Tag: journalistiek

journalistiek

Anders dan aangenomen

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Jodendom, Romeinse Keizerrijk, Wetenschapscommunicatie2 reacties
Tijdvak: 50 na Chr. - 100 na Chr.
0050-0075 na Chr.0075-0100 na Chr.
De laatantieke synagoge van Sepforis. Achteraan een zevenarmige kandelaar.

Van het weekend maakte ik de Livius Nieuwsbrief, die ik al zo’n elf jaar elke maand vol schrijf met het nieuws dat online over de Oudheid te lezen is geweest. Zo nu en dan vind ik dat een vervelende rotklus en dat heeft ook een duidelijke reden: het is niet inspirerend je iedere maand twee dagen te verdiepen in een wetenschap die zich nadrukkelijk niet als een wetenschap presenteert. Ik zou zo graag willen dat de universitaire oudheidkundigen eens ophielden met hun eeuwige overdrijvingen, dat ze belang stelden in andere wetenschappen en dat ze illegaal verworven materiaal negeerden. En dat ze eens uitlegden dat als archeologisch en tekstueel bewijsmateriaal niet hetzelfde verhaal vertelt, dat een buitenkans is om de historisch gegroeide en onwetenschappelijke grens tussen de oudheidkundige disciplines te slechten en de wetenschap op een hoger niveau te brengen. Maar juist als het wetenschappelijk wordt, zwijgt men in alle talen en toonaarden.

Ik houd te veel van mijn vak om alle kletspraat kritiekloos aan u door te geven en dus leg ik regelmatig uit waarom dingen niet kloppen. Soms heb ik, tegen de tijd dat ik de nieuwsbrief samenstel, al een blogstukje gewijd aan een slecht bericht, maar in de afgelopen nieuwsbrief stond een verhaal dat ik daarvoor te laat onder ogen kreeg. Het verdiende echter wat meer toelichting en die geef ik dus nu maar, want het gaat om een vaker toegepaste truc: het gebruik van “anders dan tot nu toe aangenomen”.

Lees verder “Anders dan aangenomen” →

Vechtende filosofen

On door Jona LenderinginGeesteswetenschappen7 reacties
Sokrates wist alleen maar dat hij niets wist. (Louvre, Parijs)

Ik beken dat ik moest grinniken toen een collega me gistermiddag vol smaak een bericht voorlas hoe aan de universiteit in Leuven een meningsverschil tussen twee filosofen dermate ontspoorde dat het kwam tot een handgemeen. “De betrokkenen moesten gescheiden worden door omstaanders”: grijns. Het verhaal werd grif gedeeld op de sociale media. “Het ging viral,” zoals we dan zeggen.

Maar is het wáár? Het lijkt wel heel sterk op een beroemde anekdote over twee grammatici uit de Late Oudheid die twee weken discussieerden over de aanspreekvorm van het woord “ik”. Umberto Eco zet de klassieke mop nog wat vetter aan als hij in De naam van de roos de hoofdpersoon, William van Baskerville, laat mijmeren over de tijden van weleer:

Het waren tijden waarin de grammatici, om vergetelheid te zoeken voor een slechte wereld, zich vermaakten met onbegrijpelijke vraagstukken. Ze hebben me verteld dat de retoren Gabundus en Terentius veertien dagen en veertien nachten lang over de vocatief van ego discussieerden en ten slotte naar de wapens grepen.

Lees verder “Vechtende filosofen” →

Sail-bingo

On door Jona LenderinginDagelijks leven, Nederlands4 reacties

(klik=groot)

Sail 2015 was leuk, maar die journalistiek hè. Doodmoe werd je van al die artikelen vol leutig bedoelde zeevaartclichés. Om de krant van maandag, waarin zal worden geschreven hoe de schepen de trossen losgooien, het zeegat uitvaren, het ruime sop kiezen vertrekken, draaglijk voor u te maken, gooi ik er ook een cliché tegenaan: een bullshitbingo-kaart. Welke journalist stopt maandag de meeste clichés in zijn stukje?

