De propaganda van de Hezbollah

Lees verder “De propaganda van de Hezbollah” →

In Libanon is religieuze en politieke propaganda alomtegenwoordig. Ik blogde er al eens eerder over. De grootmeesters in dezen zijn de leden van de Hezbollah, de shi’itische ~~verzetsgroep~~, ~~militie~~, ~~terreurorganisatie~~, beweging die doorgaans de lijn volgt van de islamitische republiek Iran. Wie van de luchthaven naar Beiroet rijdt, dwars door een shi’itische voorstad, ziet om de haverklap de portretten van de leiders, die de bezoeker welkom heten. De foto rechtsboven toont de eindeloze rij vlaggen die de Hezbollah heeft opgericht langs de weg van Sidon naar Tyrus, het zuidelijke deel van de belangrijke kustroute. Het moet betrekkelijk recent zijn gebeurd, want in december zag ik ze nog niet.


De Iraanse inspiratie van de Hezbollah is geen geheim. Het logo van de beweging is geïnspireerd door dat van de Revolutionaire Garde.

De vlaggen ogen feestelijk maar concurrerende facties, zoals de Amalbeweging (wel shi’itisch, niet pro-Iraans), nemen aanstoot aan dit soort agitprop en het komt wel eens tot vechtpartijen. De Hezbollah slaat dan doorgaans het hardst. Het blijft een in de eerste plaats militante organisatie, die haar wapens (die ze na de burgeroorlogen heeft behouden om het zuiden van Libanon tegen Israël te verdedigen) ook inzet om in Libanon zelf haar zin te krijgen. Of in Syrië, zoals we deze dagen zien.

Libanese propaganda

On april 16, 2013januari 7, 2026 door Jona LenderinginChristendom, Dagelijks leven, Geschiedenis, Islam, Libanon, Midden-Oosten, Politiek

Lees verder “Libanese propaganda” →

Hariri's moskee, met een kerkje ernaast — Hariri’s moskee, met een kerkje ernaast

Beiroet, de hoofdstad van Libanon, telt enkele tientallen kerken en moskeeën en één synagoge. Het zijn meestal vrij kleine gebouwen. De stad heeft geen godshuis dat de stad domineert, zoals de Dom van Keulen of de Blauwe moskee in Istanbul. In de skyline van Beiroet overheerst geen van de religies de andere.

Althans, zo was het tot voor kort. Inmiddels wordt het stadscentrum gedomineerd door de enorme moskee die de in 2005 vermoorde oud-premier Rafiq Hariri aan de Place des Martyrs heeft neergezet. De kerk ernaast wordt er letterlijk door overschaduwd, de omgeving is er als het ware door geïslamiseerd, de hegemonie wordt geclaimd door één van de confessies of politieke partijen (wat in dit land op hetzelfde neerkomt).

Terug naar Libanon

On april 10, 2013januari 7, 2026 door Jona LenderinginArcheologie, Geschiedenis, Klassieken, Libanon, Midden-Oosten, Musea, Toerisme1 reactie

Als deze blogpost online zichtbaar wordt, ben ik in Beiroet. Ik ben een bevoorrecht mens, want dit is de derde keer in een jaar dat ik zal rondwandelen in een van de meest mondaine en kosmopolitische steden in het Middellandse Zee-gebied. Ik weet dat dat heel wonderlijk klinkt, want “Libanon” en “Beiroet” zijn in het Nederlands taalgebruik synoniem met verwoesting, ruïnes en geweld, maar het land is, met uitzondering van de oorlog tussen Israël en de Hezbollah in 2006, niet onrustiger dan bijvoorbeeld Turkije. Lees hier een citaat van William Dalrymple, uit zijn mooie boek From the Holy Mountain. Als je van moderne architectuur houdt, kom naar Beiroet.

Modern Libanon

Je kunt in Libanon ook verschrikkelijk lekker eten, want hier komen de Arabische, de Ottomaanse en de Franse keukens samen. De musea zijn schitterend, het verkeer is een bron van eindeloze verbazing en de mensen, tja, ik weet dat ik een cliché gebruik, maar ze zijn werkelijk aardig.

