Tag: tempel

tempel

De Tempelreiniging

On door Jona LenderinginBijbel, Geschiedenis, Jodendom, Romeinse Keizerrijk9 reacties
Tijdvak: 25 na Chr. - 50 na Chr.
0025-0050 na Chr.
Tyrische sjekel (Nationaal Museum, Beiroet)

Zoals u wellicht weet, heeft Jezus van Nazaret op zeker moment de geldwisselaars weggeranseld van het terrein rond de tempel in Jeruzalem. De gebeurtenis staat bekend als de Tempelreiniging. Hier is het verhaal volgens Marcus.

Jezus ging de tempel binnen en begon iedereen die daar iets kocht of verkocht weg te jagen; hij gooide de tafels van de geldwisselaars en de stoelen van de duivenverkopers omver, en hij liet niet toe dat iemand voorwerpen over het tempelplein droeg. Hij hield de omstanders voor: “Staat er niet geschreven: ‘Mijn huis moet voor alle volken een huis van gebed zijn’? Maar jullie hebben er een rovershol van gemaakt!”

Toen de hogepriesters en de schriftgeleerden hoorden wat er gebeurd was, zochten ze naar een mogelijkheid om hem uit de weg te ruimen.noot Marcus 11.15-18; NBV21.

Matteüs en Lukas vertellen ruwweg hetzelfde, de evangelist Johannes biedt andere informatie:

Lees verder “De Tempelreiniging” →

Jezus in de Tempel

On door Jona LenderinginRomeinse Keizerrijk4 reacties
Tijdvak: 0 na Chr. - 25 na Chr.
0000-0025 na Chr.
Schriftgeleerden in debat met een jonge Jezus (Acheologisch museum, Córdoba)

Een nieuwe zondag, een nieuw blogje over het Nieuwe Testament, en vandaag gaat het over een bekend verhaal. Hier is het.noot Lukas 2.41-51; NBV21.

Jezus’ ouders gingen jaarlijks voor het pesachfeest naar Jeruzalem. Toen hij twaalf jaar was, maakten ze weer hun gebruikelijke pelgrimstocht. Na afloop van het feest vertrokken ze naar huis, maar Jezus bleef in Jeruzalem achter zonder dat zijn ouders het wisten.

Dat vinden wij wat raar, want ouders hebben meestal een zesde zintuig waarmee ze precies weten waar Junior zich bevindt. De evangelist Lukas anticipeert op vragen door het uit te leggen:

Lees verder “Jezus in de Tempel” →

Hoe reconstrueer je een tempel?

On door Jona LenderinginArcheologie, Methodologie en theorie5 reacties
Hoe reconstrueert een archeoloog een tempel?

De bovenstaande tekening is niet gesigneerd, maar hij moet zijn gemaakt door Sempé. Het kan niet anders. Of het moet iemand zijn geweest die zich door de grote Franse cartoonist heeft laten inspireren. Hoe dat ook zij, het lijkt een grap ten koste van de archeologie: zo’n opgraver vindt iets kleins en verzint er van alles bij. Maar gek genoeg is het geen grap. De tekening toont vrij adequaat hoe archeologen iets reconstrueren.

De verhoudingen van een tempel

De dame linksonder ziet alleen een zuiltrommel. Het aardige is nu dat als je de cannelures (de verticale groeven langs de schacht) telt, je weet of je te maken hebt met een pilaar uit de dorische of ionische bouworde. Een dorische zuil heeft er twintig, en die zijn scherp, een ionische zuil heeft er vierentwintig en die zijn wat minder scherp. Bovendien is een dorische zuil zeven keer zo hoog als de diameter aan de basis, terwijl een ionische zuil acht keer zo hoog is. Archeologen hebben feitelijk slechts een fragment van de basis nodig om de diameter, de hoogte en de bouworde vast te stellen. (Voor andere bouwordes gelden andere verhoudingen, die ik even buiten beschouwing laat.)

Lees verder “Hoe reconstrueer je een tempel?” →

Zeus en 2x Hera in Paestum

On door Jona LenderinginArcheologie, Geschiedenis, Klassieken, Oud Italië, Oude Griekenland4 reacties
Tijdvak: 575 v.Chr. - 450 v.Chr.
0575-0550 v.Chr.0550-0525 v.Chr.0525-0500 v.Chr.0500-0475 v.Chr.0475-0450 v.Chr.
Tempel Hera II in Paestum; helemaal rechts Hera I.

Wie Paestum bezoekt, de stad waaraan het Rijksmuseum van Oudheden vanaf 25 april een expositie wijdt, zal vooral getroffen zijn door de tempels. Ze zijn erg goed bewaard. Voor generaties West-Europese reizigers waren dit de enige tempels die ze kenden in Griekse stijl. Dat wil zeggen dat de gebouwen van alle zijden toegankelijk waren. De andere tempels van de Provence en Italië waren van het Romeinse type: ze stonden op een podium en je kon ze van maar één kant betreden. Voor de Europeanen die de “Grand Tour” maakten, was Paestum zo ongeveer het verste punt dat ze bereikten.

In het zuiden van Paestum staan twee tempels naast elkaar. Er zijn geen inscripties die precies duidelijk maken wie er werden vereerd, maar de wijgeschenken in de omgeving suggereren dat het terrein was gewijd aan de godin Hera, de echtgenote van de oppergod Zeus. Archeologen noemen de twee heiligdommen weleens Hera I en Hera II, waarbij de naam van de godin verwijst naar het terrein waarop ze staan en niet naar de godin die er werd vereerd.

Lees verder “Zeus en 2x Hera in Paestum” →

Herodes’ adelaar

On door Jona LenderinginGeschiedenis, Israël, Jodendom, Turkije9 reacties
Tijdvak: 25 v.Chr. - 0 v.Chr.
0025-0000 v.Chr.
Adelaar in de synagoge van Sardes

Met het schrijven van mijn boek Israël hersteld ben ik nu aangekomen bij de regering van koning Herodes. Het is een tijd waarover vrij veel bekend is, merendeels door de uitgebreide geschiedenis van Flavius Josephus. Het gekke is dat je er desondanks vaak niets van begrijpt.

In 5 of 4 v.Chr., toen Herodes al op zijn sterfbed lag, bestormde een boze menigte de tempel in Jeruzalem en haalde daar een gouden adelaar weg die daar was aangebracht boven een belangrijke poort. Twee schriftgeleerden, Judas en Matthias, werden verantwoordelijk gehouden en levend verbrand. Wie het wil nalezen, kan terecht bij Flavius Josephus, Joodse oudheden 17.149-167.

Lees verder “Herodes’ adelaar” →