Tag: moslimfundamentalisme

moslimfundamentalisme

De Grote Rotterdamse Roman

On door Jona LenderinginLiteratuur, Marokko, Nederlands9 reacties

Ik hou van havensteden: Palermo, Iskenderun, Hamburg, Istanbul, Napels, Antwerpen, Thessaloniki, Pula, Sidon… de hele wereld spoelt er aan. Zeg “havenstad” en je hebt het over kosmopolitisme, met alle mooie en lelijke kanten. Dat geldt ook voor Rotterdam: een stad vol mooie moderne architectuur (om een droevige reden), multicultureel, met de grootstedelijke problematiek én de grootstedelijke vrijheid van een wereldhaven. Een stad met humor ook: het is waar ik ooit, kort na de beruchte uitspraak van Geert Wilders, een Marokkaanse marktkoopman hoorde roepen “Marokkaanse sinaasappels, willen jullie meer of minder?!”

Rotterdam treft me steeds opnieuw als de stad waar in Nederland de tegenstellingen het scherpst zijn. Dat maakt het boeiend. Christian Jongeneel, met wie ik aan het Weena weleens een biertje heb gedronken, moet hebben geweten dat hij goud in handen had toen hij zijn stad maakte tot hoofdpersonage van zijn debuutroman Magda is overal. Voeg toe dat Jongeneel als journalist een geroutineerd schrijver is – dit pamflet is viral gegaan – en u weet dat Magda is overal niet mislukken kon.

Lees verder “De Grote Rotterdamse Roman” →

Mongolenstorm (2)

On door Jona LenderinginCentraal-Eurazië, Christendom, Geschiedenis, Irak, Islam, Middeleeuwen, Midden-Oosten, Oezbekistan, Religie19 reacties
Tijdvak: 1200 na Chr. - 1300 na Chr.
1200-1225 na Chr.1225-1250 na Chr.1250-1275 na Chr.1275-1300 na Chr.
Skeletten van de slachtoffers van de Mongolen in Kara Tepe
Skeletten van de slachtoffers van de Mongolenstorm in Kara Tepe

Gisteren begon ik te vertellen hoe de komst van de Mongolen de verhoudingen tussen islam en christendom op scherp zette. Ik noemde de door Djengiz Khan en Hulagu aangerichte verwoestingen: het huidige Oezbekistan en Iran werden onder de voet gelopen. Bij de val van Bagdad, hét culturele en politieke centrum van de islam, maakten de veroveraars onderscheid tussen wat christelijk en islamitisch was: het eerste werd gespaard, het tweede vernietigd. Hoewel religieuze vervolging al bestond – elke godsdienst stelde andere godsdiensten achter – en hoewel de machthebbers destijds geweld niet schuwden, was het geweld van de Mongolen van een andere categorie. Dit was geen aanmoediging tot bekering en zelfs geen gewelddadige dwang tot bekering, dit was een regelrechte genocide, waarbij de moslims geen kans kregen zich het leven te redden. Wie voordien een stad veroverde, plunderde die en nam de macht over, maar waar de Mongolen waren geweest, waren geen steden meer.

Sommige Mongoolse leiders sympathiseerden met het christendom. Hulagu was getrouwd met een christin, zijn zoon trouwde een Byzantijnse prinses en hijzelf was vermoedelijk zelf ook christen. 100% zeker is het niet maar hoe dat ook zij, hij verleende in de op de moslims veroverde gebieden allerlei rechten aan de christenen die ze eerder hadden verloren: ze mochten weer kerken bouwen en wijn drinken bijvoorbeeld, en openbare processies houden. De Kruisvaarders zagen wel wat in samenwerking met de Mongolen en waren daarom bereid vrije doorgang te verlenen aan de naar Egypte oprukkende Mongoolse generaal Kitbuga, een nestoriaanse christen. In zijn horde trokken ook Georgiërs en Armeniërs mee.

Lees verder “Mongolenstorm (2)” →

Modern Turkije

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Midden-Oosten, Politiek, Turkije5 reacties
Atatürkmonument in Sinasos (Mustafa Pasha)

Andrew Mango werkte vroeger bij de BBC. Ik aarzel om hem aan te duiden als Turkijespecialist, omdat dat zo klinkt als “Oost-Europa-deskundige” en zulke sterke associaties oproept met doctor Klavan en de rest van de kletsende klasse. Niettemin: Mango weet veel van Turkije – hij is geboren in Istanbul – en schreef er verschillende boeken over. Eén daarvan is een biografie van Atatürk, waarin de grondlegger van de Turkse republiek mooi tot zijn recht komt, zonder dat zijn fouten worden verdoezeld.

The Turks Today is daarop in zekere zin een vervolg. Het begint met vier hoofdstukken over Turkije sinds de dood van Atatürk. Daarin beschrijft Mango hoe president İsmet İnönü het land door de Tweede Wereldoorlog loodste. Ik wist daar weinig van, en kan niet ontkennen dat ik een zekere bewondering voelde voor de strenge politicus, die Sovjet-pressie en Duitse eisen wist te weerstaan, de neutraliteit handhaafde en tegen het einde van de oorlog partij koos voor de geallieerden. Dat leverde het land Marshall-hulp op.

Lees verder “Modern Turkije” →

Driemaal de Iraanse Revolutie: F. Springer

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Iran, Literatuur, Midden-Oosten, Politiek
Tijdvak: 1975 na Chr. - 2000 na Chr.
1975-2000 na Chr.
De werkkamer van de Shah
De werkkamer van de Shah

Ze waren er allemaal weer. Pulpschrijver Toby Harrison. Zijn verblijf in Teheran. De ironische gesprekken. De overdonderende entree van Bill Turfjager, Nederlands consul aan het hof van zijne keizerlijke majesteit sjah Mohammed Reza. De schitterende typeringen (‘hete lucht gevangen in een aanmatigend letterbeeld’). Arie van der Meer. Harrisons onmogelijke liefde voor zijn Iraanse secretaresse Pat Jahanbari. De kortste mooie zin uit de Nederlandse letteren (‘Oh my God’). Hadji Baba. En tot slot, als de lezer denkt dat het boek is afgelopen, de genadeslag.

De zevende druk van Teheran. Een zwanezang, wel eens beschouwd als de beste roman van F. Springer (1932), was reden voor een feestje en Uitgeverij Querido liet de lezers in de vreugde delen door de prijs te verlagen tot ze bijna redelijk werd. Reden genoeg om het in 1991 voor het eerst verschenen boek te herlezen en de vraag te stellen of het nog steeds evenveel plezier en pijn doet. Is het, met andere woorden, inderdaad een klassieker?

Ja.

Lees verder “Driemaal de Iraanse Revolutie: F. Springer” →