Lees verder “Terug naar Libanon” →

Een wrange klucht

On april 1, 2013januari 7, 2026 door Jona LenderinginArcheologie, Geesteswetenschappen, Geschiedenis, Iran, Midden-Oosten, Verbijstering1 reactie

Lees verder “Een wrange klucht” →

Lang geleden, in 1931, streek een team Amerikaanse archeologen neer in Persepolis. Het is een van de mooiste vindplaatsen ter wereld en als u nog nooit in Iran bent geweest, is Persepolis beslist een reden om die kant op te gaan. De archeologen konden hun geluk dus niet op en deden wat alle archeologen doen: zoveel mogelijk opgraven. U moet hier maar eens kijken naar de foto’s uit de jaren dertig. Het accent op de opgraving betekende echter onvermijdelijk dat een deel van de vondsten nooit is gepubliceerd, domweg omdat de middelen, na zo uitgebreide opgravingen, ontbraken.

De Persepolis Fortification Tablets kwamen zo in het gedrang. Het gaat om een collectie van een kleine 25.000 fragmenten, die lijken te hebben behoord tot zo’n 18.000 teksten. Daarvan werd maar een deel uitgegeven: meest administratieve documenten, die helpen het economische leven van het antieke Perzië te begrijpen. Ook voor politieke geschiedenis zijn ze belangrijk: zo is er ergens een voucher dat een zekere Datiya gebruik kan maken van de Koninklijke Weg naar het westen, en dit bevestigt dat de commandant van de Perzische troepen in de slag bij Marathon inderdaad Datis heette, zoals Herodotos schrijft. Sprekend over Herodotos, de Persepolis Fortification Tablets bewijzen dat de Perzische namen die de Griekse auteur noemt, kloppen.

De Hezbollah

On maart 16, 2013januari 7, 2026 door Jona LenderinginIslam, Libanon, Midden-Oosten, Politiek6 reacties

Lees verder “De Hezbollah” →

Het is een bekende klacht: de Amerikanen hebben een sjabloonachtige kijk op de wereld, die zou bestaan uit een pro- en een anti-Amerikaans kamp. Ik denk dat het verwijt in zijn algemeenheid onjuist is. Voor zover ik weet doen Amerikaanse diplomaten hun best en kennen ze alle relevante nuances. De politiek en de massamedia pakken die echter niet altijd op.

In zijn boekje Hezbollah. A Short History probeert A.R. Norton de nuance terug te brengen voor de in de titel genoemde Libanese politieke beweging, sji’itische militie of islamistische terreurorganisatie. U mag doorhalen wat u niet van toepassing acht.

Na de Cederrevolutie

On februari 25, 2013januari 7, 2026 door Jona LenderinginGeschiedenis, Libanon, Midden-Oosten, Politiek, Syrië3 reacties

Lees verder “Na de Cederrevolutie” →

De Libanese Burgeroorlogen (1975-1990) kenden vooral verliezers. De maronieten bijvoorbeeld, die hun dominantie over het land ten einde zagen komen. De Palestijnse vluchtelingen die, onbeschermd door de PLO en in de steek gelaten door de internationale gemeenschap, het zwaarst werden getroffen. De Libanese bevolking, die zich ondanks alles wonderbaarlijk weerbaar hield. Aan het einde was iedereen oorlogsmoe en kreeg de Syrische president, de oude Hafez al-Assad, het land van de oude president Bush min of meer cadeau, in ruil voor Syrische steun bij de bevrijding van Koeweit.

De wederopbouw is daarna snel gegaan. Toen de Britse schrijver William Dalrymple in 1996 Beiroet bezocht, verwachtte hij een ruïnestad maar was hij verbaasd over de moderne architectuur en de alomtegenwoordige modewinkels. Hij verwachtte armageddon maar vond Armani (meer). De investeerders waren landen als Saoedi-Arabië en de Golfstaten, de man die het geld loskreeg was de Libanees-Saoedische miljardair Rafiq Hariri, de organisatie die de herbouw organiseerde heette Solidere, en als ik u zeg dat Hariri 10% van de aandelen daarvan bezat én premier van Libanon was, dan zult u begrijpen dat het geen heilige was.