Mannen

On door Jona LenderinginDagelijks leven, Verbijstering2 reacties
Alles wat mannen boeit

Blendle probeert wat reclame te maken en stuurde dit artikel uit de Cosmopolitan de wereld in: tien mythen over mannen. En raad eens: ze blijken helemaal niet waar te zijn! Mannen zijn helemaal geen jagers die het initiatief willen nemen, ze lijden niet aan bindingsangst en ze willen ook al niet maar één ding. En zo nog zeven onjuiste vrouwenmeningen over mannen.

Dat ze niet klopten, verbaasde me niet. Ik heb namelijk al een halve eeuw ervaring als man. Dan weet je dingen. Ik heb bovendien vriendinnen, die me wel eens vertellen wat zij van mannen denken, en ik ben er vrij zeker van dat negen van de tien door de Cosmo genoemde vooroordelen niet leven in het vrouwelijke deel van mijn vriendenkring.

Lees verder “Mannen” →

Palmyra, de Elgin Marbles en ander non-nieuws

On door Jona LenderinginArcheologie, Cultuur, Geesteswetenschappen, Geschiedenis, Klassieken, Musea, Politiek, Syrië, Verenigd Koninkrijk, Wetenschap, Wetenschapscommunicatie6 reacties
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.
Een van de Elgin Marbles. Dit is dus geen nieuws.
Een van de Elgin Marbles. Dit is dus geen nieuws.

Het was Hemelvaartsdag, we doen het allemaal wat rustiger en ook journalisten nemen het er even van. En dus lezen we dat Palmyra door ISIS wordt bedreigd en krijgen we het berichtje dat de Grieken afzien van een rechtszaak over de Elgin Marbles. Over Palmyra, dat al maanden wordt bedreigd en nu nauwelijks méér nieuws lijkt dan vorig jaar, heb ik het zo meteen. Eerst even iets over de Elgin Marbles.

Het verhaal dat geen verhaal is

De prachtige sculptuur van het Atheense Parthenon die al een eeuw of twee staat opgesteld in het British Museum en die de Grieken graag terug willen: het is voor journalisten makkelijk nieuws. Iedereen weet wat het British Museum is, het conflict is vrij algemeen bekend en een van de voorvechters van de Griekse zaak is Amal Clooney, zodat er ook kan worden geschreven over het witte jurkje met groen balkmotief dat zo aardig completeerde met haar elegante zonnebril, oorbellen en naaldhakken. De Grieken weten wel hoe je nieuws moet genereren.

Lees verder “Palmyra, de Elgin Marbles en ander non-nieuws” →

Weekendkrantentest

On door Jona LenderinginAmsterdam, Cultuur, Dagelijks leven3 reacties

Een tijdje geleden blogde ik erover dat ik, hoewel het lezen van de weekendkranten me lange tijd zoveel plezier had gedaan, de laatste tijd nauwelijks nog iets tegenkwam dat de moeite van het lezen waard leek. Dat was uiteraard niet meer dan een indruk, gebaseerd op enerzijds het feit dat ik er sneller dan ooit doorheen ga en anderzijds het herkennen van overbodige bijlagen.

Dit weekend heb ik voor de grap eens geklokt hoeveel tijd ik er nu feitelijk mee bezig ben, waarbij een rol speelde dat de voorpagina’s van het Handelsblad, het Parool, Trouw en de Volkskrant dit keer wat uitnodigender oogden dan anders. Als ik binnen een uur klaar zou zijn, zou het immers wel érg negatief ogen. Dit keer leek het op voorhand wat positiever uit te vallen en dat blijkt ook uit de uitslag:

Lees verder “Weekendkrantentest” →

Interview

On door Jona LenderinginChristendom, Geesteswetenschappen, Geschiedenis, Jodendom, Wetenschapscommunicatie23 reacties
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.

Ik was gisteren druk aan het werk toen ik werd gebeld door Renze Klamer van het programma “Dit is de dag” van de Evangelische Omroep, die mijn bijdrage vroeg aan een radio-item over de theorie – ik blogde erover – dat Jezus niet zou hebben bestaan. De klus waarmee ik bezig was leek veel tijd te gaan kosten en ik vond dat Mladen Popovic, de hoogleraar Qumranologie in Groningen, met meer kennis van zaken kon spreken. Dus ik verwees “Dit is de dag” door.

