Tag: hadith

hadith

Tolkien, Hulspas en Holman

On door Jona LenderinginBijbel, Christendom, Islam, Literatuur17 reacties
Giotto, Tempelreiniging

Voor mijn eindexamen las ik The Lord of the Rings van Tolkien. En nog een bulk andere boeken, maar daar heb ik het nu niet over. Een leuke herinnering is dat mijn docent en ik na afloop van het examengesprek nog even koffie dronken en spraken over, jawel, literatuur. In het Nederlands en niet in mijn moeizame Engels, maar het was een gelijkwaardig gesprek waarin mijn leraar serieus informeerde naar mijn literaire oordeel.

Ik herinner me niet wat ik toen heb gezegd over Tolkien, maar weet wel dat mijn docent uitlegde dat de Germaanse achtergrond van de verhalen hem weinig deed, en dat we zoekend concludeerden dat een liefde voor Tolkien eigenlijk een heel subjectieve zaak was. Je deelt zijn “Germaanse gevoel” of niet. Ik ben dat gevoel kwijtgeraakt, maar ik vond het leuk dat ik later in Oxford in café The Eagle and Child bleek te zitten aan de tafel waar Tolkien elke week was neergestreken met C.S. Lewis en enkele andere literatoren. Ik kan begrijpen waarom er mensen zijn die een soort Tolkien-religie hebben, zoals de media vorige week berichtten.

Lees verder “Tolkien, Hulspas en Holman” →

Groene vogels (bis)

On door Jona LenderinginIslam, Middeleeuwen, Religie
Tijdvak: 1050 na Chr. - 1100 na Chr.
1050-1075 na Chr.1075-1100 na Chr.

Ik kreeg van verschillende kanten de reacties waarom ik vroeg in mijn eerdere blogstukje over islamitische martelaren en groene vogels. In de eerste plaats daarvoor mijn hartelijke dank.

Het komt erop neer dat in de islamitische opvattingen mensen die overlijden, zullen moeten wachten op de Dag des Oordeels. Ze worden eerst ondervraagd door twee engelen, Munkir en Nakir, en zullen, afhankelijk van de antwoorden, een aangename of minder aangename tijd moeten verblijven in een soort limbo, barzach. Martelaren worden echter alvast toegelaten tot het Paradijs, zij het in de krop of het hart van groene vogels, die daar wonen bij Gods troon. Via hen zullen de martelaren al van de paradijselijke vruchten eten en uit de paradijselijke rivieren drinken.

Lees verder “Groene vogels (bis)” →

Groene vogel

On door Jona LenderinginIslam2 reacties

Wie helpt?

Een cursist vroeg me gisteren, toen ik een bijeenkomst verzorgde in de Liviuscursus over de geschiedenis van het Midden-Oosten, of ik een islamitisch verhaal kende over een groene vogel die verschijnt aan aanstaande martelaren. Het deed me ergens aan denken, maar ik kon niet meteen thuisbrengen aan wat.

Ik vroeg goede raad bij een Iraanse vriendin die is getrouwd met een soort van hojatoleslam. In de snelligheid kon het echtpaar een overlevering (een hadith) herinneren waarin de profeet Mohammed of een van de eerste imams de vraag kreeg voorgelegd of de ziel na de dood verandert in een groene vogel en zo ten hemel opstijgt. De heilige man sprak dat tegen.

Lees verder “Groene vogel” →

Kwakgeschiedenis: Tom Holland

On door Jona LenderinginByzantijnse Rijk, Geschiedenis, Methodologie en theorie, Pseudowetenschap, Vroege Islam, Wetenschapscommunicatie20 reacties
Tijdvak: 450 na Chr. - 700 na Chr.
0450-0475 na Chr.0475-0500 na Chr.0500-0525 na Chr.0525-0550 na Chr.0550-0575 na Chr.0575-0600 na Chr.0600-0625 na Chr.0625-0650 na Chr.0650-0675 na Chr.0675-0700 na Chr.

