Wat is nieuws?

Het NRC Handelsblad is een van de beste kranten van ons taalgebied. Dat betekent dat als het iets verkeerd doet, het meer mensen opvalt dan als het gebeurt in een van de lokale edities van De Stentor, en dat betekent weer dat het er meer zure stukjes worden geschreven over het Handelsblad dan over andere kranten. Mopperen op het Handelsblad is een journalistiek subgenre.

Vandaag doe ook ik een duit in het zakje. Er zitten me al tijden wat dingen dwars bij “mijn” krant. Ik ben niet de eerste die opmerkt dat de lifestyle-bijlage op zaterdag overbodig is. Een wat meer persoonlijke grief is dat men BBC-series is gaan verkopen. Dat kan nu en dan best aardig zijn, maar de BBC-kwaliteit is in mijn vakgebied, de oudheidkunde, niet bepaald een aanbeveling. Ook vind ik het intens triest dat de beste interviewer van ons land, Frits Abrahams, zijn talent moet verspillen aan een column.

Lees verder “Wat is nieuws?” →

Is dit wel een ongelukje?

We verlaten het universum en gaan naar een ander heelal. Da’s inderdaad een heel groot verhaal. En het is dus onzin. De Voyager verlaat het zonnestelsel, wat al spectaculair genoeg is.

Ik denk dat als je de krant vraagt hoe zo’n fout nu op de voorpagina kan komen, men zal antwoorden dat het een ongelukje was. De kop van het (overigens uitstekende) stuk was “aan de grens van het heelal” en degene die voor de voorpagina een verleidelijke samenvatting moest maken, dacht dat het de buitengrens was. En vervolgens heeft er niemand meer naar gekeken. Zoiets zal het wel zijn.

Lees verder “Is dit wel een ongelukje?” →

Staatsruivenier

In een recente post op deze kleine blog gebruikte ik het woord “staatsruivenier”. Ik bedoelde het ter typering van mensen die werken aan een universiteit: enerzijds de besten van de besten op hun vakterrein, maar anderzijds ook degenen die – anders dan een hobbyist – er belang bij hebben dat hun disciplines op een of andere manier relevant zijn. Zonder relevantie is er immers geen subsidie, en dan ben je je baan kwijt.

Dat academici zo’n verborgen agenda hebben – en daardoor indirect onwetenschappelijk zijn – is in feite hetzelfde als zeggen dat het ook maar mensen zijn. Elke organisatie heeft immers als onuitgesproken doel de eigen continuïteit te garanderen. De afdelingen automatisering die in de jaren tachtig op ieder kantoor bestonden hadden zichzelf moeten opheffen toen iedereen een computer had, maar ze bestaan nog altijd, al heten ze nu IT. Wat ik wel ergerlijk vind, is dat de besten van de besten zo kortzichtig zijn bij het rechtvaardigen van de eigen activiteiten.

Lees verder “Staatsruivenier” →

Exit De Pers

Zojuist heb ik uit mijn browser de “bookmark” verwijderd van De Pers. En dat gaat me aan het hart. Niet dat de verdwenen krant werkelijk ideaal was. Er waren te veel columnisten, de society-rubriek was veel te groot en de krant heeft ruimte geboden aan de domste analyse aller tijden. De redactie is er echter ook vijf jaar lang in geslaagd me elke dag minstens één artikel te geven dat de moeite waard was. Dat mag wel in de krant.

Lees verder “Exit De Pers” →

Kwakgeschiedenis: Tom Holland

Michiel Leezenberg maakt vanavond in het NRC Handelsblad korte metten met het boek Het vierde beest van Tom Holland. Terecht. Een sappig verhaal is immers nog geen waar verhaal, en zeker over een politiek beladen onderwerp als de islam moet je genuanceerd zijn.

Eén van de problemen bij de beschrijving van de vroege islam is hoe je de eerste twee generaties reconstrueert aan de hand van de veelal veel later geschreven bronnen (de hadith). Zoiets is beslist niet onmogelijk; een biografie van koningin Cleopatra lukt eveneens, hoewel de meeste bronnen ruim een eeuw eeuw na haar dood zijn geschreven. Holland waagt zich echter niet aan die moeilijke analyse en in zijn boek speelt de profeet Mohammed daarom geen grote rol. Dat is gemakzuchtig. Als een klus te moeilijk voor je is, moet je er gewoon niet aan beginnen.

Lees verder “Kwakgeschiedenis: Tom Holland” →

De universiteit en de geesteswetenschappen

Passen de geesteswetenschappen nog aan de universiteiten? Voor één vak weet ik het antwoord: voor de oudheidkunde is dit kwestieus aan het worden. De verdere financiering daarvan is namelijk in strijd met het doelmatigheidsbeginsel, omdat de burger voor zijn belastingafdracht slechts oppervlakkige boekjes terugkrijgt. Er zijn enkele goede uitzonderingen, maar de best-verkopende boeken staan vol fouten en men negeert het internet.

Extra erg is dat de oudheidkundigen de meer geïnteresseerde belangstellenden in de steek laten. Nooit leggen academici uit wat hun methoden zijn. Dan moet je er niet van opkijken als mensen gaan denken dat iedereen wel een geschiedenisboek kan schrijven. De opkomst van kwakhistorici, die een belangrijk deel van de markt hebben overgenomen, is te verklaren doordat oudheidkundigen hun vak inadequaat uitleggen. Zo ontstaan steeds meer zichtbare fouten en krijgen steeds meer mensen een steeds lagere dunk van het vak.

Lees verder “De universiteit en de geesteswetenschappen” →

Laat die Oranjes toch met rust

frisoDe weekendkranten, het voorpaginanieuws:

  • NRC Handelsblad: “Hoe zal het brein van prins Floris zich houden?”
  • Het Parool: “Prins Floris in levensgevaar”
  • Trouw: “Angst om het lot van Friso”
  • De Volkskrant: “Toestand Johan Friso kritiek”

Er staat dus totaal niets in die artikelen. Rutte plichtmatigt dat Nederland meeleeft met de koninklijke familie, Willem-Alexander plichtmatigt dat men gesteund is door het medeleven. Dit is geen nieuws.

Lees verder “Laat die Oranjes toch met rust” →