Drenthe: het Meisje van Yde

[Vandaag bestaat de Mainzer Beobachter vijftien jaar, en ik plaats vijftien blogjes over vijftien voorwerpen uit de vijftiennoot Vandaag zijn Holland en Vlaanderen elk weer één gewest. Nederlandssprekende provincies.]

Meisje van Yde

Yde is een Drents dorpje halverwege Groningen en Assen. In 1897 is daar bij een vennetje het stoffelijk overschot gevonden van een jonge vrouw, die tijdens haar leven gebocheld was en mank liep. Ze was nog geen anderhalve meter lang en daarom heet ze het Meisje van Yde. Ze was blond maar deels kaal, ze was gewikkeld in een versleten mantel, ze had een steekwond bij het linker sleutelbeen en om haar nek was een koord dat driemaal rond was gebonden en aan de linkerzijde vastgeknoopt.

Het is natuurlijk denkbaar dat de jonge vrouw is gestruikeld, in het water is gevallen en verdronken, maar opzet ligt meer voor de hand. De Romeinse geschiedschrijver Publius Cornelius Tacitus vermeldt de Germaanse terechtstellingen:

Straffen verschillen al naar gelang het misdrijf: verraders en overlopers worden opgeknoopt aan een boom; lafaards en mannen die niet willen vechten of ontucht bedrijven laat men in zompige moerassen zakken onder een raster van vlechtwerk.noot Tacitus, Germania 12; vert. Vincent Hunink.

Maar ja: het gaat wel om een meisje van elf, hooguit twaalf jaar oud. Ik heb wat moeite met het idee dat ze ontucht heeft gepleegd, al is dat natuurlijk niet de vraag – het gaat erom wat haar beul van haar dacht. Desondanks vermoed ik dat het waarschijnlijker is dat het niet om bestraffing maar om een mensenoffer gaat. Misschien was er een ziekte of een misoogst. Je kunt hooguit hopen dat het meisje troost heeft gehaald uit het feit dat ze naar het Walhalla zou gaan, de hemel voor mensen die gewelddadig aan hun einde waren gekomen.

Ik lees overal dat er een koolstofdatering is waardoor haar dood tussen 54 v. Chr. en 128 na Chr. wordt geplaatst. Of dit met 65% of 95% zekerheid is, heb ik echter nergens kunnen vinden.

Tot slot: het tonen van menselijke resten in een museum is niet onomstreden. Het Drents Museum heeft het meisje onder haar mantel neergelegd, wat ik een mooie oplossing vond. Er was ook opvallend goede uitleg. Inmiddels is de opstelling veranderd, maar het zal vast even goed zijn.

[Dit was het 538e voorwerp in onze reeks museumstukken. Als u deze blog waardeert en wat geld kunt missen voor het dekken van de kosten, dan wordt uw bijdrage gewaardeerd.]