Nazi in de trein

Een paar maanden geleden keek ik onverwacht een Nazi-topstuk in de ogen. Zomaar, in de trein. Reinhard Heydrich zat recht tegenover me. De gelijkmatig terugwijkende haarlijn, de scherpe neus, het gladgekamde donkerblonde haar, de voor het smalle gezicht iets te brede mond, de onderzoekende ogen… zijn burgerkleding en bril hielpen hem niet: toen ik hem aankeek, wist ik meteen wie het was.

Uiteraard niet. De plaatsbekledend Reichsprotektor in Böhmen und Mähren is meer dan zeventig jaar geleden in Praag om het leven gebracht door Jan Kubiš en Jozef Gabčík. Maar de man die in de trein tegenover me kwam zitten, leek griezelig veel op het blonde beest.

Lees verder “Nazi in de trein”

Een kind nog

Herschel Grynszpan
Herschel Grynszpan

Eind oktober 1938 zette nazi-Duitsland twaalfduizend joden van Poolse afkomst over de grens. Tot de gedeporteerden behoorden kleermaker Sendel Grynszpan uit Hannover en zijn echtgenote Riva. Toen hun zoon Herschel, die op dat moment verbleef in Parijs, het nieuws vernam, was hij zó overstuur dat hij een revolver kocht, naar de Duitse ambassade ging en daar een medewerker dodelijk verwondde.

De Franse politie typeerde de aanslag aanvankelijk als het werk van een verwarde geest, maar toen het slachtoffer, Ernst vom Rath, was overleden, kwam in Duitsland de nationaalsocialistische propagandamachine op gang. Een vertegenwoordiger van het wereldjodendom had een vertegenwoordiger van het Duitse Rijk vermoord, luidde het, en vervolgens was er een zorgvuldig geregisseerde uitbarsting van “spontane en gerechtvaardigde volkswoede”: de Kristallnacht van 9-10 november 1938.

Lees verder “Een kind nog”

Gotische letters

Het “Schrifterlass”, waarmee Bormann de gotische letters verbood. Let op het briefhoofd.

Ik heb bepaald niet te klagen over de reacties die ik krijg van de mensen die reageren op deze blog. Het is leuk als mensen een stukje over een nieuwe museumafdeling beantwoorden met de opmerking dat ze er eens langs zullen gaan. Iemand heeft me eens een bijdrage over antieke wetenschappelijke instrumenten gestuurd die ik nog zal gaan gebruiken op de Livius-website. De discussie over “1948”, waarvan ik vermoedde dat die heftig kon worden, bleef binnen de grenzen van wat ik toelaatbaar vind.

Er zijn wel eens mafketels. Zoals degene die de verantwoordelijkheid voor de Holocaust en de Armeense genocide, half in scherts, legde bij de Nederlanders. Het stukje was, zoals opgemerkt door een van de lezers van deze blog, op minstens drie andere plekken op het internet te vinden. Dat leek me voldoende om het hier weg te halen.

Lees verder “Gotische letters”