Een nieuwe aflevering in de onregelmatig verschijnende reeks faits divers, met deze keer werkelijk van alles wat. Daarom heet het ook “faits divers” natuurlijk.
Babylonische kronieken
Afgelopen dinsdag belde de post aan met een pakje. “Leg maar op de trap”, zei ik over de intercom, want ik verwachtte niks. Wat later ontdekte ik dat de baksteenzware zending wel degelijk voor mij was: het was Babylonian Chronographic Texts from the Hellenistic Period van Bert van der Spek e.a. Vaste lezers van deze blog kennen Van der Spek als de auteur van het handboek dat ik een tijdje geleden in 170 stukjes heb besproken.
Dit boek is echter een ander paar mouwen. Het gaat om de (her)uitgave van tweeëntwintig Babylonische kronieken uit de vierde tot en met late tweede eeuw v.Chr., plus de daarmee verwante Astronomische Dagboeken, koningslijsten en een bouwcilinder. Met ruim 1100 pagina’s ziet het er angstaanjagend uit, temeer daar niet iedereen vertrouwd is met spijkerschriftteksten, maar geen paniek: er is een sectie “Reading Akkadian”, waarin alle rare tekens worden uitgelegd. Kort en goed, wie zich bezighoudt met het hellenisme, kan niet om dit boek heen.
Alweer een petitie
Er gebeuren, zoals u hierboven las, dus best weleens leuke dingen in mijn vakgebied, dat zich vooral schandalig slecht uitlegt. Daarom begrijpt niemand het en daarom is het een makkelijk doelwit voor bezuinigingen. Er is dus weer eens een petitie, de vorige was immers alweer in april en de voorvorige in maart, en het kan natuurlijk niet zo zijn dat er een maand voorbij gaat zonder dat een oudheidkundige instelling wordt bedreigd. Mijn rubriek Faits Divers zou incompleet zijn zonder petitie. Het gaat dit keer om het behoud van klassieke talen in Genève.
Karthago
Schreef ik dat dit mooie vak zich slecht uitlegt? Het helpt natuurlijk niet als je in het nieuws komt met het “verrassende” inzicht dat de bevolking van Karthago niet zo heel veel genetische links had met het Fenicische moederland. Wie ook maar één blik heeft geworpen op wat er zoal in musea is te zien, kent de kosmopolitische cultuur, en wie weleens heeft gehoord van de Jeune Homme de Byrsa, zal zéker niet verrast zijn.
Kortom: doorlopen mensen, niks aan de hand, het is maar zelftrivialisering, het is maar oudheidkunde.
Soedan
Niemand zal dus ook een vinger uitsteken nu een oudheidkundig museum is geplunderd. Het is maar oudheidkunde.
Pompeii
In Pompeii doen de archeologen dappere pogingen het moment van totale irrelevantie te bereiken, maar dit bericht over de polybolos overtreft elk redelijk pessimisme. U denkt: maak je toch niet druk, maar ik maak me wel druk, want een vakgebied dat vooral met onzin in het nieuws komt, en waar onzinnige claims terechtkomen in wetenschappelijke tijdschriften, verliest publiek en academisch draagvlak. De archeologie is een reus op lemen voeten; universiteiten en musea doen niets om het vak te zuiveren; want ook academici en museummensen denken dat het maar oudheidkunde is.
Romeins België
Ik rond deze Faits Divers af met wat reclame. In de eerste plaats: Historizon organiseert van 3 tot en met 7 juni een reis naar België met mij als gids. De regio is voor veel Nederlanders vrijwel onbekend, dus dit is uw kans om uw kennis op peil te brengen. Ik laat u graag de musea zien in Brussel, Velzeke, Ath, Aubechies, Bavay, Namen, Andenne, Amay, Luik en Tongeren. Inschrijven voor deze reis kan hier.
En tot slot
Mijn boek over de geschiedenis van Libanon ligt momenteel bij de drukker. Het verschijnt rond 12 juni en u kunt het hier alvast bestellen. Woont u in de Randstad, dan is het misschien leuk te komen naar de boekpresentatie in Leiden, in het Rijksmuseum van Oudheden, met Roel Meijer (Radbouduniversiteit) en Carolien Roelants als sprekers. Aanmelden kan daar.
Ik wil graag tekenen, maar kom na doorklikken en scrollen bij een formulier dat ik online niet kan invullen. Dat schiet niet op.
Help! Ik begrijp niet waarom dat artikel over de muur in Pompeii zo’n dieptepunt is. En daarmee wordt wellicht het drama geïllustreerd: ik geloof dat ik meer dan de doorsnee lezer van kranten thuis ben in de oudheid en ik herken het probleem niet.
Ik ook niet. En dat van Carthago ook niet. De doorsnee krantenlezer zal minder goed op de hoogte zijn van de achtergrond van de Carthagers dan de lezers van deze blog en dan kan dat dus wel degelijk nieuws zijn.
Die foto toont gewone gaten zoals ateenhouwera in een groeve achterlaten.
De verwoesting van het museum van Sudan is meer dan verschrikkelijk. De enorme culturele invloed van zwart Afrika op het Oude Egypte is niet meer te zien. De Midden Oosten beschavingen en via hen West Europa missen vanaf nu hun voetstuk, omdat alles begon in Afrika, hetgeen in Khartum te zien was.
Het is echt om te huilen; het onbegrip om dit verlies is m.i. de reden dat de huidige burgemeester van Amsterdam gewelddadige provocaties van schreeuwlelijken voor ‘demonstraties’ houdt.
De eerste, die het woord Sudan in de mond nam, is de oud burgemeester van Amsterdam Job Cohen, onlangs op tv.
