Tag: Benedictus XVI

Benedictus XVI

1700 jaar Nikaia (1): iets nieuws?

On door Jona LenderinginChristendom, Geschiedenis, Romeinse Keizerrijk11 reacties
Tijdvak: 300 na Chr. - 350 na Chr.
0300-0325 na Chr.0325-0350 na Chr.
Een achttiende-eeuwse weergave van het Concilie van Nikaia (325).

Aanstaande dinsdag is het 1700 jaar geleden dat in Nikaia, het huidige İznik in Turkije, een enorme vergadering begon van christelijke leiders: het Concilie van Nikaia. (Ook wel aangeduid als Nicea, maar ik wil niet invisibiliseren.) Onder toezicht van keizer Constantijn de Grote stelden de bisschoppen een formule vast waarmee ze de relatie tussen God de Vader en God de Zoon konden beschrijven; verder namen ze besluiten over de berekening van de paasdatum, de organisatie van de kerk en de levenswijze van de geestelijken.

Uit de baaierd aan christelijke vormen ontstond één christendom, dat nog steeds bestaat. De beslissingen zijn na al die eeuwen zó vanzelfsprekend, dat we niet langer herkennen hoe revolutionair ze ooit waren.

Lees verder “1700 jaar Nikaia (1): iets nieuws?” →

Misverstand: De menora

On door Jona LenderinginByzantijnse Rijk, Factcheck, Geschiedenis, Jodendom, Post-Romeins, Romeinse Keizerrijk, Vaticaanstad43 reacties
Tijdvak: 50 na Chr. - 75 na Chr.
0050-0075 na Chr.
De Menora, zoals afgebeeld op de Ereboog van Titus op de Velia in Rome (Museum für Abgüsse Klassischer Bildwerke, München)

Misverstand: De menora is in het Vaticaan

De Visigoten plunderden in 410 de stad Rome en in 455 deden de Vandalen het nog eens over. Ze namen veel kunstvoorwerpen mee, waaronder de tempelschat die Titus in 70 uit Jeruzalem had meegenomen. De moslimlegers die in 711 Toledo innamen, troffen daar de tafel met de toonbroden aan die de Visigoten hadden meegenomen uit Rome. De Vandalen namen de menora, de beroemde zevenarmige kandelaar mee naar Karthago. Toen de Byzantijnse generaal Belisarius die stad in 534 veroverde, nam hij het eeuwenoude voorwerp mee naar Constantinopel.

De menora staat dus niet in een van de kelders onder het Vaticaan, zoals men in Italië al een jaar of vijftien lijkt te denken. Het gerucht kreeg vleugels toen paus Benedictus XVI in mei 2009 Israël bezocht, en twee ultraorthodoxe joden eisten dat hij zou worden gearresteerd en vastgehouden tot de menora werd teruggegeven. De rechter wees het verzoek onmiddellijk af – helaas onder verwijzing naar de immuniteit die de paus als staatshoofd genoot, en niet met een beroep op het gezonde verstand.

Lees verder “Misverstand: De menora” →

Vijf constateringen over religie

On door Jona LenderinginCentraal-Eurazië, Christendom, Geschiedenis, Islam, Libanon, Midden-Oosten, Verenigde Staten11 reacties
Tijdvak: 2000 na Chr. - 2025 na Chr.
2000-2025 na Chr.
safed_yosef_caro5
De hogepriesterlijke zegen (Safed, Yosef Caro-synagoge)

Kent u die mop van die columnist die voor het laatst werd gesignaleerd in het Oezbeeks-Afghaanse grensgebied? Daar zit u nu middenin. Terwijl dit stukje geautomatiseerd online gaat, ben ik op weg naar Termez en als alles naar wens gaat, bezoek ik daar Kara Tepe, de ruïne van een boeddhistisch klooster in Griekse-stijl op de grens van de twee Centraal-Aziatische landen. En dat is waar u mij voor het laatst signaleert, want dit is mijn laatste column.

Niet omdat ik naar het Verre Oosten verdwijn, maar omdat ik redacteur ben geworden van een oudheidkundig publiekstijdschrift dat binnenkort voor het eerst verschijnt. Ik wil daar de komende maanden voldoende tijd voor hebben. En dat betekent dat ik na ruim twee jaar deze column beëindig met vijf constateringen.

Lees verder “Vijf constateringen over religie” →

Paus

On door Jona LenderinginBijbel, Christendom5 reacties

Jaren geleden had Frits Abrahams een vraaggesprek met kardinaal Simonis. Hoewel Abrahams’ interviews altijd steengoed waren, herinner ik me in dit geval weinig van de eigenlijke conversatie en des meer van het slot, waarin de geïnterviewde constateerde dat het gesprek weer eens was gegaan over abortus en homoseksualiteit en niet over de zaken waar het zijns inziens om draaide: de liefde van God en sociale rechtvaardigheid. Dat lag waarschijnlijk ook aan Simonis zelf. De journalist zat daar om hem z’n verhaal te laten doen en als de kardinaal dat niet over het voetlicht kreeg, had hij het vermoedelijk slecht voorbereid.

Ondertussen had Simonis wel een punt. Als er één boodschap is die van de oudste tot de jongste delen van de Bijbel terugkeert, van de donderprofetieën in Amos tot de voorschriften in 1 Korinthiërs, is het de oproep tot sociale gerechtigheid. Abortus wordt bij mijn weten nergens genoemd, homoseksualiteit een paar maal. Seksualiteit is een ondergeschikt thema; sociale gerechtigheid is waar het allemaal om gaat.

Lees verder “Paus” →

Een onzalig idee

On door Jona LenderinginChristendom, Geschiedenis, Politiek
Tijdvak: 1975 na Chr. - 2025 na Chr.
1975-2000 na Chr.2000-2025 na Chr.
Shirt voor de zaligverklaring van Johannes Paulus II

Een katholieke heilige is, simpel gezegd, iemand van wie we zeker weten dat die in de hemel is en die daarom navolging verdient. Nu kunnen we menselijkerwijs niet weten wie er in de hemel is, en daarom laat het Vaticaan niets aan het toeval over. Het is net een rechtszaak, zij het nog formeler en met nog striktere regels voor de bewijsvoering. Claims dat er wonderen op voorspraak van de heilige zijn gebeurd, worden serieus getoetst, want niemand wil dat een zieke een lichte verbetering in zijn gezondheid aangrijpt om zijn medicijnen te laten staan en alsnog doodziek wordt.

Gedevalueerde heiligheid

Bij het proces worden zowel de voor- als tegenstanders van de heiligverklaring gehoord, er zijn regels om te verhinderen dat besluiten ‘in the heat of the moment’ worden genomen, en tot voor kort was er zelfs een geestelijke, de advocatus diaboli, wiens taak het was argumenten aan te voeren tegen de heiligverklaring, en de argumenten vóór de heiligverklaring zo’n ‘spin’ te geven dat zelfs de duivel er blij mee kon zijn.

Lees verder “Een onzalig idee” →