Een nieuwe aflevering van de onregelmatig verschijnende reeks faits divers, met deze keer rare munten, een interessante expositie, een interview, iets achter een betaalmuur en reclame.

Incusum

Op de expositie over Paestum in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden is, vrij aan het begin, een vitrine waarin wat munten uit de vroegste bewoningsfase zijn te zien. Zeg maar uit de kolonisatieperiode, al geldt die benaming inmiddels als wat ongelukkig. In Leiden zie je de voorkant, de obverse. Zie boven. In de Staatliche Münzsammlung in München zag ik een paar weken geleden de achterkant, de reverse – zie de foto hieronder.

Het reliëf op de achterzijde is dus een omkering van het reliëf op de voorzijde: wat aan de obverse verhoogd is, is aan de reverse verdiept. Zoiets heet een incusum. Bij moderne munten komt dat ook weleens voor en dan is er sprake van een fout bij de muntslag, maar bij de zilverstukken uit Paestum is het opzet. We hebben geen idee waarom de mensen het zo hebben gedaan; we weten wel dat het vaker voorkwam bij de steden van het Griekse Italië in de archaïsche tijd.

Drents Museum

Het Drents Museum in Assen komt met een tentoonstelling over Roemenië. Dat is even leuk als dapper. Immers, de grote Dacië-exposities in Tongeren (een, twee, drie, vier, vijf) en Luik (“Racines”) liggen nog vers in het geheugen. Niet iedereen zal er zijn geweest maar van de doelgroepen die het Drents Museum vermoedelijk hoopt te bereiken, is menigeen naar België geweest. Ik moest, toen ik van het Assense voornemen hoorde, meteen denken aan de catastrofale keuze die het Valkhof ooit maakte: nadat er een gladiatorenexpositie was geweest in Tongeren, organiseerde men ook in Nijmegen een gladiatorenexpositie. Die dus niet het succes werd dat men had gehoopt.

Maar het kan ook anders uitpakken. De mensen die naar Luik en Tongeren zijn geweest, weten nu al hoeveel moois de Dacische edelsmeden vervaardigden. Dat smaakt – in elk geval bij mij – naar méér, zeker omdat het Drents Museum elke tentoonstelling weer weet te plaatsen in een opstelling die eveneens de moeite waard is. Dus het kan zijn dat een vervolg op de Belgische tentoonstellingen juist extra bezoekers trekt. In elk geval: ik durf u een bezoek aan het Drents Museum ongezien aan te raden.

Hunebedbouwers

Als u toegang heeft tot achter de betaalmuur van het Dagblad van het Noorden, is dit artikel wellicht de moeite waard. U weet dat het DNA-onderzoek heeft aangetoond dat de blanke huid van de West-Europese bevolking een betrekkelijk recente ontwikkeling is. Dat betekent dat we ons de mensen van de Trechterbekercultuur, ofwel de hunebedbouwers, anders moeten voorstellen dan we tot nu toe deden.

IJdelheid der ijdelheden

Ik stond met een interview over mijn boek Oudheidkunde is een wetenschap in Ad Valvas, het weekblad van de eerste universiteit waar ik studeerde, de Amsterdamse Vrije Universiteit. Ik heb over eigenlijk al mijn interviews iets van “dat had scherper geformuleerd moeten zijn”, maar dit keer ben ik heel erg tevreden. U leest het hier.

En nu ik toch bezig ben met wat persoonlijke dingen: ik verzorg zaterdag 13 juli in Amsterdam een cursusmiddag over de Avaren – fascinerende materie, dat beloof ik u. Een supermacht die een kwart millennium de macht had over Centraal-Europa, waarover zo goed als niets is geschreven en waarover desondanks een verhaal valt te vertellen. Kom maar luisteren.

En ik rond af met een verwijzing naar mijn reis naar Cyprus. Er zijn momenteel zestien deelnemers – twee erbij zou prettig zijn.

Dat waren de faits divers. Morgen gaan we weer naar Julius Caesar.

Het ziet er niet best uit voor Libanon. Als u meer wil weten over dat geteisterde land, lees dan mijn boek. Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.