De Libanese burgeroorlogen (13)

On januari 9, 2013januari 7, 2026 door Jona LenderinginGeschiedenis, Libanon, Midden-Oosten, Politiek5 reacties

Lees verder “De Libanese burgeroorlogen (13)” →

[Dit is het laatste deel van een serie van dertien artikelen. In het vorige artikel beschreef ik hoe de Taif-akkoorden werden gesloten en Syrië de feitelijke macht kreeg. Het eerste deel eerste is hier.]

Syrië was nu in feite de baas. Het erkende weliswaar Libanons soevereiniteit, maar het land zou niet meer mogen denken aan een onafhankelijk vredesverdrag met Israël, zoals president Bashir Gemayel nog had geprobeerd.

De Syriërs ontwapenden alle milities behalve Hezbollah, dat deze uitzondering had te danken aan het feit dat ze Libanon beschermde tegen Israël en het Zuid-Libanese Leger. Het Libanese leger raakte in de volgende jaren steeds beter georganiseerd en beheerste steeds grotere delen van het land, zodat Syrië een deel van zijn troepen kon terugtrekken uit wat nu een vazalstaat was. Een belangrijke politicus was de in Libanon geboren Saoedische miljardair Rafiq Hariri, die in 1993 premier werd en de middelen wist te organiseren om Beiroet weer tot een levende stad te maken.

De Libanese burgeroorlogen (11)

On januari 7, 2013januari 7, 2026 door Jona LenderinginGeschiedenis, Libanon, Midden-Oosten, Politiek

Lees verder “De Libanese burgeroorlogen (11)” →

Het Holiday Inn-hotel toont nog altijd de sporen van de gevechten uit de jaren tachtig. — Het Holiday Inn-hotel toont nog altijd de sporen van de gevechten uit de jaren zeventig.

[Dit is het elfde deel van een serie van dertien artikelen. In het vorige artikel beschreef ik hoe een internationale vredesmacht partij werd in het conflict en werd weggebombardeerd. Het eerste deel is hier.]

De strijd was nu heel complex. Een deel was business as usual. Om te beginnen ging in midden-Libanon de oorlog tussen de maronitische milities en de druzen verder. In het zuiden schoot Hezbollah, dat met Iraans geld een civiele infrastructuur opbouwde in de sji’itische gebieden, op het Zuid-Libanese leger en Israël, die weer terugschoten. Tegelijk probeerde de PLO de vluchtelingenkampen weer in handen te krijgen, maar daar werd ze aangevallen door de sji’itische Amal-militie, die weliswaar op zich niet tegen een Palestijnse staat was, maar vreesde dat de terugkeer van de PLO een Israëlische invasie zou uitlokken.

De Libanese burgeroorlogen (10)

On januari 6, 2013januari 7, 2026 door Jona LenderinginGeschiedenis, Israël, Libanon, Midden-Oosten, Politiek

Lees verder “De Libanese burgeroorlogen (10)” →

[Dit is het tiende deel van een serie van dertien artikelen. In het vorige artikel beschreef ik hoe de Libanezen, in de nasleep van de Israëlische invasie, vergeefs zochten naar uitwegen. Het eerste deel uit deze reeks is hier.]

Op dat moment was in het zuiden de volgende fase van de burgeroorlogen al aangebroken. Doordat Israël zich in juli 1983 naar Sidon had teruggetrokken, was er niemand die de Falange of de Lebanese Forces kon tegenhouden, de door de Israëli’s aangewezen bezettingsmachten in het gebied van de druzen. Dezen vochten terug, gefrustreerde maronieten sloegen aan het moorden (onder andere in Kfar Mitta), en de druzen daalden af naar de kust om de Israëlische posities tegenover de Amerikanen over te nemen.

De Libanese burgeroorlogen (8)

On januari 6, 2013januari 7, 2026 door Jona LenderinginGeschiedenis, Israël, Libanon, Midden-Oosten, Politiek