Alexander de Grote en de Illyriërs

Helm, zoals de Illyriërs droegen (Archeologisch museum, Split)

Nu ik werkende weg blijk te zijn begonnen aan een verslag van het eerste regeringsjaar van Alexander de Grote – ik vertelde over zijn vader, over zijn troonsbestijging, over zijn campagne op de oostelijke Balkan – kan ik net zo goed nog even verder gaan en vertellen over zijn campagne in het westen. In het zuiden van het huidige Albanië en het noordwesten van Griekenland lag het koninkrijk Epirus, waarmee het Macedonische vorstenhuis door huwelijksbanden was verbonden, en ten noorden daarvan woonden enkele Illyrische stammen. Die waren, net als de Thraciërs, aan Macedonië onderworpen, maar Alexanders staf achtte het verstandig te laten zien dat de nieuwe koning even geducht was als Filippos.

Alexander had in zoverre geluk dat een van de Illyrische stammen, de Dardaniërs uit het huidige Kosovo, het plan had opgevat Macedonië binnen te vallen. Dat bespaarde Alexander de moeite een voorwendsel te verzinnen om naar het westen te marcheren, maar haast was wel geboden. Stamhoofd Kleitos had zich verzekerd van de steun van een andere stam, de Taulantiërs, en had bovendien in het westen van Macedonië het fort Pellion bezet, dat gezocht moet worden in de omgeving van Korçë, in oostelijk Albanië.

Pellion

Ik vertelde al eens eerder wat er gebeurde. Langs de rivier de Eordaikos marcheerde Alexander zó snel naar het bedreigde gebied, dat hij kon beginnen met het beleg van Pellion vóór Kleitos’ bondgenoten ter plekke waren. Helaas arriveerden die vrij snel daarna toch, de Taulantiërs arriveerden even later toch en dat dwong Alexander de belegering afbreken. Door de snelheid van zijn opmars waren zijn aanvoerlijnen te kwetsbaar en hij dreigde nu afgesneden te raken. Deze fout zou hij nooit meer maken.

De vallei van de Devoll (Eordaikos)

Het vechtend terugtrekken van een leger bracht het risico met zich mee dat de soldaten ongecontroleerd zouden vluchten, zeker omdat ze ook nog in formatie moesten terugkeren over de Eordaikos. Voortdurend werden de Macedonische manschappen beschoten en bekogeld vanaf nabijgelegen heuvels. Ook Alexander raakte gewond. De operatie verliep echter succesvol, wat veel zegt over de discipline en ervaring van het leger dat Filippos in de voorafgaande jaren had gecreëerd.

Vermoedelijk morden de Macedonische soldaten de volgende dagen over de onbesuisdheid van hun nieuwe vorst. Alexander moest nu snel succes boeken om het moreel op te vijzelen. Hij hoefde echter niet lang te wachten. Twee dagen na de terugtocht kwamen verkenners melden dat de vijandelijke legers een gezamenlijk kamp hadden opgeslagen zonder verschansingen of andere voorzorgsmaatregelen. Ongetwijfeld had Kleitos een lage dunk gekregen van zijn onervaren tegenstander en meende hij dat deze in paniek was gevlucht.

Het einde van de Illyriërs

Alexander gaf meteen bevel aan zijn lichtbewapende troepen en twee falanxbataljons om zich gereed te maken voor een nachtelijke aanval, die buitengewoon succesvol verliep. Daarmee had Alexander zijn klinkende overwinning binnen en was de rust aan de westgrens voldoende verzekerd.

Kleitos had echter weten te ontkomen. Gelegenheid de achtervolging in te zetten was er niet, want een boodschapper kwam melden dat de steden van Griekenland, die, zoals ik in een eerder blogje al vertelde, enkele maanden eerder nog trouw aan Alexander hadden gezworen, een opstand voorbereidden. De Atheense politicus Demosthenes had het gerucht verspreid dat Alexander was gesneuveld en dat was voldoende om de vlam in de pan te doen slaan. Dit was een dreiging van een ander kaliber dan die van de al verslagen Illyrische stammen. Alexander was gedwongen zijn aandacht op het zuiden te richten – en daarover zal ik het te gelegener tijd ook nog eens hebben.

Deel dit:

4 gedachtes over “Alexander de Grote en de Illyriërs

  1. Martin van Staveren

    In het M-Oosten betekent al “het” of “de”. Dus men dacht daar dat Alexander betekende Al Exander. Dat is in de loop de tijd veranderd in Iskander.

    1. En het kan nog beter. De eerste lettergreep van een naam als Iskander kan ook weer een lidwoord zijn, dat weggelaten kan worden. Zo ontstaat uit Alexandrië > Iskandrië o.i.d. >> Kandahar.

  2. Ben Spaans

    ‘We dronken aan de bar in Kandahar’
    (nummer van de fictieve in héél erg kleine kring bekende popgroep ‘De Talibani’s’ met ook schitterende titels als ‘Met mijn Mascara verleidde ik een Hazara’ & ‘Via via hoorde ik van de Sharia’.
    Melig en flauw? Ja heel erg.)

Reacties zijn gesloten.