Koot en Bie

Er is iets vreemds aan de hand met de laatste nog bestaande kranten. Om hun correspondenten te betalen, hebben ze geld nodig en dat halen ze binnen met onder andere advertenties. Om die advertenties te plaatsen, moet de krant een zekere omvang hebben. Om een zekere omvang te bereiken, moet er kopij zijn. En dus worden we opgezadeld met een veelvoud aan columnisten. Het echte nieuws vernemen we dankzij een overaanbod van onnieuws.

Columns zijn een hondsmoeilijk genre. Een blogger kan een stukje precies de lengte geven die nodig is om zijn punt te maken. In een krant is de columnist, die in feite hetzelfde soort stukjes schrijft, echter gehouden aan een exact aantal woorden. Dat betekent dat hij of te weinig of te veel woorden heeft voor zijn betoog. Alleen echt goede schrijvers kunnen daarmee omgaan. De meeste columnisten hebben dat talent niet en zijn vervelend.

Lees verder “Koot en Bie”

Mummie

Tijdens de Tweede Golfoorlog – de Eerste als u Amerikaans telt – werden de media uit het oorlogsgebied gehouden. We lazen dat er B52s werden ingezet voor tapijtbombardementen (die men eufemistisch aanduidde als “surgical bombing”), maar kregen het niet te zien. Er schijnen nieuwsmedia geweest te zijn die overwogen beelden uit Vietnam te gebruiken om te tonen wat niet te zien was.

Zoiets wordt aangeduid als het generiek gebruik van beelden. Er valt wel iets voor te zeggen, want je kunt er de aandacht mee vestigen op een serieuze misstanden. Een artikel over een hongersnood in donker Afrika is iets voor pagina zes, links midden op de krant; zet er een foto bij van hongerend Biafra en het haalt de voorpagina.

Lees verder “Mummie”

Miley Cyrus

(©Wikimedia Commons | Rob Sinclair)

Ik beken dat er vele dagen, ja zelfs weken, voorbijgaan zonder dat ik de Cosmopolitan lees. Ik belandde onlangs echter op de website omdat ik ergens had gelezen dat mensen na het bezoek aan de laatste show van Miley Cyrus hun geld hadden teruggevraagd met als argument dat de voorstelling niks was voor kinderen. Dat vond ik erg grappig, want het kan weinigen zijn ontgaan dat Cyrus niet bepaald lijdt aan sletvrees. Je weet wat je te wachten staat.

En zo belandde ik in de Cosmopolitan, en daar werd het helemaal grappig. De moralistische fotobijschriften (“she’s glorifying drug use”) deden me afvragen of dit werkelijk het blad was dat Helen Gurley Brown beroemd maakte met de slagzin “Good girls go to heaven, bad girls go everywhere.” De metamorfose van de Cosmo tot CDA-huisorgaan was me ontgaan. Had ik het blad ook maar vaker moeten lezen.

Lees verder “Miley Cyrus”

Journalistiek als afleidingsmanoeuvre

Nelson Mandela is dood en het is geen al te wilde veronderstelling dat de NOS en RTL cameraploegen sturen naar de uitvaart. Die zullen mooie plaatjes terugsturen, zeker, maar ze zullen niets toevoegen aan het nieuws. Er is namelijk geen nieuws.

Er wordt immers een politicus begraven die zijn macht al enige jaren geleden heeft afgestaan. Mandela had allang geen invloed meer op wat er in de wereld gebeurde. Omdat het symbool-Mandela de man overleeft, hoeft ook daarvoor geen camerateam naar Zuid-Afrika. Natuurlijk zullen de politici die elkaar ontmoeten zaken doen, échte zaken, maar ze zorgen er wel voor dat bij die dealtjes geen journalist staat. Resteert het iconische plaatje van de handdruk van Obama en Rouhani, en om dat de wereld rond te doen gaan volstaat één fotograaf.

Lees verder “Journalistiek als afleidingsmanoeuvre”

Hoor en wederhoor

Zo’n vaart zal het wel niet lopen met de klimaatverandering (Erg Wan Caza, Libië)

Een paar dagen geleden plaatste de nieuwssite Sargasso een artikel van Hans Labohm, die in brede kringen geldt als iemand die niet aanvaarden wíl wat de klimaatwetenschap concludeert. U vindt het stuk hier. Het leidde tot een, om zo te zeggen, geanimeerde discussie en gisteravond plaatste de Sargasso-redactie een stuk waarin ze uitlegde dat het goed is “zo nu en dan kennis te nemen van ongemakkelijke visies”. Daarom had men een klimaatscepticus aan het woord gelaten, al was men er eigenlijk nog steeds niet helemaal uit hoeveel ruimte je zo iemand moest geven.

Primo, ik denk dat de redactie er goed aan heeft gedaan het stuk te plaatsen. Ook een slecht-beargumenteerde mening is journalistiek interessant indien ze maatschappelijke weerklank heeft. Secondo, ik denk ook dat de redactie er goed aan deed uit te leggen waarom ze het stuk plaatste. Terzo, ik vind het leuk dat ze erkent het eigenlijk niet goed te weten. Het probleem is namelijk verrotte herkenbaar.

Lees verder “Hoor en wederhoor”

Journalistieke gewetenskwesties

Een paar keer per jaar schrijf ik een boekrecensie voor het NRC Handelsblad. Meestal gaan die stukjes over boeken over de Oudheid, en dat kan wat problematisch zijn. Hieronder drie kwesties.

1.

Het wereldje van classici, oudhistorici en archeologen is niet groot en het kan gebeuren dat je een boek te recenseren krijgt waarvan je de auteur wel eens hebt ontmoet. Dat ik niet ben verbonden aan een universiteit en geen lid ben van het Nederlands Klassiek Verbond, maakt die kans behoorlijk kleiner, maar soms loop je toch tegen het probleem aan. Zo stuurde de krant me een tijdje geleden Romeinen. Kleding uit de Romeinse tijd in Noordwest-Europa van Sjef Verstraaten. We hebben vorig jaar allebei een toespraakje gehouden op de Romeinenmeeting in Nijmegen en bovendien bevatte Verstraatens boek bijdragen van mensen met wie ik bevriend ben. Hier begonnen de belangen behoorlijk door elkaar te lopen.

Lees verder “Journalistieke gewetenskwesties”

Wat is nieuws?

Het NRC Handelsblad is een van de beste kranten van ons taalgebied. Dat betekent dat als het iets verkeerd doet, het meer mensen opvalt dan als het gebeurt in een van de lokale edities van De Stentor, en dat betekent weer dat het er meer zure stukjes worden geschreven over het Handelsblad dan over andere kranten. Mopperen op het Handelsblad is een journalistiek subgenre.

Vandaag doe ook ik een duit in het zakje. Er zitten me al tijden wat dingen dwars bij “mijn” krant. Ik ben niet de eerste die opmerkt dat de lifestyle-bijlage op zaterdag overbodig is. Een wat meer persoonlijke grief is dat men BBC-series is gaan verkopen. Dat kan nu en dan best aardig zijn, maar de BBC-kwaliteit is in mijn vakgebied, de oudheidkunde, niet bepaald een aanbeveling. Ook vind ik het intens triest dat de beste interviewer van ons land, Frits Abrahams, zijn talent moet verspillen aan een column.

Lees verder “Wat is nieuws?”