In 2019 had ik het geluk om Soedan te kunnen bezoeken, o.m. musea waaronder in Karthoem, net voordat de middenklasse al-Bashir verdreef. Daarna namen de militairen het over.
De twee groepen die het buitensporige geweld op hun geweten hebben worden aan de praat gehouden door buitenlanden. Vooral de zg. RSF hebben verwoestingen in (het grote museum van) Karthoem aangericht al tijden terug.
De ramp in Soedan is hemeltergend (als Gaza, als Oekraine, als… etc). In de NRC zijn enkele goede artikelen over Soedan verschenen. Te weinig en bovendien: geen TV.
Van het heden toch even naar de oudheid. Om te zeggen dat alles in Afrika begon, lijkt me overdreven. De beschaving in Egypte is ontwikkeld door Noord-Afrikaanse bevolkingsgroepen en in het Midden-Oosten door groepen aldaar; al snel waren er uitwisselingen.
Enorme invloed van zwart Afrika op Egypte is er m.i. niet geweest. Natuurlijk was er handel. Maar de zwarte Nubiers, om de groepen bezuiden Egypte zo samen te vatten, zijn meer door Egypte beinvloed dan andersom.
Voor het afrikaans karakter van de oud egyptische cultuur, zie o.a. de lezing van prof. Chr. Ehret op you tube met als titel: ‘The Africanity of Ancient Egypt’:
https://www.youtube.com/live/S_DD4nmyoss?si=hLiwwrdEZdkNLhlu
De bewering dat alles in Afrika begon lijkt niet overdreven.
Dit is een slagveld, veel meer politiek dan wetenschap.
Ik zou zeggen: wetenschappelijke argumenten, die er zijn, worden overschreeuwd.
https://advalvas.vu.nl/campus-cultuur/afrocentristen-overschreeuwen-tegengeluiden/
Onthutsend is vooral dat het Rijksmuseum van Oudheden, toen de onvermijdelijke politisering ook daar toesloeg, er volledig door leek te zijn overvallen.
https://nos.nl/artikel/2477897-egypte-bestraft-leids-museum-om-afrocentrische-tentoonstelling
Afrocentrisme vind ik als Afrikavolger voldoende interessant voor nog een late reactie.
Omschreven als: de (pre-) historie proberen te bekijken “vanuit de Afrikaanse bewoners” lijkt mij dat op zich prima, omdat het kan leiden tot meer en meer evenwichtige belangstelling voor die uiterst interessante en niet algemeen bekende Afrikaanse geschiedenis en daarbij weg met woorden als “primitief”!
Maar het is inderdaad politiek gekleurd en heeft geleid tot overdreven claims gebaseerd op schaarse en soms moeilijk te interpreteren data. Die leiden tot veel discussies die m.i. ook Wikipedia hebben bereikt en voor een belangstellende als ik niet gemakkelijk op waarde te schatten zijn (bv. claims uit de linguistische hoek). Nu Egypte en Soedan.
Wat zijn feiten tav. prehistorisch Egypte, wat niet? Voor zover mij bekend waren bijvoorbeeld veelteelt en landbouw in Egypte uit de Levant afkomstig, maar landbouw is ook onafhankelijk daarvan in sub-Sahara Afrika ontwikkeld (evenals pottenbakken en later ijzer smelten).
Het is evident dat er in de periode 6000-3000 vC een wisselwerking was van bewoners in de Nijlvallei en de Fajoem met vele omringende streken die toen natter waren en bevolkt door verschillende groepen. Wat Egypte betreft willen afrocentristen wijzen op de invloed van die omringende groepen op het zich ontwikkelende Egypte.
De Egyptische cultuur als “Afrikaans project”, iets waar de door Merit genoemde linguist Christopher Ehret de nadruk op legde. Je zou Egypte als een veel meer Afrikaans project kunnen zien dan, ik noem maar wat, Carthago (en wellicht is dat goed voor een “Afrikaans bewustzijn” ?).
Maar bij een nadruk op “zwart Afrika” zouden Afro-Amerikaanse en Afrikaanse afrocentristen kunnen bedenken dat de nu gebruikelijke tegenstelling Noord-Afrika versus sub-Sahara toen niet bestond, evenmin als een tegenstelling tussen “zwart” en “minder zwart” Afrika.
Vanzelfsprekend zijn deze overwegingen onbetekenend vergeleken met de rampspoed in Soedan, waar Soedanezen van welke groep dan ook slachtoffer van zijn.
Beschavingen zijn geen ‘projecten’.
Er is een ‘zeer heftig’ conflict aan de gang in Soedan met aantijgingen van genocide en misschien wel tegen de helft van de bevolking (vele miljoenen mensen) ontheemd en naar conservatief geschat nu zeker 150.000 gedode non-combatanten en er zijn de nodige internationale spelers.
Maar dat interesseert niemand, er is maar één conflict in de wereld dat er toe doet.
De RMO-link voor de boekpresentatie lijkt nergens naar toe te gaan.
En dat ene conflict is natuurlijk Gaza en dat is meer op tv. So simpel is het. Net als de Vietnam oorlog. Dat was de eerste oorlog die op tv te zien was en leidde tot -terechte- protesten tegen de VS. Het leidde er ook toe dat alles wat zich progressief en links noemt, zich tegen de VS keerde en omdat Israël een bondgenoot van de VS is, dus ook tegen Israël. En dus zijn er nu -terechte- protesten tegen Israël en worden andere oorlogen, etnische zuiveringen e.d. genegeerd.
Dat is, binnen de ruimte van de reacties op een blog die eigenlijk helemaal niet over politiek gaat, wat ik ervan wil zeggen.
PS: die link naar de boekpresentatie werkte voor mij prima.
De link werkte bij mij nu ook, net.