Turkse TV (15) Gallipoli

Deel van een van de monumenten voor de slag bij Gallipoli

Çanakkale 1915, Gallipoli 1915 is, net als de in het blogje van eergisteren behandelde productie, een Turkse historische dramafilm uit 2012, geregisseerd door Yesim Sezgin en geschreven door Turgut Özakman, gebaseerd op zijn eigen roman uit 2008, Diriliş: Çanakkale 1915. De film werd in oktober 2012 in de bioscoop uitgebracht en was te zien op duizend schermen in Turkije en Europa.

Het verhaal van de film gaat over de campagne tijdens de Eerste Wereldoorlog op het schiereiland Gallipoli in Turkije in 1915. De film belicht de wederopstanding van Turkije als militaire grootmacht na de nederlaag in de Eerste Balkanoorlog, met onder meer sergeant Mehmet Ali (Ali Ersan Duru) uit Biga, korporaal Seyit en vele anderen. Om Rusland te helpen en Constantinopel te bedreigen, proberen de geallieerden met een grote vloot de Dardanellen te doorbreken. Aan de hand van een reeks historische schetsen documenteert de film hoe het Ottomaanse leger er, ondanks vele moeilijkheden en ontberingen, in slaagt om de troepen van de Entente te verslaan.

Lees verder “Turkse TV (15) Gallipoli”

Turkse TV (14) Gallipoli

Deel van een van de monumenten voor de slag bij Gallipoli

Çanakkale: Yolun Solu, Gallipoli: the End of the Road is een Turkse drama-, oorlogs- en historische film uit 2013. De film, die zich richt op de gebeurtenissen van de Slag om Gallipoli, brengt het front bij Gallipoli, wat zich daar allemaal heeft voorgedaan en dus ook dit dramatische verhaal naar de bioscoop via anonieme helden. Het werd geproduceerd door MindWorks Pictures.

In april 1915 hadden de bezettingstroepen in Çanakkale, een van de moeilijkste fronten van de Eerste Wereldoorlog, nog steeds niets bereikt tijdens de maandenlange belegering die ze hadden doorstaan. De ANZAC-troepen werden verslagen bij Anzac Cove, dat later naar hen werd vernoemd.

Lees verder “Turkse TV (14) Gallipoli”

De bizarre opgraving van Elaious

Het grafveld van Elaious

Een van de grootste drama’s in de aan drama niet arme Eerste Wereldoorlog was de campagne bij Gallipoli. In 1915 besloten de Britten en Fransen dat ze de Dardanellen (de antieke Hellespont) moesten veroveren en doorstoten naar de Bosporus en Constantinopel. Zo zou er een aanvoerroute worden geopend naar Rusland. De operatie liep uit op een bloedige mislukking. Hoewel de meeste soldaten tijdens deze campagne kwamen uit het Britse wereldrijk, waren er ook Fransen bij betrokken: het Corps Expéditionnaire d’Orient. De manschappen kwamen uit Algerije, Tunesië en Senegal.

Terwijl het Britse corps, ANZAC, landde op het eigenlijke schiereiland, landden de Franse troepen aan de Aziatische zijde van de Dardanellen, waar ze verhinderden dat Ottomaanse soldaten naar de Europese zijde zouden oversteken. Toen de Britten een bruggenhoofd hadden geschapen, kwamen ook de Fransen naar de Europese zijde. Op het schiereiland kwamen ze op de uiterst rechtse positie te staan, waar ze voortdurend werden beschoten. Er werden enorme kraters geslagen – en daarin bleken antieke resten te zitten. Zo begon een van de meest bizarre archeologische opgravingen aller tijden.

Lees verder “De bizarre opgraving van Elaious”

Zesmaal werelderfgoed: West-Turkije (2)

Het Karabel-reliëf

[Tweede deel van een stuk over antiek erfgoed in westelijk Turkije. Het eerste was hier.]

Smyrna

Vanuit Efese kun je via het orakel van Klaros en het belangrijke Karabel-reliëf uit de Late Bronstijd naar Izmir, het antieke Smyrna, met een mooi museum en een agora. Her en der verstrooid staan nog enkele Ottomaanse huizen, als herinnering aan de mooie stad die hier ooit moet zijn geweest voordat de stad door oorlog werd verwoest. De Grieken die de stad verlieten, hebben sculptuur meegenomen die nu in Athene is.

Lees verder “Zesmaal werelderfgoed: West-Turkije (2)”

Nationale feestdag

Atatürkmonument in Sinasos (Mustafa Pasha)
Atatürkmonument in Sinasos (Mustafa Pasha)

Op 19 mei 1919 kwam de Ottomaanse generaal Mustafa Kemal aan in Samsun, een havenstad aan de Zwarte Zee. Het waren beroerde tijden. Het Ottomaanse Rijk was al sinds 1911 permanent in staat van oorlog: eerst in Libië tegen Italië, vervolgens in twee oorlogen op de Balkan en tot slot als partij in de Eerste Wereldoorlog. De soldaten hadden gevochten als leeuwen, maar hadden steeds terrein moeten prijsgeven. Toen een wapenstilstand een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog, was het land gereduceerd tot wat nu de grenzen van Turkije zijn, en Rusland, Frankrijk, Griekenland en Groot-Brittannië hoopten er nog wat hompen vanaf te kunnen snijden.

Ondanks de militaire en politieke vernedering waren er successen geweest, en Kemal Pasha – het laatste woord is een eretitel voor een generaal – had zelfs een zeer grote overwinning geboekt bij Gallipoli, waar hij de Britten had verslagen en de hoofdstad Constantinopel had gered. (Ik blogde al eens over het even lelijke als ontroerende monument in Eceabat.)

Lees verder “Nationale feestdag”

Cultureel erfgoed

Amersfoort

Van een mooi kunstwerk krijg je een beter humeur. Omgekeerd helpt iets lelijks je stemming naar de gallemiezen. Jarenlang ben ik elke dag chagrijnig geworden als ik door de Amsterdamse Van Baerlestraat fietste, tot ik me realiseerde dat het kwam door de aanblik van de negentiende-eeuwse façade van het Stedelijk Museum. Sindsdien neem ik een andere route.

Dat wil niet zeggen dat lelijke kunstwerken totaal geen functie hebben. Een medewerker van de Vaticaanse Musea vertelde me ooit dat ze over Giuliano Vangi’s “Over de drempel” weliswaar bijna dagelijks klachten kregen, maar dat ze het toch maar in de ontvangstruimte lieten staan omdat mensen dan niet blijven hangen. Ze liepen door, het eigenlijke museum in. Zo had ik het nog niet bekeken, al erken ik dat ik Vangi’s beeld liever überhaupt niet had bekeken.

Lees verder “Cultureel erfgoed”