Gandara-kunst

Athena (Museum Lahore)
Athena (Museum Lahore)

Dat dit beeldje de Griekse oorlogsgodin Athena voorstelt, zal niet de meest verrassende mededeling zijn die ik kan doen, maar de vindplaats is wel verrassend: in de Punjab, in het noorden van Pakistan. Het beeldje is nu te zien in het museum van Lahore, dat u misschien kent omdat het wordt genoemd op de eerste bladzijde van Rudyard Kiplings roman Kim: “the old Ajaib-Gher – the Wonder House, as the natives call the Lahore Museum”. (Ook het kanon waarop Kim “in defiance of municipal orders” zit, bestaat echt.)

Anders dan men wel eens leest, heeft de Griekse aanwezigheid in de Punjab niet rechtstreeks te maken met de veldtocht van Alexander de Grote (326 v.Chr.). Die kwam, zag, overwon en vertrok. Toen hij drie jaar na zijn overwinning aan de rivier de Jhelum overleed, was de Indusvallei in feite ontruimd en het meest blijvende resultaat was dat een jonge Indische krijger, Chandragupta, had gezien hoe je een leger organiseerde. Hij volgde het voorbeeld van Alexander en stichtte het Maurya-rijk, dat onder zijn kleinzoon Ashoka heel India omvatte. Hier bloeide het boeddhisme.

Lees verder “Gandara-kunst”

Geschiedvervalsing in Lahore

lahore

Te voorbereiding van mijn boek over Alexander de Grote bezocht ik in 2004 Pakistan. Ik schreef al eens over die fantastische reis.

Fantastisch was ook de landkaart van Alexanders veldtocht door de Punjab, die hierboven is te zien. De pijltjes geven de expeditie aan: linksboven ligt Herat in Afghanistan, dan naar het zuiden naar Kandahar, vervolgens richting Kabul en dan, na een expeditie in wat nu Oezbekistan heet, naar het oosten. De inzet op het landkaartje toont de Swatvallei, vervolgens is er het bezoek aan de hoofdstad Taxila, het oversteken van de rivier Jhelum bij Nikaia (“overwinningsstad”), de expeditie naar het zuidoosten, de terugkeer naar Nikaia en vervolgens de tocht stroomafwaarts naar het zuiden.

Lees verder “Geschiedvervalsing in Lahore”

Uch

Graf van Jalal ad-Din van Buchara

In 2004, toen ik werkte aan mijn boek over Alexander de Grote, bezocht ik ook de Pakistaanse stad Uch, in het zuiden van de Punjab, waar enkele van ’s werelds grootste rivieren samenkomen. Door het geweld van de zich verleggende waterlopen is er van de door Alexander gebouwde stad weinig meer over, maar een plaats met de naam “Uch” is voor mij even onweerstaanbaar als een eiland dat Krk heet of een vulkaan genaamd Snæfellsjökull. We móesten er dus heen, en ontdekten dat er in Uch enkele mooie middeleeuwse mausolea staan, die de omweg ook de moeite waard zouden hebben gemaakt als we geen voorliefde voor wonderlijke plaatsnamen hadden gehad.

We lieten ons, met de kinderen en andere geïnteresseerden die in Pakistan altijd achter een westerse toerist aanlopen, rondleiden langs de graven van heiligen. De namen zeiden ons, eerlijk gezegd, maar heel weinig. Wie was de Bibi Jalwindi, wiens prachtige graf zo zwaar beschadigd is? Dat Jalal ad-Din van Buchara een islamitische mysticus was geweest, namen we ter kennisgeving aan. De voetafdruk van imam Ali die ons werd getoond, wisten we gelukkig wel in de grotere traditie te plaatsen, zodat we onze vriendelijke gids konden laten merken dat we dit keer wel wisten waarover hij het had.

Lees verder “Uch”