Francisco Goya in Brussel (maar niet voor mij)

Oorlog

In Bozar, een van de culturele instellingen op de Brusselse Kunstberg, is nog tot 11 januari een expositie over de Spaanse schilder Francisco Goya en de moderniteit. De gedachte achter de tentoonstelling is interessant: Goya geldt in Spanje al zo’n twee eeuwen als onontkoombaar nationaal symbool, en daarom is het de moeite waard te bekijken hoe latere kunstenaars zich tot hem hebben verhouden. Omdat ik afgelopen donderdagmorgen wakker werd in een hotel bij het Centraal Station van Antwerpen, was ik slechts een treinreis van de expositie gescheiden, want Bozar ligt in Brussel op een boogscheut van het Centraal Station.

Leerzaam was het bezoek zeker, maar het waren vooral dingen over mezelf die ik leerde. Dat ik al na een half uur klaar was, lag zeker niet aan de tentoonstelling. Er was origineel werk van de beroemde schilder; de inleidende documentatie over Goya’s leven en postume groei tot nationaal symbool was voorbeeldig; en er werd dus getoond hoe latere kunstenaars op zijn oeuvre reageerden. Zeg maar dat de een de Geklede Maja kopieerde en de ander z’n eigen versie van de Naakte Maja maakte. De rauwe oorlogsverslaggeving van Los Desastres de la Guerra inspireerde enkele even naargeestige werken. Het bleef niet beperkt tot twee dimensies: Bozar toonde ook wat kleine sculptuur.

Lees verder “Francisco Goya in Brussel (maar niet voor mij)”

De NS en de leutigheid

Bovenstaande foto maakte ik afgelopen woensdag en u raadt het al: ik zat in een trein. En deze ongein wekte voldoende ergernis bij me op om weer eens te bloggen over de staat van het spoor. Ik heb eerst geteld tot 400.000 en daar ben ik nu. Het stoort me niet dat het quizje niet klopt, maar dat het er überhaupt is.

Reizigers moeten van A naar B, liefst op tijd, liefst met een zitplaats, liefst tegen een redelijke prijs en liefst zonder gezondheidsproblemen. Aan die voorwaarden zouden de Nederlandse Spoorwegen idealiter voldoen, maar dat wil almaar niet lukken. Daar zijn allerlei overtuigende verklaringen voor, waar ik het nu even niet over hoef te hebben; ik veronderstel dat de problemen algemeen bekend zijn.

Lees verder “De NS en de leutigheid”

Gravin Judith in Gent

Judith, geschilderd door Albrecht de Vriendt (1889)

Oké, het is nét geen tien. Het is een tien min. Maar de Judith-expositie in de Sint-Pietersabdij in Gent is de beste archeologische tentoonstelling in jaren. Het aanbod is precies groot genoeg om tot je te kunnen nemen zonder moe te worden, de voorwerpen zijn perfect gekozen, de uitleg is voorbeeldig, de inrichting deugt en het onderwerp is belangrijk. En dat onderwerp is niet de Karolingische prinses Judith.

Het onderwerp is het graf dat bekendstaat als S127. Het is in 2006 aangetroffen bij de aanleg van een onderaardse parkeergarage, ruwweg voor de ingang van de huidige abdijkerk. Een koolstofdatering maakte duidelijk dat het gebeente dateerde uit de negende eeuw; fysisch antropologisch onderzoek identificeerde het als het graf van een vrouw van een jaar of zestig. Omdat het graf lag binnen de grenzen van de Karolingische kerk, moest het gaan om iemand uit de absolute elite van de toenmalige samenleving.

Lees verder “Gravin Judith in Gent”

Geluidsoverlast

Ik heb vanavond gasten. Het kan rumoerig zijn, maar wees gerust: om middernacht gaat iedereen weg. Als je last hebt van het geluid, kom dan ook een biertje halen.

Iedereen heeft weleens een briefje als dit geschreven. Geluidsoverlast is vervelend. Als je weet dat je het zult veroorzaken, waarschuw je de buren. Dat is gewone empathie.

Ik schrijf dit, omdat bouwvakkers me vanmorgen om kwart over zeven wekten. Een boormachine. Om half acht leken ze klaar te zijn, maar juist toen ik dacht dat ik me nog even kon omdraaien, begonnen ze met zwaarder materieel. Als ik een briefje had gehad, zou ik niet thuis zijn gaan slapen. Waarom heeft een aannemer niet een simpel strooibiljet als dit?

Deze week zullen wij het huis van uw buren renoveren. We zullen al vroeg in de ochtend moeten beginnen en verontschuldigen ons voor de geluidsoverlast.

Lees verder “Geluidsoverlast”

Stress

Om met de deur in huis te vallen: ik maak me wat zorgen om mijn gezondheid en gebruik dit stukje om te vragen of er meer mensen zijn die ziek van geluid kunnen worden. Als u geen zin hebt in larmoyant persoonlijk geneuzel, hoeft u het onderstaande natuurlijk niet te lezen.

De stress

Wat wil het geval? Twee weken geleden keerde ik terug uit Albanië. Mooie maar vermoeiende tocht; vlak voor het einde een sprong achteruit naar de Griekse tijdzone en daarna weer vooruit naar de West-Europese; tot slot een vliegreis. Ik zat er redelijk doorheen toen ik thuis de trap beklom en zag dat mijn deur openstond. Er waren bouwvakkers aan het werk.

Nu was dát niet wat me verbaasde. Er was een lekkage en daaraan moest iets worden gedaan. Ik had echter bedongen dat het af zou zijn vóór ik van de Balkan terugkwam. Ik had de week na thuiskomst namelijk nodig om weer op krachten te komen en mijn onderwijs voor te bereiden. De aannemer had echter – als ik het goed heb begrepen – een onderaannemer die een andere planning had en daardoor was het werk pas half af toen ik bekaf de trap op kwam lopen.

