De Duitse deelstaat Beieren is bezig zijn oudheidkundige collecties te reorganiseren: het Pompejanum in Aschaffenburg, het fenomenale Keltenmuseum in Manching, het archeologisch park van Kempten en de musea van Würzburg, Augsburg, Weissenburg en München. Het is in die laatste stad dat ik dit nu zit te schrijven, want ik ben hier om de diverse musea te bekijken. Ik was hier in 2012 voor het laatst en er is nogal wat veranderd.

Koning Lodewijk I (r.1825-1848) was een van de grootste filhellenen die de wereld ooit heeft gezien en spaarde kosten noch moeite om Beieren een Grieks uiterlijk te geven. Hij bouwde het Walhalla bij Regensburg, de Befreiungshalle in Kelheim en schonk München de Antikensammlung met de Glyptothek aan de Königsplatz. Koning Lodewijk had ook nog een zoon die koning werd in Griekenland, Otto I. De relatie tussen beide gekroonde hoofden deed de gestage aanvoer van Griekse oudheden uiteraard geen kwaad. München is dus een paradijs voor wie belangstelling heeft voor Griekse en andere oudheden.

De musea aan de Königsplatz

Eerst de Antikensammlung. Dit is de grote verzameling Griekse, Etruskische en Romeinse kunst, ondergebracht in een classicistische stijl gebouwd museum aan de Königsplatz. Het heeft een beeldschone collectie aardewerk, glas en sieraden. Ik had de indruk dat er sinds mijn vorige bezoek weinig was veranderd. Vermoedelijk gaat dat nog wel gebeuren, vernam ik, want het gebouw is alweer wat ouder. Het laat zich echter moeilijk renoveren. In elk geval: voor je het merkt, heb je hier twee uur doorgebracht. En dat kost je slechts zes euro.

Favoriet voorwerp: moeilijk te zeggen, maar wat waren de Griekse vaasschilders toch verschrikkelijk knap.

Aan de overzijde van de Königsplatz is de Glyptothek, het sculptuurmuseum. Hier staan beroemde beelden als de Dronken Vrouw van Myron, de Slapende Faun en de sculptuur van de Afaia-tempel op Aigina. Je mag er voor diezelfde zes euro naar binnen en het kost je zó weer twee uur. De renovatie is in 2021 afgerond, maar veel is nog hetzelfde. Helaas zijn de bordjes met uitleg verwijderd. In elke zaal liggen nu papieren met uitleg, tweetalig, en je vindt de informatie wel die je zoekt, maar het is soms wat onoverzichtelijk.

Nog iets anders. Ik ben verklaard tegenstander van moderne kunst in oudheidkundige musea. Niet dat ik iets heb tegen eigentijdse kunst, maar in een oudheidkundig museum wekt ze vooral de indruk dat de Oudheid zélf onvoldoende interessant is en boeiend moet worden gemaakt. Maar het moet gezegd: de enorme wandschilderingen in de Glyptothek zijn niet de slechtste.

Staatliches Museum Ägyptischer Kunst

Het Staatliches Museum Ägyptischer Kunst was vroeger gevestigd aan de Hofgarten. Een ietwat aftands museum, om eerlijk te zijn. De collectie is een paar jaar geleden overgebracht naar een nieuw gebouw, dat je betreedt door een vrij kleine ingang in een grote blinde wand, die me deed denken aan de toegang tot een piramide. De eigenlijke opstelling is daarna een overdonderende ervaring, en dat is een wat ambigu compliment. Ik was, na tweemaal het museum aan de Hofgarten bezocht te hebben, niet voorbereid op de enorme omvang en de zeer hoge kwaliteit van de collectie.

Wat te vertellen over een expositie waar je vier uur lang loopt van hoogtepunt naar hoogtepunt? Ik was in elk geval gesloopt en merkte dat mijn vermogen indrukken op te doen nog de volgende dag sterk verminderd was. Heel goed: van alle papyri werden vertalingen gegeven. Ook heel goed: uitgebreide uitleg van de Griekse en Romeinse munten met Egyptische thema’s. Helemaal goed: veel informatie over Nubië, dat duidelijk werd gepresenteerd als zustercultuur en niet als perifere regio. Bonus: ook aandacht voor de Nok-beschaving. Niet veel, maar toch. Enige minpuntje: van sommige voorwerpen was de uitleg wat lastig te vinden.

Het Staatliches Museum Ägyptischer Kunst is gevestigd op de plek waar de kanselarij van de NSDAP gebouwd had moeten zijn. Misschien is dat de verklaring waarom er ook een expositie was over Adolf Eichmann, die ik onder andere omstandigheden misschien zou hebben bezocht, maar waar ik nu toch werkelijk veel te moe voor was.

Museum für Abgüsse Klassischer Bildwerke

Naast de musea aan de Königsplatz zit, in het gebouw waar na de Tweede Wereldoorlog de door de nazi’s geroofde schatten werden ondergebracht om ze terug te geven aan de rechtmatige eigenaren, het Museum für Abgüsse Klassischer Bildwerke. Dat is precies wat je denkt dat het is: een collectie gipsafgietsels. De verzameling is altijd open voor het publiek geweest, maar sinds 2019 is de toegang vereenvoudigd en zoekt het museum actief naar nieuw publiek, bijvoorbeeld met gerichte exposities.

Ik was er nog nooit geweest en vond het geweldig. Van sommige beelden kende ik de originelen niet (een beeld van een sirene uit Saqqara). Andere kende ik wel, diverse beelden kende ik alleen van plaatjes (de Medinaceli-reliëfs uit Boedapest). Sommige beelden kende alleen van afstand (de reliëfs van de zuil van Marcus Aurelius). Kortom: het was superleuk – tot ik mijn enkel verzwikte. Ik sluit allerminst uit dat ik nog steeds wat suf was van de overdonderende ervaring van het Egyptische museum.

Tot hier en niet verder dus. Morgen hoop ik een bezoek te brengen aan de vorige maand heropende Archäologische Staatssammlung. Later dus meer.

Het ziet er niet best uit voor Libanon. Als u meer wil weten over dat geteisterde land, lees dan mijn boek. Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.