Wat later werd ik opnieuw benaderd, of ik niet toch kon. Aannemend dat ze Popovic niet hadden weten te bereiken, belde ik terug, en al twee minuten later vond het gesprek plaats. Mijn fout was dat ik – druk, druk, druk – vergat te vragen naar de opzet van het interview, want dan zou ik hebben begrepen dat er werd gewerkt vanuit een frame dat ik zelf niet zou hebben gekozen. Ik zou hebben kunnen proberen mee te denken over andere mogelijkheden.

Lees verder “Interview” →

Framing

On door Jona LenderinginChristendom, Geesteswetenschappen, Geschiedenis3 reacties
Petrus en Paulus op een glazen penning van bisschop Damasus (Vaticaanse Musea, Rome)

Amsterdam, een nachtcafé in een van de “negen straatjes”, en ik kan mijn geluk niet op. Ik zit tegenover de aantrekkelijkste vrouw van de stad en wat meer is, ze luistert geboeid naar wat ik vertel over het boek dat ik net ben begonnen te schrijven. Dat gaat over een simpele vraag: als Jezus en Paulus joden waren, waarom is het christendom dan geen joodse stroming meer? Het antwoord is niet simpel en ons gesprek duurt tot na sluitingstijd.

Dat was kort na mijn dertigste verjaardag. Dat ik er kort voor mijn vijftigste aan terugdenk, is omdat ik het boek dit weekend heb afgerond. Nu moet het zijn publiek gaan vinden, moeten er persberichten worden geschreven en moet een presentatie worden georganiseerd. De vraag is dus: hoe presenteren we het boek zó dat het de aandacht trekt en dat het onderwerp, om zo te zeggen, opnieuw kroegconversatie wordt?

Lees verder “Framing” →

Archeologische prietpraat

On door Jona LenderinginArcheologie, Geschiedenis, Klassieken, Oude Griekenland, Wetenschapscommunicatie4 reacties
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.
De ontdekking van deze grafsteen zal binnenkort ook wel worden aangekondigd, al staat 'ie al een paar jaar in het museum van Amfipolis.
De ontdekking van deze grafsteen zal binnenkort ook wel worden aangekondigd, al staat hij al een paar jaar in het museum van Amfipolis.

Ach ach ach, er is in Amfipolis (in het noorden van Griekenland) een mooi graf ontdekt. Iedereen schreef erover. Dit is het stukje op de NU.nl, hier is een filmpje van de NOS, daar is de berichtgeving in het Handelsblad en ook de website van Archeologie Magazine bracht het nieuws. Meer berichten vindt u zonder moeite online. Mooie nieuwe beelden hoor, daar niet van, maar er is natuurlijk helemaal niets ontdekt.

U kent het archeologische spreekwoord “Breng nooit een persbericht één keer naar buiten als je ook twee keer naar fondsen kunt hengelen”. En dat was uiteraard ook dit keer het geval. Hier [[dode link]] is het bericht van vorig jaar. Met een hype die u ook niet werkelijk zal verbazen.

Lees verder “Archeologische prietpraat” →

De krant

On door Jona LenderinginDagelijks leven4 reacties

Mijn zaterdagritueel, eind jaren tachtig: wakker worden, wat kleren aanschieten, broodjes kopen bij de bakker om de hoek, de krant halen in de Bruna daarnaast, de Volkskrant uit de brievenbus halen en het huis weer ingaan. De trap oplopend de koffie ruiken die mijn geliefde intussen heeft gezet. En daarna: met een croissantje erbij de krant lezen. Vaak ook De groene Amsterdammer, Opzij en de Nieuwe Revu.

In mijn herinnering kon dat uren duren. In de zomer stonden de balkondeuren open, in de herfst voegde de neerslaande regen iets toe aan de intimiteit van het gedeelde lezen. Op de grammofoon New York van Lou Reed. Verse sinaasappelsap bij de lunch. Pas rond theetijd hadden we de kranten uit en vroegen we ons af wat we nog met de middag zouden doen, maar het was vaak al laat en meestal kwamen we niet verder dan de supermarkt en de videotheek.

Lees verder “De krant” →