Gilgameš en Enkidu

Gilgameš en Enkidu (Pergamonmuseum, Berlijn)

Een tijdje geleden blogde ik over het Gilgameš-epos, het verhaal over een koning van de Mesopotamische stad Uruk die met zijn vriend Enkidu enkele avonturen beleeft, radeloos is als zijn metgezel sterft, op zoek gaat naar de onsterfelijkheid en langzaam ontdekt dat het leven zijn waarde ontleent aan wijsheid. Het eerste grote avontuur is de strijd die Gilgameš en Enkidu leveren tegen Humbaba, het monsterlijke gedrocht dat in het Libanongebergte de ceders der goden bewaakt. Tijdens het gevecht krijgt het tweetal de steun van de zonnegod Šamaš.

Lees verder “Gilgameš en Enkidu”

Hittitische sfinxen

Twee sfinxen: links de Duitse en rechts de Turkse
Twee sfinxen: links de Duitse en rechts de Turkse

Aan de voet van de hoofdstad van de oude Hittieten, Hattusa, ligt een klein dorpje, Boğazkale, waar een museumpje is met archeologische vondsten. Ik was er al eens eerder geweest en vond het aardig, zonder bijzonder onder de indruk te zijn van de voorwerpen: de echte topstukken lagen namelijk in het Museum voor Anatolische Beschavingen in Ankara en het Archeologisch Museum in Istanbul. Een kleitablet met een deel van de tekst van het Epos van Gilgameš was eigenlijk het enige dat bij mijn eerdere bezoeken indruk op me maakte.

Maar afgelopen zaterdag was dat ineens anders en daar zit een niet zo fris verhaal aan vast. Beide sfinxen zijn door Duitse archeologen opgegraven en in 1915 naar Berlijn overgebracht om te worden gerestaureerd. De afspraak tussen de toenmalige archeologische diensten was dat de vondsten zouden worden verdeeld en de Duitsers legden dat uit als “één sfinx voor ons en één voor jullie” en lieten in 1924 de eerste sfinx naar Istanbul verhuizen. In Turkije legde men de verdeling echter anders uit: het ging om de verdeling van het geheel van vondsten, en dat betekende dat beide sfinxen in hetzelfde museum behoorden, en dat de partij die ze niet kreeg, zich mocht compenseren met meer van de andere archeologische vondsten.

Lees verder “Hittitische sfinxen”