Mohisme 5: Universele liefde

On juni 21, 2026juni 22, 2026 door Kees AldersinChina, Filosofie, Oud China2 reacties

0450-0425 v.Chr.0425-0400 v.Chr.0400-0375 v.Chr.0375-0350 v.Chr.0350-0325 v.Chr.

Klokken als symbool van orde (Musée Guimet, Parijs)

[Kees Alders schrijft over de oosterse filosofische stromingen. Een inleiding was hier. De eerste serie over de Chinese filosofie stond daar en we zijn inmiddels aanbeland in de derde reeks: over Meester Mo, over het boek Mozi en de leer van het mohisme. Het eerste deel is hier.]

In welke volgorde de mohisten hun doctrines zelf plaatsten is niet duidelijk. Uit de latere taoïstische canons waarin de Mozi is overgeleverd, zijn twee volgordes bekend, wat latere vertalers de vrijheid bood om met eigen volgordes te komen, die in hun ogen een beter inzicht gaven. En dit geeft mij op mijn beurt weer de vrijheid met mijn eigen volgorde te komen, die mij als het meest logisch aanvoelt.

Lees verder “Mohisme 5: Universele liefde” →

De Arabische wereld na 1970

On mei 23, 2026mei 23, 2026 door Jona LenderinginAlgerije, Egypte, Geschiedenis, Irak, Jordanië, Libanon, Libië, Marokko, Midden-Oosten, Politiek, Saoedi-Arabië, Soedan, Syrië, Tunesië

Tijdvak: 1950 na Chr. - 2050 na Chr.

1950-1975 na Chr.1975-2000 na Chr.2000-2025 na Chr.2025-2050 na Chr.

[Dit is het tweede blogje n.a.v. Roel Meijers vorig jaar verschenen Een moderne geschiedenis van de Arabische wereld. Het eerste blogje was hier.]

Na de dictatuur

Niet alle Arabische landen zijn republieken: Marokko, Jordanië, Saoedi-Arabië en de Golfstaten zijn monarchieën. Het sociaal contract in deze landen is met één woord te typeren: paternalisme. Koningen kunnen flexibeler opereren en zeker in de rijke Golfstaten hebben de overheden de mogelijkheid het klassieke sociale contract in stand te houden. Toen de Arabische Lente in 2011 aanbrak, kon die worden geabsorbeerd.

Voor de republieken lag dat anders. Als reactie op het falen van de autoritaire stelsels ontstond hier een nieuw islamitisch sociaal contract. Dit islamisme was geen terugkeer naar het oude pact, maar was gericht op het overnemen van het in de twintigste eeuw gegroeide staatsapparaat. Daarbij onderscheidt Meijer een maximalistisch programma en een liberaler, minimalistisch programma. Intrigerend is zijn observatie dat islamistische bewegingen zich ervan bewust waren dat ze de façadedemocratieën alleen konden omzetten in een beter systeem met westerse hulp.

Lees verder “De Arabische wereld na 1970” →

De Arabische wereld tot 1970

On mei 23, 2026mei 23, 2026 door Jona LenderinginGeschiedenis, Midden-Oosten, Ottomaanse Rijk, Politiek, Tunesië3 reacties

Tijdvak: 1900 na Chr. - 1975 na Chr.

1900-1925 na Chr.1925-1950 na Chr.1950-1975 na Chr.

Het is bijna 3000 kilometer van Aden naar Aleppo en ruim 5000 van Casablanca naar Kirkuk. Daar tussen liggen zeeën, steppen, bergen, woestijnen en rivieren. Er is rijk en arm, schatrijk en straatarm. Je hebt soennitische en sjiitische moslims, diverse soorten christenen, sefardische joden, druzen. De havensteden kijken naar de buitenwereld, andere mensen wonen op het platteland; op sommige plekken spreek je alleen gelijkgestemden, andere woonplaatsen zijn heterogeen. De Arabische wereld is heel gevarieerd.

En dat was de enige kanttekening die ik heb bij het mooie boek van historicus Roel Meijer, Een moderne geschiedenis van de Arabische wereld. Het is wat lastig te zien wat in een zó gevarieerd gebied het verbindende element is dat de gezamenlijke behandeling rechtvaardigt. Meijer erkent het probleem: hij begint zijn boek met het verdelen van de Arabische wereld in drie deelgebieden, namelijk de Maghreb, het Arabische Schiereiland en het Midden-Oosten. Maar wat er méér is dan de standaardtaal en een Ottomaans verleden dat deze gebieden verbindt, heb ik, om eerlijk te zijn, niet ontdekt.

Lees verder “De Arabische wereld tot 1970” →

Het geschonden sociaal contract

On juli 10, 2012augustus 15, 2023 door Jona LenderinginAmsterdam, Dagelijks leven, Politiek4 reacties

Dinsdagochtend. Ik moet vanuit Amsterdam naar Dordrecht en omdat ik mijn gastheer niet wil laten wachten, neem ik de Fyra. De automaat waar je een kaartje moet kopen, meldt me dat een toeslag verplicht is, dus ik reken ook die netjes af. Even later hoor ik op het perron omroepen dat een toeslag vandaag niet noodzakelijk is. €7,20 uitgegeven voor niets.

Lees verder “Het geschonden sociaal contract” →

Gebroken beloften

On juli 31, 2011mei 2, 2023 door Jona LenderinginAmsterdam, Politiek, Verbijstering

Ik heb een tijdje naast het Amsterdamse politiebureau aan de Elandsgracht-Marnixstraat gewoond. Het enorme wapenschild op de façade moet ik een miljoen keer hebben gezien, net als de mooie standbeelden van Hildo Krop. Het is sowieso een gebouw met een onverwachte schoonheid. Ook onverwacht was iets dat me vandaag pas opviel: dat onder het enorme gemeentewapen niet het gebruikelijke “Heldhaftig, vastberaden, barmhartig” viel te lezen. Zie de foto hierboven.