De val van Tyrus

De toren waarlangs de verdedigers van Tyrus de stad verlieten

Een van de belangrijkste bronnen over de Kruistochten is de zogeheten Damascuskroniek, samengesteld door de Arabische auteur Ibn al-Qalanisi (1070-1160). Die beschrijft hoe de Kruisvaarders, nadat ze Jeruzalem in 1099 hadden ingenomen, zich wendden tegen de havensteden waar ze, op hun weg naar het Heilig Land, in ijltempo aan voorbij waren gegaan. Toen de Kruisvaarders eenmaal vaste grond aan de voet hadden, keerden ze zich alsnog tegen deze steden. Ik vertelde al over de inname van Tripoli in 1109.

In 1124 stonden de legers van het Koninkrijk Jeruzalem voor de muren van Tyrus – lees hier hoe die eruit zagen. De Fatimidische kalief in Egypte was niet in staat iets te ondernemen en droeg de verdediging over aan de Seljukische atabeg van Damascus, emir Toghtekin. Qalanasi laat duidelijk merken dat de Arabische leiders onvoldoende deden om Tyrus te redden.

***

Tyrus bedreigd

In dit jaar kregen de Franken de haven van Tyrus in handen. Toen de garnizoenscommandant hoorde dat zij waren begonnen hun troepen te verzamelen en voorbereidingen troffen om de stad te belegeren, realiseerde hij zich dat hij de Franken niet kon verslaan en zelfs een belegering niet kon doorstaan. Vanwege het tekort aan troepen en proviand in de stad, schreef hij naar Al-Amir, de heerser in Egypte, om hem op de hoogte te stellen van de situatie.

Deze achtte het beter het bestuur van de stad over te dragen aan atabeg Toghtekin, zodat deze maatregelen zou nemen voor de verdediging, voor de bescherming en voor de afweer van de Franken van de stad. Nadat de overdracht op schrift was gesteld, benoemde Toghtekin als commandanten van de stad allerlei mannen zonder bekwaamheid, talent of moed. Zodoende raakte de stad in het ongerede en dat maakte de ambitie van de Franken alleen maar groter.

De belegering begint

Ze sloegen een kamp op en troffen voorbereidingen voor de blokkade. Nadat ze zich in de maand Rabi’al-Awwal (16 april tot 15 mei) buiten de stad hadden gelegerd, begon de blokkade van de stad. De gevechten en het beleg gingen door totdat de voedselvoorraden in de stad uitgeput waren.

Om de stad te ontzetten, rukte Toghtekin op richting Panias. Er werden opnieuw brieven gestuurd naar Egypte met smeekbedes om hulp voor de stad, maar dag na dag verstreek. Het hart zonk de burgers in de schoenen. Ze stonden aan de rand van de afgrond. Toghtekin, die op de hoogte was gebracht van de stand van zaken, herkende de onmogelijkheid om de situatie in te verhelpen, en was wanhopig. Omdat er dus almaar geen hulp naar de stad werd gestuurd, begon hij onderhandelingen met de Franken.

De capitulatie van Tyrus

Hij handelde, hij vleide, hij dreigde en hij verzocht om een overeenkomst, net zolang totdat een akkoord was bereikt over de capitulatie. De voorwaarde was dat iedereen die zich in de stad bevond een garantie zou krijgen. De troepen en burgers die wilden vertrekken, moesten dit kunnen doen met alle bezittingen die ze konden dragen. Degenen die wilden blijven, moesten kunnen blijven.

De atabeg stelde toen zijn leger op tegenover dat van de Franken. De poort van de stad ging open en de mensen kregen toestemming om te vertrekken. Ieder van hen nam alle lichte bezittingen mee die hij dragen kon, en liet alle zware bezittingen achter. Zo gingen ze tussen de twee legers door naar buiten, zonder dat ook maar een van de Franken hen molesteerde, totdat alle manschappen en burgers waren vertrokken en niemand was achtergebleven, afgezien van degenen die daarvoor te zwak waren. De datum van de overgave van de stad was 23 Jumada al-Awwal 518 (8 juli 1124).

***

PS

U hebt begrepen dat ik deze dagen extra blog over Libanon omdat het land, dat al rijk is aan problemen, er een oorlog bij krijgt. Mijn blogjes zullen de situatie daar niet verbeteren, maar u kunt dat wel. Als u wat kunt missen, doneer dan voor de zorg van de vluchtelingen: dit is een project van iemand die ik persoonlijk ken en vertrouw.

Deel dit:

5 gedachtes over “De val van Tyrus

  1. Roger Rymen

    Beste Jona
    Mijn echtgenote is een nakomelinge van de heren van Assche (Asse in Brabant, België). Enkele heren van dit geslacht worden geciteerd in het werk ‘Historia rerum in partibus transmarinis ge­starum’. (Een geschiedenis van gebeurteniss­en in over­zeese gebiedsdelen) van aartsbisschop Willem van Tyrus (1130-1185) wanneer die de tocht van Godfried van Bouillon beschrijft (1ste kruistocht). Mijn vraag is nu: Heeft Willem van Tyrus in zijn boek de verovering door de kruisvaarders van Tyrus in 1124 ook beschreven? Zo ja, is dit ergens te lezen in een Europese taal (dus vertaald uit het Latijn), of, anders gesteld: is dat boek raadpleegbaar in een moderne taal? Graag zou ik willen opzoeken welke heren eruit Brabant geciteerd worden in dat werk.
    Val ik u niet lastig met deze vraag? Toch reeds dank voor uw aandacht!
    R. Rymen

    1. Marijn Taal

      Het boek ‘Over koningen, kruisvaarders en jihadi’s’ uit 2017 van Gust de Preter dat meneer Lendering noemt gaat inderdaad over de geschriften van Willem van Tyrus, maar bevat geen vertaling van zijn werk. De Preter heeft zijn integrale Nederlandse vertaling van het werk van Willem van Tyrus dat men bij het boek kan lezen online beschikbaar gemaakt op de website van Leuven University Press: https://leuvenuniversitypress.kinsta.cloud/wp-content/uploads/2024/05/Chronicon_Nederlandse_vertaling.pdf.

Reacties zijn gesloten.