Mohisme 5: Universele liefde

On juni 21, 2026juni 22, 2026 door Kees AldersinChina, Filosofie, Oud China2 reacties

0450-0425 v.Chr.0425-0400 v.Chr.0400-0375 v.Chr.0375-0350 v.Chr.0350-0325 v.Chr.

Klokken als symbool van orde (Musée Guimet, Parijs)

[Kees Alders schrijft over de oosterse filosofische stromingen. Een inleiding was hier. De eerste serie over de Chinese filosofie stond daar en we zijn inmiddels aanbeland in de derde reeks: over Meester Mo, over het boek Mozi en de leer van het mohisme. Het eerste deel is hier.]

In welke volgorde de mohisten hun doctrines zelf plaatsten is niet duidelijk. Uit de latere taoïstische canons waarin de Mozi is overgeleverd, zijn twee volgordes bekend, wat latere vertalers de vrijheid bood om met eigen volgordes te komen, die in hun ogen een beter inzicht gaven. En dit geeft mij op mijn beurt weer de vrijheid met mijn eigen volgorde te komen, die mij als het meest logisch aanvoelt.

Lees verder “Mohisme 5: Universele liefde” →

Confucius 9: Confucius en andere filosofen

On maart 28, 2026juni 19, 2026 door Kees AldersinChina, Filosofie, Hellenisme, Indusbeschaving, Oud China, Oude Griekenland

Tijdvak: 550 v.Chr. - 475 v.Chr.

0550-0525 v.Chr.0525-0500 v.Chr.0500-0475 v.Chr.

[De komende tijd zal Kees Alders enkele blogseries schrijven over de antieke Chinese en Indische filosofische stromingen. Een inleiding was hier. De eerste serie over China stond daar. Hier is het negende blogje uit de tweede reeks over China: over Confucius. De introductie las u hier.]

Het is vrijwel zeker dat er geen invloeden van het confucianisme zijn op de Grieks-Romeinse filosofie en vice versa. Desondanks zijn er veel parallellen. Een belangrijk verschil is echter dat de Grieks/Romeinse denkers die we zullen noemen, afgezien van Sokrates, systeemdenkers waren: ze hadden één omvattende filosofie die metafysica, psychologie en ethiek behandelde. De oorspronkelijke filosofie van Confucius omvat eigenlijk alleen ethiek.

Confucius en Sokrates

De vergelijking met Sokrates zien we in commentaren regelmatig terugkomen. Confucius en Sokrates zijn bijna-tijdgenoten: de Griek werd (vermoedelijk) tien jaar na de dood van de Chinees geboren. Zowel Sokrates als Confucius doceerden hun filosofie mondeling, via gesprekken, en we kennen ze beiden alleen doordat anderen over hen schreven. Van beiden weten we wel dat ze historische figuren zijn geweest.

Lees verder “Confucius 9: Confucius en andere filosofen” →

Het noodlot van een ketter

On maart 25, 2013juli 26, 2026 door Jona LenderinginAmsterdam, Christendom, Geschiedenis, Nederlands, Wetenschapscommunicatie2 reacties

Tijdvak: 1650 na Chr. - 1700 na Chr.

1650-1675 na Chr.1675-1700 na Chr.

Adriaan Koerbagh (1633-1669) leefde in het Amsterdam van de Gouden Eeuw, stamde uit een van de betere families en kwam in juridische moeilijkheden. Dat laatste brengt met zich mee dat er een dossier over hem is aangelegd, zodat een historicus zijn leven kan benutten om een schets te geven van het leven in de stad die, zoals Vondel schreef, “als Kayserin de croon draeght van Europe”.

Bart Leeuwenburghs Het noodlot van een ketter is echter niet geschreven als illustratie van het dagelijks leven in het zeventiende-eeuwse Holland. Dat is slechts de aantrekkelijke bonus die je krijgt in dit boek over het begin van de radicale Verlichting. Koerbagh stond namelijk met beide benen in het intellectuele leven van zijn tijd, waarin een nieuw, materialistisch wereldbeeld begon aan zijn opmars. Sterker nog, de jonge Amsterdammer – hij werd slechts zesendertig jaar oud – liep in de voorhoede en werd als eerste onder vuur genomen.

Lees verder “Het noodlot van een ketter” →