Sapfo, door de Brygos-schilder (Antikensammlung, Munchen)
Sappho
Zij was al kruik voor ik haar kende fameus
van Dionysische toetjes oermoeder
om wie gelachen werd in Zeeuws klaslokaal
tussen worteltrekken en windrichtingen
gehoond om gekuiste scherven Sommigen noemen een stoet van ruiters voetvolk of schepen het mooiste wat bestaat op de donkere aarde
bleef zitten maar bestelde zinnen
die smaakten naar diepte
met slotgracht waar uilen voorleefden
hoe je uit schatlijsten nabij kon komen
ellebogen vouwden uit schachten
floten vertaalde zuchten
flarden van huid die ik herkende
toen zij al boven mijn bed logeerde
in haar klapperende zwart wit-tuniek
tokkelde op een wijnvat in München
dertig jaar tot ik haar opzocht
eveneens moedertaal had gevonden und noch so einiges mehr
Ik heb weleens geschreven dat als iemand het woord “Sapfo” in de mond neemt, er onzin zal gaan volgen. Dat was natuurlijk een hyperbool, maar helemaal onzinnig is het niet. We kennen Sapfo’s in de Oudheid veel geprezen poëzie alleen uit een beperkt aantal zeer korte fragmenten. Over de authenticiteit is vaak discussie en toen een paar jaar geleden na een misdrijf enkele langere gedichten bekend werden, leerden we dat classici gedragscodes en strafrecht als onzin beschouwen en bij wijze van retractie ook weer onzin uitsloegen. Ik hoop nu dat dit blogje niet méér onzin bevat dan u verwacht van een blog: een uit de losse pols geschreven observatie.
Het gaat me om een van de allerberoemdste Sapfo-gedichten, fragment 168b, waarvan de authenticiteit overigens omstreden is. Hier is de vertaling van Paul Claes.
Wierookbrander uit Tenochtitlan (Volkenkundig museum, Leiden)
In conflict met de Oude Wereld
Motecuhzoma Xocoyotzin
Hij die zichzelf heerser maakt door zijn woede
De eenzame die een pijl in de hemel schiet
De hueyi tlahtoani van de Azteken
Zoon van Axayacatl en Xochicueyetl
Opvolger van Ahuitzotl
Kwam in conflict met de oude wereld
[Een korte gastbijdrage van de huisdichter van deze blog, Hans Koonings. Dank je wel Hans!]
In de 17e eeuw leefde in Engeland een alchemist
Die lood veranderde in vloeibaar goud
Waarin hij de wetten van de wereld heeft gebrouwd
Vierkante mannen die dansen op de maan in de mist
Hij gaf aan God wat van God was
Hij gaf aan de Keizer wat van de Keizer was
We veroordelen alle ketters
Wie ze ook mogen zijn
Door twijfel weten we
Door onderzoek wie we zijn
[Een gastbijdrage van de huisdichter van deze blog, Hans Koonings. Vandaag zou Newton 383 jaar zijn geworden, maar de alchimist vond het middel voor onsterfelijkheid niet.
Zo lang ik me kan herinneren, was ook Frits Spits er. Hij neemt vandaag afscheid als radiopresentator. Ooit was hij er met de Avondspits en later was hij er met de Taalstaat, waar ik weleens als gast heb mogen aanschuiven bij het item dat de DigiTaalstaat heette. Dat duurde een minuut of vijf, misschien iets langer, en het gesprek was opgehangen aan de tweets die de studiogast in de voorafgaande weken de wereld in had gestuurd.
Ik heb niet het idee dat ik er zelf veel belangwekkends heb gezegd, maar het was een leuk item waar ik graag naar luisterde. De besproken kreten – want veel meer is zo’n tweet niet – waren weliswaar te kort om werkelijk interessant te zijn, maar Spits wist de studiogasten toelichtingen te ontlokken waardoor die maximaal 280 lettertekens verdieping kregen. De DigiTaalstaat verlegde de aandacht van een kreet naar iets wezenlijkers.
Fragment uit een verloren gewaand handschrift van Suetonius, teruggevonden in de abdij van Fulda, vertaald door Marieke Baert. Dit is het laatste deel van een twaalfdelige reeks over macht en onmacht in Rome. Het eerste deel was hier.]
Draaide zijn broer
Een duivelse loer
Raakte met iedereen verstoord
Zonder geweten, zo goed als vergeten
Met de punt van zijn pen
Zijn velen vermoord
Danste zijn dans op het keizerlijk koord
De armste der armen
Komen nooit aan het woord
***
Een gastbijdrage van onze huisdichter Hans Koonings. Dank je wel Hans!
[Fragment uit een verloren gewaand handschrift van Suetonius, teruggevonden in de abdij van Fulda, vertaald door Marieke Baert. Dit is het elfde deel van een twaalfdelige reeks over macht en onmacht in Rome. Het eerste deel was hier.]
Schijnbaar volmaakt
Zeer welbespraakt
Vreugde en lieveling der mensen
Sleurde het heilige der heiligen
In triomf door de stad
Meer kon men niet van hem wensen
Boog niet voor het lot
Die donderse god
Zijn goedheid kende geen grenzen
Gisteren begon de Kinderboekenweek en daarom is hier, speciaal voor mijn vriend S (5½), maar ook voor alle andere kinderen van Nederland en Vlaanderen en Suriname en de Antillen: de blauwbilgorgel. Alle ouders adviseer ik deze mooie column van Aleid Truijens, en voor wie een betaalmuur vindt: laat een kind elke dag een half uur lezen in wat zoon- of dochterlief zelf leuk vindt, en lees uw kind elke dag voor, liefst af en toe ook wat poëzie.
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.