De Ammonieten

Een koning van Ammon (Jordan Museum, Amman)

Op de instorting van het Bronstijd-systeem – ook wel bekend als het drama van de Zeevolken – volgde in het Nabije Oosten de IJzertijd. Eigenlijk per definitie. Het gebied lijkt verdeeld te zijn geraakt tussen diverse stammen, die in detiende en negende eeuw begonnen te clusteren tot vroege koninkrijken: Juda rond Jeruzalem, Israël rond Samaria, Aram rond Damascus. De aanleiding tot deze clustering was de dreiging van Assyrië. Ten oosten van de rivier de Jordaan lijkt het proces wat langzamer te zijn verlopen. Daar woonden de Edomieten, Moabieten en Ammonieten.

De Ammonieten in de Bijbel

De laatsten zijn vooral bekend uit de Bijbel, meer precies uit het lange narratief dat bekendstaat als het Deuteronomistisch Geschiedwerk. Al aan het begin is te lezen dat het land van “de kinderen van Ammon” was gelegen “van de Arnon tot de Jabbok en tot aan de Jordaan”.noot Rechters 11.13. We zouden eraan kunnen toevoegen dat de oostgrens de woestijn was. De woorden “kinderen van” duiden waarschijnlijk op het (semi)tribale karakter van de Ammonieten.

Lees verder “De Ammonieten”

Oorlog in Syrië

Tyrus betaalt tribuut aan Salmanasser III (British Museum)
Tyrus betaalt tribuut aan Šalmaneser III (British Museum)

Eergisteren vertelde ik u over de opmars van de Assyriërs naar het westen: hoe ze een bruggenhoofd aan de Eufraat creëerden en daar een residentie inrichtten met mooie fresco’s. Ik bedacht dat ik al eens eerder aandacht aan de Assyrische aanwezigheid in Syrië had besteed, namelijk toen ik schreef over de lamassu uit het inmiddels geplunderde museum van Deir ez-Zor.

Ik liet u gisteren achter met een beschrijving van de wijze waarop een door Damascus geleide coalitie erin slaagde Šalmaneser III bij Qarqar tegen te houden, hoe deze enkele jaren bezig was om het gebied langs de Eufraat tot rust te brengen en hoe hij uiteindelijk twee van de elf coalitiestaten versloeg. Daarmee was in feite de buit binnen: via vazalvorsten beheerste Assyrië de weg naar het Middellandse Zee-gebied en de vruchtbare vlakte van de Orontes. Het tribuut zou goed zijn.
Lees verder “Oorlog in Syrië”

De slag bij Qarqar

De Kurkh-stèle (British Museum)
De Kurkh-stèle met het verslag van de slag bij Qarqar (British Museum, Londen)

Ik schreef gisteren over een Assyrisch fresco dat was gevonden in Tell Ahmar in Syrië. Ik vertelde toen hoe de Assyriërs hun macht uitbreidden naar het westen – Tell Ahmar viel in 865 v.Chr. – en dat het paleis waar deze schildering is opgegraven, een belangrijke schakel was in de Assyrische aanvoerlijnen. Vandaag het vervolg.

Het portret hierboven toont koning Šalmaneser III; het reliëf staat in het donker opgesteld (vandaar de zwakke foto) in het British Museum en staat bekend als de Kurkh-stèle. De afgebeelde vorst kwam zeven jaar na de val van Tell Ahmar, dus in 858, aan de macht. Het volgende jaar bereikte hij de Middellandse Zee, waar hij, zoals Mesopotamische veroveraars gewoon waren te doen, zijn wapens in zee waste en ging vissen. Toen hij er ook twee garnizoenen legde, was de leiders van de stadstaten in de Levant duidelijk dat de veroveraar niet van zins was dit gebied op te geven.

Lees verder “De slag bij Qarqar”