Lees verder “Stress”

Uitgeput, volstrekt uitgeput

Ik werd vanmorgen om zes uur gewekt. Onbestemde geluiden in de achtertuin. Het geluid hield later op, maar ik was klaarwakker. Nog even blijven liggen, maar de slaap kwam niet meer: even later begonnen bouwvakkers te werken met schaafmachines.

Wat een mooie dag beloofde te worden, was zo in één klap naar de gallemiezen. Als ik niet voldoende heb geslapen, sta ik uitgeput op. Ik zal de hele verdere dag geen energie meer hebben. De belangrijke afspraak die ik had met mijn moeder, heb ik uitgesteld, om de doodeenvoudige reden dat ik niet ook nog ruim een uur in de trein kan zitten. “Uitgeput” en “geen energie” drukken niet precies uit hoe leeg ik vandaag ben.

U zou kunnen zeggen dat dit niet normaal is. En dan geef ik u gelijk. U zou ook kunnen zeggen dat ik eens met een dokter moet gaan praten. En ook dan geef ik u gelijk: het is het besluit dat ik vandaag heb genomen. U zou bovendien kunnen zeggen dat ik me aanstel en dan geef ik u geen gelijk. Het probleem is reëel.

Het heeft overigens niets te maken met decibellen. Zó luid zijn schaaf-, boor- en vlakschuurmachines op vijftien of twintig meter niet, althans als je je ramen sluit en oordoppen in doet. Dat geldt trouwens ook voor die andere bron van ergernis: de gesprekken die me in de trein lam slaan, zijn op zich niet bijzonder luid.

Lees verder “Uitgeput, volstrekt uitgeput”

Een even larmoyant als noodzakelijk stukje over geluidsoverlast

Ik woonde nog niet zo lang op mijn huidige stek toen naast me een nieuw huis werd gebouwd. Dat begon met heiwerkzaamheden. Op een vrijdag werd de installatie opgericht en in het weekend hoorde ik de ketting piepen in de wind. Dat was de opmaat voor de hel die op maandagochtend begon. Ik werd wakker van een onvoorstelbare dreun op ongeveer anderhalve meter van mijn bed, aan de andere kant van de muur. Vergeef me dat ik u de smerige details noem: ik deed in mijn broek van schrik, letterlijk.

De volgende dagen stond mijn huis te trillen. Ik heb gezien hoe een fles rode wijn van een tafel af danste en brak. Gelukkig op een houten vloer en niet op tapijt, zodat ik geen blijvende vlekken had, maar de glassplinters lagen overal en werden door de trillingen verder verspreid. Daarna waren er bouwvakkers die weliswaar voor half acht geen lawaai mochten maken, maar al wel bezig waren. Het eerste wat ze om kwart voor zes deden, was een enorme lichtbak aanzetten, waarvoor een aggregaat stond te brommen. Kabaal maakte het niet, maar slapen was onmogelijk.

Lees verder “Een even larmoyant als noodzakelijk stukje over geluidsoverlast”

Stilte

Zo rustig kan het ook (de Biesbosch).

Terwijl ik dit schrijf – gistermorgen, als u dit leest op woensdag – zijn in de achtertuin van de achterburen twee tuiniers bezig. Een ervan heeft een motorzeis die voldoende lawaai maakt om de muziek in mijn kamer te overstemmen. Ik kan mijn koptelefoon opzetten, die het geluid wat dempt, maar dat is de oplossing niet. Het probleem met geluidsoverlast zit namelijk niet in de decibellen.

Het zijn, als ik het wel heb, twee problemen tegelijk. Eén ervan is dat je er geen invloed op hebt. Ik kan niets doen aan de tuiniers. Evenmin kan ik verhinderen dat Schiphol op regenachtige dagen vliegtuigen over Amsterdam laat binnenkomen. Ook kan ik niets uitrichten tegen gesprekken in de trein. Mensen aanspreken in de stiltecoupé is theoretisch mogelijk, maar het levert je meestal een gesprek op met een welbewust onbeschoft persoon. Mensen die in de stiltecoupé zitten te praten, weten namelijk doorgaans heel erg goed waar ze zijn en “elkaar aanspreken” – zoals de Nederlandse Spoorwegen ons adviseren – haalt niks uit. Dat beschavingsoffensief is mislukt.

Lees verder “Stilte”

De profundis

stilte_telefoon

Als je veel reacties wil hebben op een blogstukje, schrijf over de islam. Als je wil worden gelezen, schrijf over het openbaar vervoer. Desondanks schrijf ik niet wéér over de trein omdat ik op zoek ben naar extra clicks. Waarom wel, dat leest u zo. Eerst even hoe gisteren bij mij de stoppen doorsloegen.

Ik vertrok afgelopen woensdag om 21:12 uit Nijmegen en ik had een heel goed humeur. Ik kwam terug van een gesmeerd lopende vergadering, had lekker gegeten en had de trein nét gehaald. “Dat was op het nippertje,” zei ik tegen de conducteur die de deur sloot toen ik was ingestapt. “U bent twintig seconden te laat,” zei hij, zonder een spoor van verwijt, maar gewoon als een vriendelijke constatering.

“Ik had niet verwacht dat ik mee kon,” antwoordde ik, “ik was ervan uitgegaan dat ik zou moeten wachten.” Ik weet niet meer hoe het gesprek afliep maar het was vriendelijk en ik ging op zoek naar een stille plek om te kunnen lezen in het toffe boek dat ik moet recenseren.

Lees verder “De profundis”