Een maand geleden blogde ik over de militaire campagnes die Alexander, die pas net koning was geworden, in de zomer van 335 voerde tegen de Thraciërs en de Illyriërs. De Europese tournee eindigde in Griekenland, al was dat eigenlijk niet de bedoeling. Terwijl het Macedonische leger actief was in Illyrië, had de Atheense politicus Demosthenes echter het gerucht verspreid dat Alexander was gesneuveld, waarna de Griekse stadstaten in opstand waren gekomen.

Thebe in opstand

Dit was een serieuze zaak. Weliswaar had Alexanders vader Filippos de Grieken verslagen en gedwongen samen te werken in de Korinthische Bond, en weliswaar hadden Alexander en de stadstaten de samenwerking nog in de voorafgaande winter hernieuwd, maar de Grieken beschikten over getrainde legers – en ze konden rekenen op steun uit Perzië, waar onlangs een nieuwe koning was aangetreden, Darius III Codomannus.

Die had daar ook goede redenen voor. Filippos had al een leger, gecommandeerd door Parmenion, uitgezonden om de Perzen te bestrijden. Een Griekse opstand zou dat leger vleugellam maken. Sparta accepteerde het geld zonder meer en Demosthenes sluisde de in Athene aangekomen gelden door naar enkele ballingen uit Thebe, die er wapens van kochten, in hun vaderland een staatsgreep uitvoerden en begonnen met de belegering van het Macedonische garnizoen dat Filippos in hun stad had gelegerd. Sommige Griekse staten mobiliseerden hun legers om de Thebanen te helpen.

Athene stond sympathiek tegenover de rebellen en zijn vloot was ook zonder Perzische hulp in staat de Macedonische havens te blokkeren en de aanvoerlijnen van Parmenions leger in Azië af te snijden. Bovendien hadden de Perzen de afgelopen decennia al enkele keren bewezen bereid te zijn rechtstreeks in Europese aangelegenheden in te grijpen. Alexander liep dus het risico verstrikt te raken in een langdurige en uitputtende Griekse oorlog.

Die zou resulteren in twijfel aan zijn leiderschap en Macedonië, dat voor het bewaren van zijn eenheid afhankelijk was van een sterke vorst, zou dan opnieuw verdeeld raken. Om dat allemaal te vermijden diende Alexander de opstand van de Griekse steden in de kiem smoren. Eerst moest Thebe worden ontzet en vervolgens zou dit moeten worden gepresenteerd alsof het was gebeurd in opdracht van de Korinthische Bond, waarvan de leden hadden afgesproken alleen geweld zouden gebruiken om op te treden tegen staatsgrepen.

Alexanders opmars

Het eerste ging beter dan het tweede. De afstand van Korçë in Illyrië naar Thebe bedraagt ruim vijfhonderd kilometer en het Macedonische leger, dat rond 30 augustus vertrok en aankwam op 11 september, legde elke dag zo’n veertig kilometer af. Dat is des te indrukwekkender omdat drie bergketens moeten worden gepasseerd.

In feite was het lot van de Griekse opstand al bezegeld met deze bliksemactie. Er stond een Macedonisch leger voor de poorten van Thebe, waar de citadel nog was bezet door een Macedonisch garnizoen. Een inderhaast opgerichte palissade was eigenlijk het enige dat verhinderde dat de twee legers meteen contact maakten. De Thebanen, numeriek in de minderheid en gedwongen zich naar twee kanten te verdedigen, zaten in de val.

Alexander stelde de beslissende aanval een dag uit, naar eigen zeggen om de stad een kans te geven zich te ontdoen van de revolutionairen en te capituleren. Zouden de Thebanen dat niet doen, dan hadden ze zich niet gehouden aan het Korinthische Bondsverdrag en hadden ze de aanval aan zichzelf te wijten.

[wordt vervolgd]