Heldenstrijd om de polen

On september 16, 2025januari 7, 2026 door Jona LenderinginCanada, Geschiedenis, Rusland, Wetenschap, Wetenschapscommunicatie1 reactie

Tijdvak: 1575 na Chr. - 1925 na Chr.

1575-1600 na Chr.1600-1625 na Chr.1625-1650 na Chr.1650-1675 na Chr.1675-1700 na Chr.1700-1725 na Chr.1725-1750 na Chr.1750-1775 na Chr.1775-1800 na Chr.1800-1825 na Chr.1825-1850 na Chr.1850-1875 na Chr.1875-1900 na Chr.1900-1925 na Chr.

Een vriendin woonde lange tijd in de Franklinstraat in Amsterdam-West. Steeds als ik het straatnaambordje zag, moest ik denken aan John Franklins zoektocht naar de Noordwestelijke Doorvaart. Ooit hadden West-Europeanen gedacht dat Oost-Azië eenvoudig te bereiken was door noordelijk om Canada of Rusland te varen, maar het was al snel duidelijk geworden dat daar te veel ijs lag. De poolkap zou moeten smelten om de route economisch rendabel te krijgen. Desondanks vertrok Franklin in 1845. Er werd nooit meer van hem vernomen.

Op zoek naar Franklin

Nieuwe expedities volgden, niet om alsnog te leren hoe je snel naar Japan of China kon varen, maar om te ontdekken wat Franklins lot was geweest. Op een zeker moment waren elf Britse en twee Amerikaanse schepen actief, plus twee expedities die zochten vanaf het land. Ondanks deze inzet ontstond pas in 1854 duidelijkheid toen Inuit vertelden dat een groep zeelieden het Canadese vasteland had bereikt en zuidwaarts was getrokken, hongerend en uiteindelijk terugvallend op kannibalisme. Dat het werkelijk ging om leden van de Franklinexpeditie, werd bewezen toen de speurders een stuk hout aantroffen waarop “Erebus” stond, de naam van een van Franklins schepen.

Lees verder “Heldenstrijd om de polen” →

Pre-Clovis

On april 9, 2017januari 7, 2026 door Jona LenderinginArcheologie, Canada, Geesteswetenschappen, Geschiedenis, Precolumbiaans, Prehistorie, Verenigde Staten19 reacties

Tijdvak: 9000 v.Chr. - 9000 v.Chr.

voor 9000 v.Chr.

Enkele Clovis-voorwerpen (©Wikimedia Commons, gebruiker Bill Whittaker)

Wetenschap schrijdt voort met stapjes. Vandaag lees ik over een zo’n kleine stap: de ontdekking van een prehistorische nederzetting van zo’n 14.000 jaar oud bij Triquet in westelijk Canada. In Nederland wordt het, zonder veel context, gemeld door Nu.nl. De context is echter boeiend, al moeten we ervoor teruggaan naar de vijftiende eeuw.

Zoals bekend stak Columbus in de zomer van 1492 de Atlantische Oceaan over, op weg naar India. Hij ontdekte enkele eilanden en identificeerde de bewoners als Indiërs. Vijf jaar later constateerde Amerigo Vespucci dat deze eilanden niet behoorden bij India, maar een Nieuwe Wereld vormden, die de cartograaf Waldseemüller in 1507 naar Vespucci “Amerika” doopte. De ontdekking vormde een schok, groter en dieper dan wij ons kunnen voorstellen.

Lees verder “Pre-Clovis” →

Neil Young

On november 12, 2015januari 7, 2026 door Jona LenderinginCanada, Dagelijks leven, Muziek3 reacties

Het Opperwezen heeft me een lelijke loer gedraaid door me op te zadelen met een stel hersens dat werkelijk álles met het verkeerde liedje associeert. Als ik naar The Messiah ga, zal ik nog een half uur niet het beroemde Hallelujah neuriën, maar de gelijknamige draak waarmee Israël in 1979 het songfestival won. Mijn vrienden beleven er altijd weer veel plezier aan me in herinnering te brengen dat ik, nadat we Titanic hadden gezien, niet My Heart Will Go On in mijn hoofd had, maar dit.

Een enkele keer pakt het goed uit. Een paar jaar geleden zag ik de speelfilm The New World van Terrence Malick, waarin het verhaal van John Smith en Pocahontas in beeld wordt gebracht. Een mooie film, die u zeker moet zien. U raadt ook al welk deuntje zich in mijn hoofd nestelde: Pocahontas van Neil Young, die vandaag zeventig wordt.

Lees verder “Neil Young” →

After the Goldrush

On maart 22, 2015januari 7, 2026 door Jona LenderinginCanada, Cultuur, Literatuur, Muziek6 reacties

De tekst van After the Goldrush van Neil Young is berucht onbegrijpelijk. Niet dat dat erg is: Young plaatst beelden bij elkaar die hem troffen als poëtisch. Ongeveer zoals John Lennon deed in I am the Walrus. Er valt hooguit te zeggen dat de drie coupletten van After the Goldrush een volgorde van verleden, heden, toekomst hebben; verder ontbreekt elke opbouw, betekenis of boodschap. Sterker nog, de tekst is evident onzinnig.