Michiel Leezenberg maakt vanavond in het NRC Handelsblad korte metten met het boek Het vierde beest van Tom Holland. Terecht. Een sappig verhaal is immers nog geen waar verhaal, en zeker over een politiek beladen onderwerp als de islam moet je genuanceerd zijn.

Eén van de problemen bij de beschrijving van de vroege islam is hoe je de eerste twee generaties reconstrueert aan de hand van de veelal veel later geschreven bronnen (de hadith). Zoiets is beslist niet onmogelijk; een biografie van koningin Cleopatra lukt eveneens, hoewel de meeste bronnen ruim een eeuw eeuw na haar dood zijn geschreven. Holland waagt zich echter niet aan die moeilijke analyse en in zijn boek speelt de profeet Mohammed daarom geen grote rol. Dat is gemakzuchtig. Als een klus te moeilijk voor je is, moet je er gewoon niet aan beginnen.

Lees verder “Kwakgeschiedenis: Tom Holland” →

Het ontstaan van de islam (1)

On door Jona LenderinginChristendom, Geschiedenis, Midden-Oosten, Saoedi-Arabië, Vroege Islam1 reactie
Tijdvak: 600 na Chr. - 650 na Chr.
0600-0625 na Chr.0625-0650 na Chr.

 

Arabische ruiter (Louvre, Parijs)

Wanneer kwam er een einde aan de Oudheid? Wat vormt het begin van de Middeleeuwen? Het is moeilijk alle aspecten te benoemen, maar je zou in elk geval het verdwijnen van het keizerlijk bestuur uit West-Europa kunnen noemen: geen Romeinse staat, geen Romeinse belastingen, geen Romeinse legers. In het oosten was de overgang echter minder abrupt. Het Byzantijnse Rijk ging door met het heffen van belastingen, kon zijn legers onderhouden en overleefde. De grote oorlog tegen de Sassanidische Perzen werd gewonnen, al leidde die tot zo’n enorme verzwakking dat meteen daarna Syrië, Palestina en Egypte moesten worden afgestaan aan de Arabieren.

Er was ook een mentale overgang. Voor de ouden waren “wij” en “zij” identiek geweest aan “de Grieks-Romeinse beschaving” en “de barbaren”. In de Middeleeuwen was de voornaamste tegenstelling die tussen christendom en islam, zoals mooi is beschreven door D.L. Lewis in God’s Crucible.

Lees verder “Het ontstaan van de islam (1)” →

De madrasa volgens George Makdisi

On door Jona LenderinginCultuur, Geschiedenis, Islam, Middeleeuwen, Politiek
Tijdvak: 825 na Chr. - 1200 na Chr.
0825-0850 na Chr.0850-0875 na Chr.0875-0900 na Chr.0900-0925 na Chr.0925-0950 na Chr.0950-0975 na Chr.0975-1000 na Chr.1000-1025 na Chr.1025-1050 na Chr.1050-1075 na Chr.1075-1100 na Chr.1100-1125 na Chr.1125-1150 na Chr.1150-1175 na Chr.1175-1200 na Chr.
Een (gesloten) madrasa in Jeruzalem

Wetenschappelijke rationaliteit is een van de kernwaarden van de westerse samenleving. De continuïteit ervan zou moeten worden gegarandeerd door onze universiteiten, die deze waarde doorgeven van de ene naar de andere generatie. Die duurzaamheid onderscheidt een waarde van een willekeurige opvatting.

Hoe oud is de universiteit? Nog geen dertig jaar geleden luidde het antwoord dat ze dateert uit de twaalfde eeuw. Historici wezen dan bijvoorbeeld op het ontstaan van de Sorbonne in Parijs en de rechtsschool van Bologna. Dit antwoord zou heel goed juist kunnen zijn, want er is geen aspect van de Europese cultuur dat in deze tijd niet radicaal van karakter veranderde. Men spreekt daarom vaak van de Renaissance van de Twaalfde Eeuw of de Proto-Renaissance, waarin de ideeën werden geboren die in de vijftiende eeuw (artistiek) doorbraken in de Italiaanse Renaissance.

Lees verder “De madrasa volgens George Makdisi” →