kunnen zijn. Nooit was dat duidelijker dan in de tijd na de desintegratie van het West-Romeinse Rijk, toen de Franken vanuit de huidige Benelux het land onderwierpen dat naar ze is vernoemd. In de Nederlandse geschiedeniscanon komen de Franken er (anders dan in België, Duitsland en Frankrijk) wat bekaaid vanaf. Toch zijn de Franken – en meer in het algemeen de cultuur van de zesde tot en met achtste eeuw – de moeite waard, zoals ik vandaag wil tonen.

Het heeft geen zin te ontkennen dat de Franken een krijgslustig volkje waren, dus ik begin met wat wapens. Wapens die er precies hetzelfde uitgezien zouden hebben als ze waren gedragen door hun buurvolken. Zo is de bovenstaande helm, die te zien is in Burg Linn in Krefeld, een betrekkelijk standaardmodel. Wel is ze erg mooi, zodat men wel aanneemt dat het gaat om een vorstengraf.

Lees verder “De kunst van de Franken”

Francisca

Twee francisca's
Twee francisca’s (British Museum, Londen)

Laat ik het mezelf vandaag niet al te moeilijk maken. Ik begin met een alinea die ik al eens eerder heb geschreven:

De Franken stonden bekend om hun bedrevenheid met de werpbijl, de “francisca”. Anders dan het Romeinse zwaard, waarmee ook een leek een moord kon begaan, vergde het hanteren van de werpbijl een professionele training, die de bezitter in staat stelde iemand van grote afstand te doden. De Romeinen mochten deze wapens dan als barbaars afdoen, ze waren niet primitief.

Lees verder “Francisca”

Krijgersgraf

fratin_inhumation_sV_ial1
Frankisch krijgersgraf (Archeologisch instituut van Luxemburg, Aarlen)

Fratin ligt zo’n vijftig kilometer ten zuiden van Bastenaken en zo’n vijfentwintig ten westen van Aarlen. In dat laatste stadje is het archeologische instituut van de Belgische provincie Luxemburg, met een van de fijnste mij bekende oudheidkundige collecties uit de Lage Landen. Daaronder is ook het hierboven afgebeelde graf.

Het gaat niet om een crematie maar om een inhumatie, een begraving. Dat betekent dat het graf dateert uit de Late Oudheid. Ik begrijp dat het aardewerk duidt op de vijfde eeuw. Er is een bronzen schaar gevonden, die ik op de foto niet kan terugvinden.

Lees verder “Krijgersgraf”